Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: төлем көзінен КТС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) "F" компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) төлем көзінен корпоративтік табыс салығын есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "F" компаниясына 01.01.2014 ж.бастап 31.12.2019 ж. аралығындағы Мұнай секторы (КТС) ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы салық органдарының хабарламасын, заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығын орындамау мәселелері бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 1 035 649,1 мың теңге сомасында КТС есептеу туралы хабарлама, 367 283,7 мың теңге мың теңге.
"F" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының КТС есептеу жөніндегі шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Шағымда Қазақстан Республикасының 25.12.2017 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" (Салық кодексі) Кодексінің 48-бабының 3-тармағына сәйкес салық органының қосымша салық міндеттемелерін қайта қарауға және есептеуге құқығы бар талап қою мерзімі бес жылды құрайтыны көрсетілген.
"F" компаниясы тексеру 01.08.2020 ж. аяқталғандықтан, тиісінше 2014 жылғы 3-4 тоқсан үшін резидент емес үшін КТС есептеу бойынша талап қою мерзімі 76 535,8 мың теңге сомасында аяқталды деп есептейді.
Сондай-ақ, "F" компаниясы 2020 жылғы 28 шілдедегі №8 алдын ала тексеру актісіне қарсылық берілмегенін және осыған байланысты 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48-бабының 10-тармағы бойынша талап қою мерзімін тоқтата тұру қолданылмайтынын атап өтті.
Бұдан басқа, шағымда "F" компаниясы талап қою мерзімінің өтуі кезеңінде кемінде күнтізбелік бір жылдан кейін 2014 жыл үшін қосымша салық есептілігін (декларациясын) бермегенін, тиісінше 25.12.2017 ж.Салық кодексінің 48-бабы 9-тармағының 1) тармақшасы бойынша 2014 жыл үшін талап қою мерзімінің бір күнтізбелік жылға ұзартылуы да қолданылмайды деп көрсетілген.
Салықтық тексеру актісінен тексеру 01.01.2014 ж. бастап 31.12.2019 ж. аралығындағы кезеңде жүргізілгені келіп шығады.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 48-бабының 2-тармағына сәйкес (01.01.2020 ж. бастап қолданыстағы редакцияда) егер осы бапта өзгеше көзделмесе, талап қою мерзімі үш жылды құрайды.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 48-бабының 3-тармағымен келесі салық төлеушілер санаттары үшін осы бапта белгіленген ерекшеліктер ескеріле отырып, талап қою мерзімі бес жылды құрайтыны көзделген:
1) 25.12.2017 ж. Салық кодексіне сәйкес салық мониторингіне жататын;
2) қызметін жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартқа сәйкес жүзеге асыратын заңды тұлғалар жатады.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 14 желтоқсандағы №1082 бұйрығына сәйкес "F" компаниясы ірі салық төлеушілер мониторингіне жататын салық төлеушілер тізбесіне енгізілген.
Сонымен қатар, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48-бабы 9 және 10-тармақтарының ережелерімен талап қою мерзімін ұзарту және тоқтата тұру жағдайлары белгіленген.
Айта кету керек, ҚР Жоғарғы Сотының 29.06.2017 ж. №4 "салық заңнамасын қолданудың сот практикасы туралы" нормативтік қаулысының 16-тармағына сәйкес салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің есептелген, есепке жазылған сомасын есептеуге немесе қайта қарауға Мемлекеттік кірістер органының құқығына қатысты талап қою мерзімі хабарлама шығарылған күнге есептеледі.
Қаралып отырған жағдайда, салық органы салықтық тексеру аяқталғаннан кейін 19.08.2020 ж. №8 тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарды.
Тиісінше, тексеру нәтижелері туралы көрсетілген хабарлама шығарылған күні талап қою мерзімі бес жылды құрайды.
25.12.2017 ж.Салық кодексінің 48-бабының 8-тармағына сәйкес салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің есептелген, есептелген сомасын есепке жазу немесе қайта қарау бөлігінде талап қою мерзімі салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылығын дайындау және беру және оны Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен салық органының қарауы кезеңінде тоқтатыла тұрады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 157-бабына сәйкес Салық кодексінің 158-бабында көзделген салықтық тексеру актісі жасалғанға дейін салық органының лауазымды адамы салық төлеушіге салықтық тексерудің алдын ала актісін табыс етеді.
25.12.2017 ж.Салық кодексінің мақсаттары үшін салықтық тексерудің алдын ала актісі деп Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес тексеруші жасаған салықтық тексерудің алдын ала нәтижелері туралы құжат түсініледі.
Бұл ретте салық төлеуші салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беруге құқылы.
Салық органының ақпаратына сәйкес, "F" компаниясы тексерудің алдын ала актісіне қарсылық ұсынған жоқ.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48 - бабы 9-тармағының 1) тармақшасына сәйкес талап қою мерзімі-салық төлеуші (салық агенті) осы баптың 2 және 3-тармақтарында белгіленген талап қою мерзімі күнтізбелік бір жылдан аз уақыт өткен кезең үшін салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің есептелген сомасын есепке жазу және (немесе) қайта қарау бөлігінде қосымша салық есептілігін табыс еткен жағдайда күнтізбелік бір жылға ұзартылады.
СЕӨС ақпараттық жүйесіне сәйкес талап қою мерзімі бір күнтізбелік жылдан аз уақыттан кейін аяқталатын кезеңдерде КТС бойынша қосымша салық есептілігінде ұсыну фактілері анықталмаған.
Сонымен қатар, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48-бабы 9-тармағының 5) тармақшасына сәйкес талап қою мерзімі камералдық бақылау нәтижелері бойынша салық органдары анықтаған, жіберілген және талап қою мерзімі аяқталғанға дейін тапсырылған бұзушылықтарды жою туралы хабарлама анықталған бұзушылықтар бөлігінде орындалғанға дейін ұзартылатынын атап өту қажет.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 35-бабына сәйкес салық кезеңі деп салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің жекелеген түрлеріне қатысты белгіленген уақыт кезеңі түсініледі, оның соңында салық салу объектісі, салық базасы айқындалады, бюджетке төленуге жататын салықтар мен төлемдердің сомалары есептеледі.
Бұл ретте, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 314-бабының 1-тармағында корпоративтік табыс салығы үшін салық кезеңі 1 қаңтардан бастап 31 желтоқсанға дейінгі күнтізбелік жыл болып табылады деп көзделген.
Қаралып отырған жағдайда, салық органы "F" компаниясының мекенжайына 2014 жылдың 3-4 тоқсанына камералдық бақылау нәтижелері бойынша Мемлекеттік кірістер органдарымен анықталған бұзушылықтарды жою туралы "R"компаниясы - бейрезиденттің заңды тұлғасының табысынан салықты ұстаудан босатуды негізсіз қолдануға қатысты 04.11.2019 ж. хабарламаларын ұсынды.
Жоғарыда көрсетілген хабарламалардың орындалмауына байланысты, салық органы камералдық бақылау нәтижелері бойынша салық органдары анықтаған бұзушылықтарды жою туралы хабарламаларды орындалмаған деп тану туралы 30.12.2019 ж.шешім шығарды.
25.12.2017 жылғы жаңа Салық кодексінің 145-бабы 3-тармағының 4) тармақшасы, салық төлеуші (салық агенті) салық органдарының камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы хабарламасын орындамаған жағдайда, Салық кодексінің 96-бабында айқындалған тәртіппен осы баптың 2-тармағында көрсетілмеген тексерулер жоспардан тыс салықтық тексерулер болып табылады.
Бұл жағдайда, "F" компаниясының тақырыптық тексерісі салық төлеушінің (салық агентінің) камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы салық органдарына хабарламаны орындамауы мәселелері бойынша жүргізілді.
2014 жылдың 3-4 тоқсанына камералдық бақылау нәтижелері бойынша Мемлекеттік кірістер органдарымен анықталған бұзушылықтарды жою туралы 04.11.2019 ж.хабарлама талап қою мерзімі аяқталғанға дейін жолданды және табыс етілді. Тиісінше, талап қою мерзімі камералдық бақылау жүргізу барысында анықталған бұзушылықтар орындалған кезге дейін ұзартылады.
Баяндалғанның негізінде, тексеру кезеңіне 2014 жылғы 3 және 4-тоқсандарды енгізу 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48-бабы 9-тармағының 5) тармақшасы негізінде негізделген болып табылады.
"F" компаниясы "R" компаниясының табысын төлеу кезінде салық заңнамасы нормаларының және Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Италия Республикасының Үкіметі арасындағы Конвенцияның (бұдан әрі - салық конвенциясы) негізінде бейрезидентті салық салудан босатуды заңды түрде қолданды деп есептейді.
Бұдан әрі шағымда "F" компаниясы ЭЫДҰ Модельдік Конвенциясының ережелеріне түсініктемелердің Қазақстан Республикасы мен шет мемлекеттер арасында қосарланған салық салуды болдырмау туралы жасалған екіжақты халықаралық шарттарға қатысты ұсынымдық сипатқа ғана ие екенін, тиісінше, Қазақстан Республикасында "R" компаниясының тұрақты мекемесінің құрылу фактісін айқындау бойынша дәлелдеу базасы ретінде қызмет ете алмайтындығын көрсетеді.
Сонымен қатар, шағымда тексеру нәтижелері бойынша бейрезидент үшін БӨП есептеудің негізгі себебі Қазақстан Республикасының аумағында 14.05.2018 ж. "R" компаниясының құрылымдық бөлімшесін филиал түрінде тіркеуі болып табылатыны атап өтілді.