Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) корпоративтік табыс салығын (КТС) есептеу және ҚР аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) азайту туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "К" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2015 ж.бастап 31.12.2017 ж. аралығындағы кезеңде салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша "К" компаниясына кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 5 748,7 мың теңге сомасында КТС есептеу, 775,5 мың теңге сомасында өсімпұл есептеу, 50,6 мың теңге сомасында ҚҚС азайту, 4,3 мың теңге сомасында өсімпұл есептеу, 2015 жылғы 14,8 мың теңге.
"К" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының КТС есептеу, ҚҚС және залалды азайту бөлігіндегі шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Шағымда "К" компаниясы 25.12.2017 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 48-бабының 2-тармағына сәйкес салық міндеттемесі мен талабы бойынша талап қою мерзімі үш жылды құрайтындықтан, 2015-2016 жж.есептеу бойынша салық тексеруінің нәтижелері КТС және ҚҚС заңды емес екенін көрсетеді.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 48-бабының 2-тармағына сәйкес (01.01.2020 ж. бастап қолданыстағы редакцияда) егер осы бапта өзгеше көзделмесе, талап қою мерзімі үш жылды құрайды.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 48-бабының 3-тармағымен келесі салық төлеушілер санаттары үшін осы бапта белгіленген ерекшеліктер ескеріле отырып, талап қою мерзімі бес жылды құрайтыны көзделген:
1) 25.12.2017 ж. Салық кодексіне сәйкес салық мониторингіне жататын;
2) қызметін жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартқа сәйкес жүзеге асыратын заңды тұлғалар жатады.
"К" компаниясы салық мониторингіне жататын немесе жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартқа сәйкес қызметін жүзеге асыратын салық төлеушілер санатына жатпайды.
Сонымен қатар, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48-бабы 9 және 10-тармақтарының ережелерімен талап қою мерзімін ұзарту және тоқтата тұру жағдайлары белгіленген.
Айта кету керек, ҚР Жоғарғы Сотының 29.06.2017 ж. №4 "салық заңнамасын қолданудың сот практикасы туралы" нормативтік қаулысының 16-тармағына сәйкес салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің есептелген, есепке жазылған сомасын есептеуге немесе қайта қарауға Мемлекеттік кірістер органының құқығына қатысты талап қою мерзімі хабарлама шығарылған күнге есептеледі.
Қаралып отырған жағдайда, салық органы салықтық тексеру аяқталғаннан кейін 07.08.2020 ж. №2010 тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарды.
Тиісінше, тексеру нәтижелері туралы көрсетілген хабарлама шығарылған күні талап қою мерзімі үш жылды құрайды.
25.12.2017 ж.Салық кодексінің 48-бабының 8-тармағына сәйкес салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің есептелген, есептелген сомасын есепке жазу немесе қайта қарау бөлігінде талап қою мерзімі салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылығын дайындау және беру және оны Қазақстан Республикасының заңнамасында айқындалған тәртіппен салық органының қарауы кезеңінде тоқтатыла тұрады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 157-бабына сәйкес Салық кодексінің 158-бабында көзделген салықтық тексеру актісі жасалғанға дейін салық органының лауазымды адамы салық төлеушіге салықтық тексерудің алдын ала актісін табыс етеді.
25.12.2017 ж.Салық кодексінің мақсаттары үшін салықтық тексерудің алдын ала актісі деп Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес тексеруші жасаған салықтық тексерудің алдын ала нәтижелері туралы құжат түсініледі.
Бұл ретте салық төлеуші салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беруге құқылы.
Қағидалардың 8, 15 және 16 – тармақтарына және салық төлеушіге алдын ала салықтық тексеру актісін тапсыру, салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылық беру, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 12.01.2018 ж. №20 бұйрығымен бекітілген осындай қарсылықты қарау (бұдан әрі-қағидалар) сәйкес алдын ала актіге жазбаша қарсылық алдын ала акт тапсырылған күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күні ішінде келу тәртібімен салық тексеруін жүзеге асыратын мемлекеттік кіріс органына ұсынылады.
Салық төлеушіге және (немесе) уәкілетті мемлекеттік органдарға және (немесе) өзге де ұйымдарға, сондай-ақ аумақтық мемлекеттік кірістер органдарына сұрау салу жіберілген жағдайларда, мемлекеттік кірістер органдары осы Қағидалардың 12, 13 және 14-тармақтарына сәйкес жазбаша қарсылықты қарау мерзімін ұзартады, бірақ ол күнтізбелік 30 (отыз) күннен аспайды.
Жазбаша қарсылықты қарау мерзімдерін ұзарту туралы сұрау салу жіберілген күннен бастап 2 (екі) жұмыс күні ішінде салық төлеушіге (салық агентіне) хабарланады.
Жазбаша қарсылықты қарау қорытындылары бойынша салықтық тексеруді жүзеге асыратын мемлекеттік кіріс органы оны табыс ету жолымен салық кодексінің 18-тарауында белгіленген тәртіппен аяқтайды:
1) салықтық тексеру мерзімдерін қайта бастау туралы хабарлама;
2) жазбаша қарсылықта жазылған сұрақтарға жауаптардың негіздемесі бар салықтық тексеру актісі қоса беріледі;
3) Тексеру нәтижелері туралы хабарлама (бұзушылықтар болған кезде).
Қаралып отырған жағдайда, салық органы 31.12.2019 ж. алдын ала актіні және 31.12.2019 ж. тексеру жүргізу мерзімдерін тоқтата тұру туралы хабарламаны 31.12.2019 ж. "К" компаниясына табыс етті.
23.01.2020 Ж. "К" компаниясы 31.12.2019 ж. алдын ала тексеру актісіне қарсылық берді.
27.01.2020 ж.салық органы жазбаша қарсылықта баяндалған "К" компаниясының дәлелдерімен келіспеуіне байланысты ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетіне сұрау жіберді, тиісінше, қарсылықты қарау мерзімі 15 Ережеге сәйкес 30 күнтізбелік күнге ұзартылды.
"К" компаниясы алдын ала тексеру актісіне қарсылықты 23.01.2020 ж.жібергенін ескере отырып, қарсылықты қарауды Қағидалардың 15-тармағына сәйкес 21.02.2020 ж. кешіктірмей аяқтау қажет болды (30 күнтізбелік күн).
ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінің жауабын ескере отырып, салық органының қарсылығын қарау нәтижелері бойынша:
- 28.07.2020 ж. тексеру жүргізу мерзімдерін қайта бастау туралы хабарлама;
- 07.08.2020 ж. №2010 тексеру актісі;
- 07.08.2020 ж. тексеру нәтижелері туралы хабарлама
Бұрын айтылғандай, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48-бабының 10-тармағына сәйкес салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің есептелген, есептелген сомасын есепке жазу немесе қайта қарау бөлігінде талап қою мерзімі салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылығын дайындау және беру және оны Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен салық органының қарауы кезеңінде тоқтатыла тұрады.
"К" компаниясы алдын ала тексеру актісін 31.12.2019 ж. алғандықтан, Ереженің талаптарына сәйкес қарсылықты қарау 21.02.2020 ж. кешіктірмей аяқталуы тиіс, тиісінше салықтар мен бюджетке төлемдерді есептеу бөлігінде талап қою мерзімі 31.12.2019 ж. бастап 21.01.2020 ж. дейінгі кезеңге тоқтатыла тұруға жатады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48 - бабы 9-тармағының 1) тармақшасына сәйкес талап қою мерзімі-салық төлеуші (салық агенті) осы баптың 2 және 3-тармақтарында белгіленген талап қою мерзімі күнтізбелік бір жылдан аз уақыт өткен кезең үшін салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің есептелген сомасын есепке жазу және (немесе) қайта қарау бөлігінде қосымша салық есептілігін табыс еткен жағдайда күнтізбелік бір жылға ұзартылады.
СЕӨС ақпараттық жүйесіне сәйкес талап қою мерзімі күнтізбелік бір жылдан аз уақыттан кейін аяқталатын кезеңдерде ҚҚС бойынша қосымша салық есептілігін ұсыну фактілері анықталды.
Мәселен, 04.07.2019 Ж. "К" компаниясы 2016 жылғы 3 және 4-тоқсандар үшін ҚҚС бойынша қосымша есептілікті (300.00 Н.) ұсынды.
Демек, ҚҚС бойынша көрсетілген салық кезеңдері үшін талап қою мерзімі бір күнтізбелік жылға ұзартылуға жатады.
2015-2016 жылдарға КТС есептеу және шығынды азайту, 2015 жылдың 4 тоқсанына ҚҚС есептеу және 2015 жылдың 3 тоқсанына төлеуге жататын ҚҚС азайту бойынша салықтық тексеру нәтижелері 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48-бабы 2-тармағының негізінде талап қою мерзімінің аяқталуына байланысты негізсіз болып табылады.
Бұдан басқа, облигацияларды шығаруға байланысты операциялар бойынша 2015-2016 жылдарға КТС есептеуге қатысты мыналарды көрсету қажет.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары, осы Кодекске сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргізеді. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстарын қоспағанда, осы шығыстар нақты жүргізілген салық кезеңінде шегерімге жатады.