Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС және ҚҚС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) заңды тұлғалардан, мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) корпоративтік табыс салығын және ҚР аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "K" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.10.2012 ж.бастап 31.12.2016 ж. аралығындағы кезеңде КТС және ҚҚС есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша "K" компаниясына кешенді салық тексеруін жүргізді, оның нәтижелері бойынша 20.07.2017 ж. бастап 443 174,2 мың теңге сомасында КТС, 28 206,4 мың теңге сомасында өсімпұл, 247 531,7 мың теңге сомасында ҚҚС және 2017 ж. 43 774,0 мың теңге, сондай-ақ бюджетке төлеуге жатпайтын залалды азайту туралы 450 818,2 мың теңге сомасында.
"K" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімін толығымен алып тастауды сұрайды.
Шағымда 2013 жылғы салықтық тексеру нәтижелері бойынша сот органдарының 30.04.2014 ж.және 22.09.2014 ж. үкімдері негізінде "A" компаниясымен, "Т" компаниясымен, "V"компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша шығыстар шегерімдер мен ҚҚС-тан есептен шығарылғаны көрсетілген. Сонымен қатар, аталған үкімдерде "К" компаниясы мен осы контрагенттер арасындағы мәмілелерді жарамсыз деп тану туралы деректер жоқ.
"D" компаниясымен, "С" компаниясымен, "B" компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша мәмілелерді сот жарамсыз деп танымады және тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) сатып алу жөніндегі тиісті бастапқы құжаттармен расталды.
"К" компаниясы салық есептілігі нысандарында "A" компаниясының, "Т" компаниясының, "V" Компаниясының негізгі құралдарының (көлік, арнайы техника, қойма үй-жайлары), қызметкерлердің болмауы мәмілелерді жарамсыз деп тану үшін негіз болып табылмайды деп есептейді.
Сондай-ақ "К" компаниясы "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 10.12.2008 жылғы Қазақстан Республикасының Кодексінде (Салық кодексі) шот-фактураларды ауыстыру ұғымы жоқ және "К" компаниясы Салық кодексінің 70-бабына сәйкес қосымша салық есептілігін ұсынуға құқылы.
Сонымен қатар, шағымда "К" компаниясы мен "J" компаниясы арасында 2016 жылдан бастап 2018 жылға дейінгі кезеңге автомобиль жолын күрделі жөндеу бойынша 6 000 000,0 мың теңгеден астам сомаға ұзақ мерзімді келісімшарт жасалғаны атап өтілді. 2017 жылғы келісімшартты орындау үшін "К" компаниясы 2016 жылғы желтоқсанда 1 327 852,6 мың теңге сомаға тауарлық-материалдық құндылықтарды (ТМҚ) ұсынады, оларды "J" компаниясы жауапты сақтауға қабылдады.
"К" компаниясы Салық кодексінің ережелеріне сәйкес есептеу әдісі қолданылатындықтан және жұмыстарды орындау күні, қызметтерді көрсету орындалған жұмыстар актісінде көрсетілген қол қою күні болып танылатындықтан, "К" компаниясының бухгалтерлік және салықтық есебінде ТМҚ-ны іске асыру 2017 жылы дайындалуына "J"компаниясынан аванспен қаражат алынған материалдардан жұмыстардың іс жүзінде орындалуына қарай көрсетілген деп есептейді. Осыған байланысты, 2016 жылғы 4-тоқсанда болмаған материалдарды сату бөлігінде 2016 жылғы кірістің заңсыз ұлғаюы тексеру нәтижелері бойынша негізсіз болып табылады.
Салық төлеушінің дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Уәкілетті орган дәлелді шешім шығару мақсатында 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 675-бабының 1-тармағына сәйкес "А" компаниясымен, "Т" компаниясымен, "V" компаниясымен, "D" компаниясымен, "с" компаниясымен, "B" компаниясымен және "J" компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша КТС және ҚҚС төлеудің дұрыстығы және уақтылығы мәселесі бойынша "К"компаниясына тақырыптық тексеру жүргізу тағайындалды.
Осы тапсырманы орындау үшін Мемлекеттік кірістер комитеті 01.01.2013 ж. бастап 31.12.2016 ж. аралығындағы кезеңде КТС және ҚҚС есептеудің дұрыстығы мәселесі бойынша тақырыптық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 20.03.2019 ж.тақырыптық салықтық тексеру актісі жасалды, соған сәйкес келесілер болады.
"A" компаниясымен, "Т" компаниясымен, "V" компаниясымен, "D" компаниясымен, "С" компаниясымен, "B"компаниясымен өзара есеп айырысуларға қатысты
МКД тақырыптық тексеру жүргізу барысында келесі контрагенттермен - "A" компаниясымен, "Т" компаниясымен, "V" компаниясымен, "D" компаниясымен, "с" компаниясымен "К"компаниясының мәмілелерін жарамсыз деп тану туралы сот органдарына талап-арыздар жолданды.
Мәселен, МАЭС - тің 03.07.2018 ж.шешімімен мәмілелерді жарамсыз деп тану туралы МКД-нің "К" компаниясы мен "A" компаниясына талап-арыз талаптары қанағаттандырылды және 2013 жылдың 2-3 тоқсанына 267 811,8 мың теңге сомасында, оның ішінде ҚҚС 28 694,1 мың теңге сомасында мәмілелер жарамсыз деп танылды.
Азаматтық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының 10.10.2018 ж. қаулысымен МАЭС-тің аталған шешімі өзгеріссіз, "К" компаниясының апелляциялық шағымы қанағаттандырусыз қалдырылды.
Бұдан әрі, МАЭС-тің 04.07.2018 ж. шешімімен мәмілелерді жарамсыз деп тану туралы МКД-нің "К" компаниясына, "Т" компаниясына, "V" компаниясына талап-арыз талаптары қанағаттандырылды және 15.06.2013 ж. №622 шот-фактура бойынша 1 070,0 мың теңге сомаға "К" компаниясы мен "V" компаниясы арасындағы мәміле жарамсыз деп танылды, сондай-ақ шот-фактура бойынша 1 154,3 мың теңге сомаға "К" компаниясы 19.08.2013 ж. №101
Азаматтық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының 30.10.2018 жылғы қаулысымен МАЭС-тің аталған шешімі өзгеріссіз, "К" компаниясының апелляциялық шағымы қанағаттандырусыз қалдырылды.
Сондай-ақ, МАЭС 22.05.2018 ж.шешімімен мәмілелерді жарамсыз деп тану туралы МКД-нің "К", "С" компанияларына талап-арыздары қанағаттандырылды және 2015 жылдың 2-3 тоқсанына 96 321,7 мың теңге сомасында, ҚҚС 10 320,1 мың теңге сомасында мәмілелер жарамсыз деп танылды.
Азаматтық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының 03.09.2018 ж. қаулысымен МАЭС-тің аталған шешімі өзгеріссіз, "К" компаниясының апелляциялық шағымы қанағаттандырусыз қалдырылды.
18.06.2018 ж. МАЭС шешімімен мәмілелерді жарамсыз деп тану туралы МКД-нің "К" компаниясына және "D" компаниясына талап-арыз талаптары қанағаттандырылды және 2015 жылғы 1 қаңтардан бастап 31 желтоқсан аралығындағы кезеңде 275084,2 мың теңге сомасында, ҚҚС 33010,1 мың теңге сомасында мәмілелер жарамсыз деп танылды.
Азаматтық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының 25.09.2018 ж. қаулысымен МАЭС-тің аталған шешімі өзгеріссіз, "К" компаниясының апелляциялық шағымы қанағаттандырусыз қалдырылды.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 115-бабының 4-1) тармақшасына және 257-бабы 3-тармағының 3) тармақшасына сәйкес ҚҚС бойынша шегерімге және есепке жатқызуға заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша шығыстар жатпайтынын атап өту қажет.
Осылайша, шағымды қарау барысында тағайындалған 20.03.2019 ж. тақырыптық тексеру актісіне сәйкес шығыстарды шегеруден және ҚҚС-тан оларды "A" компаниясымен, "Т" компаниясымен, "V" компаниясымен, "D" компаниясымен, "с"компаниясымен өзара есеп айырысудан алып тастау бойынша салықтық тексеру нәтижелері (20.07.2017 ж. №199 акт) расталды.
"В" компаниясымен өзара есеп айырысуларға қатысты "К" компаниясымен тақырыптық тексеру жүргізу барысында 27.12.2018 ж.хат ұсынылғанын атап өткен жөн, оған сәйкес 2015 жылғы шегерімдерде 126484,5 мың теңге сомасында және 15178,1 мың теңге сомасында ҚҚС бойынша есепте көрсетілген "В" компаниясынан материалдар мен қызметтерді сатып алу бойынша шығыстар кәсіпкерлік қызметпен байланысты емес деп танылды және басқа да кірістер арқылы 2016 жылғы КТС және ҚҚС бойынша салық есептілігінде түзетілді.
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 25.12.2017 ж.Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 36-бабы 2-тармағының 1-тармағына, 3) тармақшасына сәйкес, егер Салық кодексінде өзгеше белгіленбесе, салық төлеуші салық міндеттемесін орындауды дербес жүзеге асыратынын атап өту қажет.
Салық міндеттемесін орындау үшін салық төлеуші салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді, салық базасын және салық ставкаларын, салық және бюджетке төленуге жататын басқа да міндетті төлемдер сомаларын, сондай-ақ Салық кодексінің Ерекше бөліміне сәйкес олар бойынша аванстық және ағымдағы төлемдерді негізге ала отырып есептейді.
Демек, салық есептілігінде көрсетілген мәліметтердің дұрыстығы мен толықтығы үшін жауапкершілік салық төлеушіге жүктеледі. Сондай-ақ салық есептілігі нысандарында салық төлеушінің декларацияда келтірілген мәліметтердің дұрыстығы мен толықтығы үшін Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес жауапты екендігі туралы сілтеме бар.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 21 тарауының нормаларына сәйкес салық төлеушімен тексеру нәтижелері туралы, атап айтқанда салықтарды есептеуге және залалдарды азайтуға әкеп соққан анықталған бұзушылықтар бойынша шығарылған хабарламаға шағым жасалады.
Осылайша, 25.12.2017 ж.Салық кодексіне сәйкес анықталған бұзушылықтар бойынша шығарылған тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым жасалады, ал 2016 жылы "B" компаниясымен өзара есеп айырысу бөлігінде бұзушылықтар анықталған жоқ, онда "К" компаниясының аталған бөліктегі дәлелдері дұрыс емес болып табылады.
Тиісінше, "B"компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша шығыстарды шегеруден және ҚҚС алып тастау бойынша салықтық тексерудің нәтижелері (20.07.2017 ж. №199 акт) тақырыптық тексерумен расталды.
Сонымен қатар, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 211-бабына сәйкес салық төлеуші (салық агенті) 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48-бабында белгіленген талап қою мерзімін ескере отырып, осы өзгерістер мен толықтырулар жататын салық кезеңі үшін қосымша салық есептілігін жасау арқылы салық есептілігіне өзгерістер мен толықтырулар енгізуге құқылы екенін атап өту қажет.
2016 жылғы "J" компаниясынан өзара есеп айырысуларға қатысты.