1.Даудың түрі: салықтық даулар
2.Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
3.Салық түрі: ҚҚС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "К" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.04.2013 ж.бастап 31.12.2013 ж. аралығындағы кезеңде камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою туралы салық органдарының хабарламасын салық төлеушінің орындамауы мәселесі бойынша "К" компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 26365,2 мың теңге сомасында ҚҚС және 18112,9 мың теңге өсімпұл есептеу туралы хабарлама шығарылды.
"К" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының ҚҚС есептеу бөлігіндегі шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Шағымда жеткізушілерден сатып алынған тауарлар сэндвич панельдерін өндіру процесінде қолданылатындығы көрсетілген. Бұл ретте, "К" компаниясы 10.12.2008 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 244-3-бабында көрсетілген инфрақұрылым объектілерін және өзге де объектілерді салумен және салумен айналыспайды, бұл алынған тауарлар бойынша ҚҚС сомаларын есепке жатқызудың заңдылығын растайды.
"К" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Салық кодексінің 150-бабының 5-тармағына сәйкес салықтарды және жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақыны есептеу, сондай-ақ нөлдік ставка бойынша салық салынатын айналымдар бойынша ҚҚС-ның асып кетуін қайтару осы бөлімде және Салық кодексінің 244-2 және 244-2-баптарында көзделген ерекшеліктер ескеріле отырып, Салық кодексінде белгіленген тәртіппен жүргізіледі.
Салық кодексінің 150 - бабы 1-тармағының 5) тармақшасында белгіленген, "инновациялық технологиялар паркі" арнайы экономикалық аймағынан басқа, арнайы экономикалық аймақтың қатысушысы болып табылатын заңды тұлға үшін-мынадай шарттар сақталған кезде өз өндірісінің тауарларын, жұмыстарын, көрсетілетін қызметтерін өткізуден алынуға жататын (алынған) табыстар заңды тұлғаның жылдық жиынтық табысының кемінде 90 пайызын құрайды:
өткізілген тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер арнайы экономикалық аймаққа қатысушының арнайы экономикалық аймақты құру мақсаттарына сәйкес келетін қызмет түрлерін жүзеге асыру нәтижелері болып табылады;
тауарларды өндіруді және өткізуді, жұмыстарды орындауды, қызметтер көрсетуді арнайы экономикалық аймақтың қатысушысы жүзеге асырады.
Осы тармақтың бірінші бөлігінің 4) және 5) тармақшаларында көрсетілген тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің тізбесін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайды.
Салық кодексінің 151-1 – 151-10-баптарында көрсетілген экономикалық қызмет түрлері бойынша қызметтің басым түрлерінің тізбесін және құрылысы осы қызмет түрлерін жүзеге асыруға арналған объектілердің тізбесін, сондай-ақ қызметтің басым түрлері мен құрылыс объектілерін көрсетілген тізбелерге енгізу тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайды.
Салық кодексінің 150-бабы 1-тармағы бірінші бөлігінің 5) тармақшасын қолдану мақсатында АЭА құру мақсаттарына сәйкес келетін қызмет түрлері мыналар болып табылады:
1) Химия өнеркәсібі өнімдерін өндіру;
2) Резеңке және пластмасса бұйымдары өндірісі;
3) өзге де металл емес минералдық өнімдер өндірісі;
4) тұрмыстық электр аспаптарын өндіру;
5) машиналар мен жабдықтар өндірісі;
6) металлургия өнеркәсібі;
7) электр жабдықтарын, оның ішінде электр жарықтандыру жабдықтарын өндіру;
8) жарықтандыру аспаптарына арналған шыны компоненттер өндірісі;
9) тамақ өнімдерін өндіру;
10) ағаш массасы мен целлюлоза, қағаз және картон өндірісі;
11) жиһаз өндірісі;
12) автокөлік құралдарын, трейлерлер мен жартылай тіркемелер өндірісі;
13) темір жол локомотивтері мен жылжымалы құрам өндірісі;
14) әуе және ғарыштық ұшу аппараттарының өндірісі;
15) негізгі фармацевтикалық өнімдер мен препараттар өндірісі;
16) электрондық бөлшектер өндірісі;
17) жобалау-сметалық құжаттамаға сәйкес инфрақұрылым объектілерін, әкімшілік және тұрғын үй кешендерін салу және пайдалануға беру;
18) жобалау-сметалық құжаттамаға сәйкес ауруханалар, емханалар, мектептер, балабақшалар, мұражайлар, театрлар, жоғары және орта оқу орындары, кітапханалар, оқушылар сарайлары, спорт кешендерін салу және пайдалануға беру.
Баяндалғандардан келіп шығатыны, "Астана - жаңа қала" АЭА аумағында қызметті жүзеге асыру мақсаттары үшін заңды тұлға Салық кодексінің 150 - бабында белгіленген жалпы ережелер мен өлшемдерге сәйкес келуі және Салық кодексінің 151-1-бабының 1-тармағына сәйкес "Астана-жаңа қала" арнайы экономикалық аймағын құру мақсаттарына сәйкес келетін қызмет түрлерін жүзеге асыруы тиіс.
Қаралып отырған жағдайда, шағымда "К" компаниясының негізгі қызмет түрі сэндвич-панельдер өндіру болып табылады және жеткізушілерден сатып алынатын тауарлар көрсетілген өнімді өндіруде пайдаланылады деп көрсетілген.
Қазақстан Республикасы Статистика агенттігі Төрағасының 20.05.2008 ж. №67 бұйрығымен бекітілген Экономикалық қызмет түрлерінің номенклатурасына сәйкес "өңдеу өнеркәсібі" а секциясы мыналарды қамтиды::
- 24 бөлім "металлургия өнеркәсібі";
- 24.3 топ "бастапқы өңдеу жолымен өзге де болат бұйымдарын өндіру";
- 24.33.0 "суық қалыптау немесе бүктеу" Кіші сыныбы, оған суық әдіспен болаттан жасалған қалыпталған немесе бүктелген кедір-бұдырланған табақтар мен сэндвич-панельдер өндірісі кіреді.
Осылайша, көрсетілген сэндвич-панельдер өндірісі (ЭҚТӨЖ коды 24.33.30) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы 13 мамырдағы №703 қаулысымен бекітілген "Астана - жаңа қала" арнайы экономикалық аймағын құру мақсаттарына сәйкес келетін қызмет түрі бойынша өзі өндіретін тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) тізбесіне енгізілді.
Салық кодексінің 244-2-бабының 1-тармағында АЭА құру мақсаттарына жауап беретін қызметті жүзеге асыру кезінде толық тұтынылатын тауарларды АЭА аумағына өткізуге Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тауарлар тізбесі бойынша нөлдік ставка бойынша ҚҚС салынатыны белгіленген.
Осы баптың мақсаттары үшін осы тармақтың бірінші бөлігінде көрсетілген тауарлар деп еркін кедендік аймақтың кедендік рәсімімен орналастырылатын (орналастырылған) және кедендік бақылаудағы тауарлар түсініледі.
18.06.2010 ж.Кеден одағының кедендік аумағындағы еркін (арнайы, ерекше) экономикалық аймақтар және еркін кедендік аймақтың кедендік рәсімі мәселелері жөніндегі келісімнің 11 - бабына сәйкес еркін кедендік аймақтың кедендік рәсімі (бұдан әрі-ЕКА) еркін кедендік аймақтың кедендік рәсімімен АЭА аумағында қызметті жүзеге асыру туралы келісімге сәйкес кәсіпкерлік және өзге де қызметті жүзеге асыру мақсатында резиденттердің (қатысушылардың) АЭА аумағында орналастыруына және (немесе) пайдалануына арналған тауарлар орналастырылады.
АЭА кедендік рәсімімен орналастырылатын тауарлар Кеден одағының кеден заңнамасында белгіленген тәртіппен кедендік декларациялауға жатады.
Кеден одағы комиссиясының 20.05.2010 жылғы №263 шешімінің "көліктік (тасымалдау), коммерциялық және (немесе) өзге де құжаттарды тауарларға декларация ретінде пайдалану тәртібі туралы нұсқаулықтың" III бөлімінің 12-тармағының 8) тармақшасында тауарларға декларация ретінде Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс істейтін АЭА аумақтарында орналастыруға және пайдалануға арналған Еуразиялық экономикалық одақтың тауарларына қатысты тізбе ұсыныла отырып, көліктік (тасымалдау), коммерциялық және (немесе) өзге де құжаттар пайдаланылуы мүмкін деп белгіленген.
Салық кодексінің 244-2-бабының 2-тармағына сәйкес АЭА құру мақсаттарына сай келетін қызметті жүзеге асыру кезінде толық тұтынылатын тауарларды өткізу кезінде нөлдік ставка бойынша салық салынатын айналымдарды растайтын құжаттар мыналар болып табылады:
1) АЭА аумақтарында қызметін жүзеге асыратын ұйымдармен тауарларды жеткізуге арналған шарт (келісімшарт);
2) еркін кедендік аймақтың кедендік рәсімі бойынша тауарларды шығаруды жүзеге асыратын кеден органының белгілері бар тауарлар тізбесін қоса бере отырып, тауарларға арналған декларацияның және (немесе) көліктік (тасымалдау), коммерциялық және (немесе) өзге де құжаттардың көшірмелері қоса беріледі;
3) Осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген ұйымдарға тауарлардың тиеп-жөнелтілуін растайтын тауарға ілеспе құжаттардың көшірмелері; ;
4) Осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген ұйымдардың тауарларды алғанын растайтын құжаттардың көшірмелері қоса беріледі.
Салық кодексінің 244-2-бабының 3-тармағына сәйкес АЭА аумағына өткізілетін тауарларды жеткізуші АЭА аумағындағы салық органынан растау алғаннан кейін АЭА құру мақсаттарына жауап беретін қызметті жүзеге асыру кезінде іс жүзінде тұтынылған, әкелінген тауарлар бөлігінде ҚҚС артуын қайтаруға құқылы.
Бұл ретте АЭА-ны құру мақсаттарына жауап беретін қызметті жүзеге асыру кезінде әкелінген тауарларды пайдалану туралы құжат растау үшін негіз болып табылады, оны АЭА аумағындағы салық органының сұрау салуы бойынша тиісті АЭА басқару органы береді.
Осылайша, жоғарыда көрсетілген шарттар сақталған кезде АЭА аумағына тауарларды өткізуді жүзеге асыратын өнім беруші ҚҚС-ты нөлдік мөлшерлеме бойынша қолданады.