Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "Е" компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі-аумақтық кірістер департаменті) тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды - салық органы) ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді, ҚР аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС), төлем көзінен салық салынатын табыстардан алынатын жеке табыс салығын қоспағанда, заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығын есептеу туралы, бюджетке төленуге жатпайтын залалды азайту туралы ақпарат береді.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "Е" компаниясына салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді, зейнетақы қорына түсетін түсімдерді, 01.01.2014 ж. - 31.12.2018 ж. аралығында әлеуметтік аударымдардың түсімдерін есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша кешенді тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 69 371,9 мың теңге сомасында КТС есептеу туралы, 111,4 мың теңге сомасында ҚҚС, 39,3 мың теңге сомасында төлем көзінен салық салынатын табыстардан жеке табыс салығын, бюджетке төлеуге жатпайтын шығын сомасы 17 438,1 мың теңге.
"Е" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда КТС есептеу бөлігінде салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды және бұл ретте мынадай дәлелдер келтіреді.
Шағымда салықтық тексеру нәтижелері бойынша "Е" компаниясы (сатып алушы) мен "С"компаниясы арасында жасалған 15.03.2012 ж., 05.10.2012 ж., 06.10.2012 ж., 08.04.2013 ж., 10.04.2013 ж. келісімшарттар бойынша міндеттемелердің орындалу мерзімі дұрыс айқындалмағаны көрсетілген.
Аталған келісім-шарттар мен кедендік декларацияларға сәйкес "Е" компаниясының атына жүк автомобильдері мен тіркемелер жеткізіліп, сатып алушының меншігіне тауар түскен күннен бастап 24 айға дейін төлемді кейінге қалдыру ұсынылды.
"Е" компаниясы салықтық тексеру барысында "Е" компаниясына 31.12.2016 ж.дейін және 31.12.2021 ж. дейін төлемді кейінге қалдыру ұсынылған қосымша келісімдер, 14.12.2015 ж. дебиторлық берешекті қайта табыстау туралы келісім ескерілмегенін атап өтті, ол бойынша "С" компаниясы "Е" компаниясының дебиторлық берешегін төлеу талабын "Т"компаниясына берді.
Осыған байланысты "Е" компаниясы ҚР Азаматтық кодексінің (ҚР АК) 339-бабына, 10.12.2008 ж. (10.12.2008 ж. Салық кодексі) "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" ҚР Кодексінің 89-бабына сәйкес күмәнді міндеттемелер бойынша табыс туындамайды деп есептейді.
Салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай, "Е" компаниясы 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 89 - бабын бұза отырып, "С" компаниясымен (Ұлыбритания) жасалған келісімшарттар және дебиторлық берешекті қайта беру туралы келісім бойынша, "T" компаниясымен (Шотландия) үш жылдық кезең ішінде қанағаттандырылмаған міндеттемелер-күмәнді міндеттемелер бойынша табыс деп танылмайды.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
10.12.2008 ж.Салық кодексінің 89-бабы 1-тармағына сәйкес сатып алынған тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша, сондай-ақ 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 163-бабы 2-тармағына сәйкес айқындалатын қызметкерлердің есептелген кірістері бойынша туындаған және осы баптың 2-тармағында белгіленген тәртіппен айқындалатын үш жылдық кезең ішінде қанағаттандырылмаған міндеттемелер күмәнді деп танылады.
Көрсетілген күмәнді міндеттемелер 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 8-бөлімінде белгіленген тәртіппен есепке жатқызудан алып тасталуға жататын ҚҚС-ты қоспағанда, салық төлеушінің жылдық жиынтық табысына енгізілуге жатады.
10.12.2008 ж. Салық кодексінің 89 - бабы 2-тармағының 4) тармақшасына сәйкес күмәнді міндеттемелер бойынша табыс осы тармақтың 1) - 3) тармақшаларында көрсетілмеген күмәнді міндеттемелер бойынша есептелетін үш жылдық кезең аяқталған салық кезеңінде танылады:
орындау мерзімі белгіленген сатып алынған тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша міндеттемені орындау мерзімі аяқталған күннен кейінгі күннен бастап;
орындау мерзімі белгіленбеген, сатып алынған тауарлар (жұмыстар, көрсетілетін қызметтер) бойынша міндеттеме бойынша тауар берілген, жұмыстар орындалған, қызметтер көрсетілген күннен бастап есептеледі.
Қаралатын жағдайда "Е" компаниясы (сатып алушы) мен "С" компаниясы (сатушы) арасында жүк автомобильдері мен тіркемелерді (тауарларды)сатып алу бойынша мынадай келісімшарттар жасалды:
- 15.03.2012 ж. бастап, келісім-шарттың әрекет ету мерзімі 15.03.2014 ж. дейін.;
- 05.10.2012 ж. бастап, келісім-шарттың әрекет ету мерзімі 05.10.2014 ж. дейін.;
- 06.10.2012 ж. бастап, келісім-шарттың әрекет ету мерзімі 06.10.2014 ж. дейін.;
- 08.04.2013 ж. бастап, келісім-шарттың әрекет ету мерзімі 06.10.2014 ж. дейін.;
- 10.04.2013 ж. бастап, келісім-шарттың әрекет ету мерзімі 05.10.2014 ж. дейін.
Көрсетілген келісімшарттарға Сатып алушы мен сатушы 15.03.2014 ж., 05.10.2014 ж., 14.12.2015 ж. қосымша келісімдер жасасты, атап айтқанда:
- қосымша келісімдер бойынша сатып алушыға төлемді 31.12.2016 ж. дейін кейінге қалдыру ұсынылады.;
- қосымша келісімдер бойынша сатып алушы тауар үшін төлемді 31.12.2021 ж. дейін төлеуге міндеттенеді.
Сонымен қатар, 14.12.2015 ж., 05.10.2012 ж., 08.04.2013 ж., 10.04.2013 ж. келісімшарттарға "Е" - гр компаниясының директоры тұлғасында қосымша келісімдер жасалды.Р., ал " Е "компаниясының директоры қол қойды - гр.С.
ЗТ МДҚ мәліметтері бойынша гр.Р.03.02.2012 ж. бастап 13.12.2015 ж. дейін "Е" компаниясының басшысы; А гр.14.12.2015 ж. бастап 06.06.2018 ж. дейін
ҚР АК 37-бабының 1-тармағына сәйкес заңды тұлға азаматтық құқықтарға ие болады және өзіне міндеттерді заңнамалық актілер мен құрылтай құжаттарына сәйкес әрекет ететін өз органдары арқылы ғана қабылдайды.
Мәселен, 22.04.1998 жылғы "жауапкершілігі шектеулі және қосымша серіктестіктер туралы" ҚР Заңының 51-бабының 1-тармағына сәйкес, егер жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің жарғысында серіктестіктің алқалы атқарушы органын (дирекцияны, басқарманы және т.б.) құру көзделмесе, серіктестіктің қызметіне ағымдағы басшылықты және оның істерін жүргізуді жеке-дара атқарушы орган (директор, басқарушы) жүзеге асырады.
Демек, 14.12.2015 ж. №2 көрсетілген қосымша келісімдер уәкілетті емес тұлға тұлғасында жасалғандықтан (Р.), ал басқа тұлға (С.) қол қойғандықтан, көрсетілген құжаттар мәміле жасау фактісінің барабар растауы ретінде қаралмайды.
"Е" компаниясы, "С" компаниясы және "T" компаниясы арасында жасалған 14.12.2015 ж.дебиторлық берешекті қайта табыстау туралы келісім бойынша "С" компаниясы "T" компаниясына жалпы сомасы 1 495 000 еуроға көрсетілген келісімшарттар бойынша "Е" компаниясының дебиторлық берешегін төлеу талабын берді.
15.03.2012 ж., 05.10.2012 ж., 06.10.2012 ж., 08.04.2013 ж., 10.04.2013 ж. келісімшарттардың талаптары бойынша сатушы тауарды сатып алушыға келісімшартқа қол қойылған күннен бастап 90 күнтізбелік күн ішінде жеткізу шартымен - CIP, Алматы. Тауарға меншік құқығы мен барлық тәуекелдер тауарды беру кезінде сатушыдан сатып алушыға ауысады, бұл туралы меншік құқығының ауысқанын растайтын қабылдау-беру актісі жасалады. Бұл ретте көрсетілген келісімшарттарда автомобиль өндіруші зауытта беретін көлік құралының сәйкестендіру нөмірлері туралы қандай да бір ақпарат жоқ, онда көлік құралының өндірушісі, шығарылған күні және модификациясы туралы ақпарат қамтылады.
ҚР АК 268-бабына сәйкес міндеттемеге байланысты бір тұлға (борышкер) басқа тұлғаның (кредитордың) пайдасына мүлік беру, жұмыс орындау, ақша төлеу және т.б. сияқты белгілі бір іс-әрекет жасауға не белгілі бір іс-әрекеттен қалыс қалуға міндетті, ал кредитордың борышкерден өз міндеттерін орындауын талап етуге құқығы бар.
Бұл жағдайда "Е" компаниясы салықтық тексеру жүргізу барысында да, шағымды қарау барысында да келісімшарттардың талаптарына сәйкес меншік құқығының сатушыдан сатып алушыға ауысуын растайтын тауарларды қабылдау-беру актілері берілмеген.
Сонымен бірге, 28.02.2007 ж. "бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" ҚР Заңының (бұдан әрі - 28.02.2007 ж. Заң) 13 - бабының 1-тармағында міндеттеме-жеке кәсіпкердің немесе ұйымның бұрынғы оқиғалардан туындайтын, реттелуі экономикалық пайдаларды қамтитын ресурстардың шығуына әкелетін қазіргі міндеті деп айқындалған.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 56-бабының 2-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі ҚР Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен белгіленеді.
Бұл ретте 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 57-бабының 1-тармағында салық төлеуші (салық агенті) 10.12.2008 жылғы Салық кодексінде белгіленген тәртіппен және шарттарда есептеу әдісі бойынша теңгеде салық есебін жүргізуді жүзеге асыратыны белгіленген.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 57 - бабының 2-тармағына сәйкес есептеу әдісі-есепке алу әдісі, оған сәйкес операциялар мен өзге де оқиғалардың нәтижелері ақшаны немесе оның баламаларын алған немесе төлеген күннен бастап емес, олардың жасалу фактісі бойынша, оның ішінде жұмыстар орындалған, қызметтер көрсетілген, тауарларды мүлікті өткізу немесе кіріске алу мақсатында сатып алушыға немесе оның сенім білдірілген тұлғасына тиеп-жөнелткен және берген күннен бастап танылады.
Қаралып отырған жағдайда шағымға қоса берілген құжаттардың ішінен "Е" компаниясы CIP Алматы жеткізу шарттарында жалпы сомасы 1 495 000 Еуро тауарларға арналған кедендік декларацияларға сәйкес тауарларды (жүк автомашиналары мен тіркемелерін) импорттады.