Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "Р" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2013 ж.бастап 31.12.2017 ж. аралығындағы кезеңде салықтың және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемесін орындау мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 132 117,7 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу, 897 048,3 мың теңге сомасында залалды азайту туралы хабарлама шығарылды.
"Р" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды сұрап, апелляциялық шағыммен жүгінді.
Салық кодексінің 226, 242, 263, 300-баптарына сәйкес 2017 жылдың қорытындылары бойынша көшірілуге жататын өзге де кірістерді, салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді және залалды сәйкес келтіру салықтың шағымдалатын сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады. Осылайша, компанияның 2018 жылғы жиынтық жылдық кірісі (ЖЖЖ) 30.11.2018 ж. №00000000051 қосымша шот-фактура бойынша жүргізілген түзету негізінде ұлғайтылды, осыған байланысты Мемлекеттік кірістер органы 897 048,3 мың теңге сомаға залалды азайтуды жүргізді.
Салық органының осы қорытындысымен "Р" компаниясы қосымша шот-фактура бойынша түзету мұнай өнімдері мен газды өткізу желісінің объектілерін жалға беруден кірістерді азайту бөлігінде бюджетті түзетуді бекіту туралы Байқау кеңесінің шешімі негізінде жүргізілгендігімен келіспейді, одан кейін "К" компаниясымен 2018 жылы төленген жалдау ақысының мөлшерін 2 029 780,2 мың теңгеге дейін төмендету туралы шартқа (бұдан әрі-Келісім) 01.11.2018 ж. №3 қосымша келісім жасалды.
"Р" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Салық кодексінің 286-бабына сәйкес Салық кодексінің 287-бабында белгіленген жағдайларда бұрын танылған кіріс немесе шегерім сомасы шегінде есепті салық кезеңінің кірісінің немесе шегерімінің мөлшерін ұлғайту немесе азайту түзету деп танылады.
Салық кодексінің 287-бабының 1-тармағына сәйкес, егер салық кодексінің 232-бабының 3-тармағында өзгеше белгіленбесе, тауарлар мәміле шарттарының өзгеруін, бағаның өзгеруін, өткізілген немесе сатып алынған тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін өтемақының толық немесе ішінара қайтарылған жағдайларда кірістер немесе шегерімдер түзетуге жатады.
Салық кодексінің 383-бабы 1, 2-тармақтарына сәйкес тауарларды, жұмыстарды және көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша айналым мөлшері бір жаққа немесе басқа жаққа өзгерген кезде, осы баптың 2-тармағында көзделген жағдайларда, оны жасаған күннен кейін айналым мөлшері тиісті түрде түзетіледі.
Түзету: тауарды толық немесе ішінара қайтарған; мәміле шарттары өзгерген; бағасы өзгерген, өткізілген тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін өтемақы төленген жағдайларда жүргізіледі.
Қаралып отырған жағдайда, ӘГҚ және ҚҚС бойынша салық салынатын айналымды азайту жағына қарай түзету үшін 27.12.2017 ж. №1-2018/139-2017 шартқа 2018 жылғы 01 желтоқсандағы №3 қосымша келісім болды, оған сәйкес жалдау ақысының мөлшері 2018 жылы төленген 2 029 780,2 мың теңге сомасына дейін төмендетілді. Бұл ретте кіріс пен салық салынатын айналымды түзету тексеру барысында ескерілмеген, бұл КТС, ҚҚС есептеуге және залалдың азаюына әкеп соққан.
Осылайша, 27.12.2017 ж. №1-2018/139-2017 негізгі шартпен "Р" компаниясы 2018 жылы "К" компаниясына ай сайын 880,4 мың теңге жалпы сомасы жылына 3 476 003,1 мың теңге (ҚҚС қоспағанда) төлемімен мұнай өнімдері мен газды өткізу желісінің 329 объектісін жалға беруге міндеттелді.
Қосымша келісіммен өзгерістер енгізілді: 2.1-тармақта. Шарттың бүкіл қолданылу мерзіміне жалпы сома 2 029 780,2 мың теңгені құрайды (ҚҚС қоса алғанда); 2.3-тармақта шарт бойынша нақты көрсетілген қызметтер үшін ақы төлеу қаңтар-маусым айлары үшін ай сайын, ал шілде-желтоқсан аралығындағы кезең үшін жалға беруші ұсынған шот-фактуралар негізінде тоқсан аяқталғаннан кейін жүзеге асырылады деп көзделген.
Салық кодексінің 287-бабы 2-тармағының ережелерінде түзету бір мезгілде мынадай шарттар сақталған кезде жүргізілетіні белгіленген:
1) талаптың туындауын растайтын бастапқы құжаттардың болуы;
2) талап бухгалтерлік есепте табысты түзету күніне көрсетілгенде не алдыңғы кезеңдердегі бухгалтерлік есепте шығыстарға (есептен шығаруға) жатқызылғанда жүргізіледі.
Табысты түзету есептен шығарылған талаптың және осындай талап бойынша бұрын танылған табыстың сомасы шегінде жүргізіледі.
Салық кодексінің 287-бабының 4-тармағына сәйкес табыстар мен шегерімдерді түзету осы баптың 1-тармағында көрсетілген жағдайлар басталған салық кезеңінде жүргізіледі.
Салық кодексінің 383-бабы 4-6-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің айналым мөлшерін түзету олардың негізінде салық салынатын (салық салынбайтын) айналым мөлшері өзгеретін құжаттар болған кезде жүргізіледі.
Салық салынатын (салық салынбайтын) айналым мөлшерін түзету сомасы осы баптың 2-тармағында көзделген жағдайлар басталған күн тура келетін салық кезеңінің салық салынатын (салық салынбайтын) айналымына енгізіледі. Мұндай күн түзету сомасына айналым жасалған күн болып табылады.
Салық салынатын (салық салынбайтын) айналым мөлшерін азайту жағына қарай түзету тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша бұрын көрсетілген салық салынатын (салық салынбайтын) айналым мөлшерінен аспауға тиіс.
Осылайша, түзету бұрын танылған табыс сомасы шегінде жүргізіледі, бұл ретте азайту жағына қарай салық салынатын (салық салынбайтын) айналым мөлшері тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша бұрын көрсетілген салық салынатын (салық салынбайтын) айналым мөлшерінен аспауға тиіс.
Салық кодексінің 317-бабы 1-тармағына сәйкес КТС үшін салық кезеңі 1 қаңтардан 31 желтоқсанға дейінгі күнтізбелік жыл болып табылады.
Қаралып отырған жағдайда жалдау ақысының сомаларын өзгерту бойынша түзету тексеру актісі бойынша расталды және бір салық кезеңі шеңберінде жүргізілді. 31.10.2018 ж. №00000000046 негізгі шот-фактурасына 30.11.2018 ж. №00000000051 қосымша шот-фактура кірісті азайта отырып, жалпы сомасы 1 156 978,3 мың теңге, оның ішінде ҚҚС 123 876,2 мың теңге жазып берілді. Бұл ретте 31.10.2018 ж. №00000000046 негізгі шот-фактурасында 289 666,9 мың теңге сомасы көрсетілген, оның ішінде ҚҚС 31 035,7 мың теңге сомасында. Тиісінше, олардың негізінде табыс мөлшері өзгеретін және салық салынатын айналым Салық кодексінің 287 және 383-баптарында көрсетілген талаптарды бұза отырып ресімделген, бұл ретте тауарларды (жұмыстарды,көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түсетін табысты және ҚҚС бойынша салық салынатын айналымды негізгі шот-фактурада көрсетілген сомадан асып кету жағына қарай түзету.
Салық кодексінің 190-бабы 3-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Салық кодексінің 192-бабы 3-тармағына сәйкес салық төлеуші (салық агенті) салық кезеңінің қорытындылары бойынша салық есебінің негізінде салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындайды және салықтар мен бюджетке төлемдерді есептейді.
Мемлекеттік кірістер органы ұсынған 2018 жылғы "Р" компаниясының №6260 "кірістер" шотының талдауы бойынша бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес жалпы сомасы 3 187 262,3 мың теңгеге кірістер алынды. 2018 жылғы КТС бойынша декларациядағы кірістер (100.00 Н.) 2 073 793,8 мың теңге сомасында көрсетілген, айырмашылық 1 113 468,5 мың теңгені құрайды.
Бұл ретте, сомасы (-1 033 016,6 мың теңге) көрсетілмеген, ҚР ҚМ 12.02.2018 ж. №166 бұйрығымен бекітілген "корпоративтік табыс салығы бойынша Декларация (100.00-нысан)" салық есептілігін жасау қағидаларына сәйкес декларацияда кірістерді түзетуді көрсету 100.022.00 "кірістер мен шегерімдерді түзету" жолында көзделген.
Салық кодексінің 420-бабының 2-тармағына сәйкес, қосымша шот-фактура:
шот-фактураларды жазып беруге осы тарауда белгіленген талаптарға сәйкес келуге тиіс;
мынадай ақпарат:
шот-фактура қосымша болып табылатыны туралы белгі;
қосымша шот-фактураның реттік нөмірі және жазып берілген күні;
қосымша шот-фактура жазып берілетін шот-фактураның реттік нөмірі мен жазып берілген күні;
айналым мөлшері өзгерген жағдайда оны түзету сомасы;
қосылған құн салығы өзгерген жағдайда оны түзету сомасы;
электрондық нысанда жазып берген кезде – айналым мөлшерін түзету сомасына айналым жасалған күн;
Көрсетілген баптың 4-тармағына сәйкес қағаз жеткізгіште жазып берілген қосымша шот-фактура бойынша тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының осындай шот-фактураны алғаны туралы төменде санамаланған растаулардың бірінің болуы міндетті:
1) тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының осындай шот-фактураны осы Кодекстің 412-бабының 12-тармағына сәйкес қолтаңбалармен және мөрмен куәландыруы;
2) тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді берушінің мұндай шот-фактураны тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының атына тапсырыс хатпен Жолдауы және оны алғаны туралы хабарламаның болуы;
3) тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының осындай шот-фактураны алғаны туралы қолы мен мөрі қойылған хатының болуы.
Осылайша, 123 876,2 мың теңге сомаға салық салынатын айналымды түзетуді орындау үшін тексеру барысында алушының осындай шот-фактураны алғанын растай отырып, белгіленген тәртіппен ресімделген қосымша шот-фактураның болуы қажет.