Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС және ҚҚС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді және ҚР аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) қоспағанда, заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "N" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2014 ж. бастап салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша "N" компаниясына кешенді салықтық тексеру жүргізді. нәтижесінде 401 278,1 мың теңге сомасында КТС, 142 501,9 мың теңге сомасында өсімпұл, 25 257,0 мың теңге сомасында 114 016,2 мың теңге сомасында ҚҚС, 3 549,9 мың теңге сомасында ПҚӨС, 1 126,3 мың теңге сомасында өсімпұл, 83,3 мың теңге сомасында қоршаған ортаға эмиссия үшін төлемақы есептеу туралы хабарлама шығарылды.21,4 мың теңге сомасында өсімпұл және бюджетке төлеуге жатпайтын 3 368 412,1 мың теңге сомасында залалды азайту.
"N" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының КТС және ҚҚС есептеу бөлігіндегі шешімінің күшін жоюды сұрайды.
2014 және 2015 жылдардағы ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша кірістің ұлғаюына қатысты.
а) ұзақ мерзімді келісімшарттарға салық салу жөніндегі салық заңнамасының нормаларын қолдануға қатысты.
Шағымда "N" компаниясы әрбір шарт бөлінісінде бухгалтерлік есепте кірістер мен шығындардың есебін жүргізетіндігі көрсетілген және салықтық есепке алу саясатында нақты әдіс бойынша ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша кірістерді айқындау көзделген.
"N" компаниясы тексерушілер салықтарды қосымша есептеуге әкеп соғатын салық заңнамасының нормаларын ғана қолданды, ал ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша табысты түзетуді ұйғаратын заңнама нормаларын елемеді деп есептейді.
Осылайша, "N" компаниясы 10.12.2008 жылғы "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 130-2-бабының нормаларымен белгілі бір шарттарды орындау кезінде ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша кірісті алдыңғы салық кезеңдері үшін салық салу мақсаттары үшін табыс пен алдыңғы салық кезеңдері үшін ХҚЕС-ке сәйкес айқындалған осындай келісімшарт бойынша табыс арасындағы оң айырмаға азайту көзделгенін түсіндіреді.
"N" компаниясы Салық кодексінің көрсетілген нормасы негізінде тексеруші тексеру жүргізу барысында 2015 жылғы ұзақ мерзімді байланыстар бойынша табысты жалпы сомасы 1 321 283,7 мың теңгеге азайтуы тиіс деп есептейді, оның ішінде:
1) "Ангар" объектісі бойынша 90 487,2 мың теңге сомасына;
2) "зауыт 1" нысаны бойынша 1 166 120,2 мың теңге сомасына;
3) "Порт" объектісі бойынша 64 676,1 мың теңге сомасында.
Бұдан басқа, "n" компаниясы "зауыт 2" объектісі бойынша да тексеру барысында 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 130-2-бабының 4-тармағында көзделген негіздер бойынша 2015 жылы ұзақ мерзімді байланыс бойынша кіріс 95 266,1 мың теңге сомасына азайтылған жоқ деп есептейді.
Салықтық тексеру актісінен келіп шығатыны, 10.12.2008 ж.Салық кодексінің 130-2-бабы нормаларының негізінде 2014 жылы 9 ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша кіріс 4 850 279,5 мың теңге сомасына және 2015 жылы 7 ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша кіріс 815 056,0 мың теңге сомасына ұлғайтылды.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 130-1-бабының ережелеріне сәйкес келісімшарт бойынша көзделген өндіру, орнату, құрылыс басталған салық кезеңі шегінде аяқталмаған өндіруге, орнатуға, құрылысқа арналған келісімшарт (шарт) ұзақ мерзімді келісімшарт болып табылады.
Ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша салық кезеңі ішінде шеккен шығыстардың сомасы осы Кодекстің 100-125 - баптарына сәйкес шегерімге жатқызылуға жатады.
Ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс салық төлеушінің таңдауы бойынша нақты әдіс немесе аяқтау әдісі бойынша айқындалады.
Табыстарды айқындаудың таңдап алынған әдісі салықтық есепке алу саясатында көрсетіледі және келісімшарттың қолданылу мерзімі ішінде өзгертілмейді.
Салық есебі әрбір ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша жүргізіледі.
Қаралатын жағдайда, " N " компаниясы 2014 жылы құрылыс салуға мынадай ұзақ мерзімді шарттар жасады, олар бойынша жұмыстар 2014 жылы басталды:
- "к" компаниясымен 22.07.2014 ж. "Ангар"нысаны бойынша құрылыс-монтаждау жұмыстарына мердігерлік шарты;
- "А" компаниясымен 19.09.2014 ж. "1 зауыт"құрылысына шарт;
- " М "компаниясымен 01.12.2014 ж." порт "құрылысы аяқталған құрылыс мердігерлігіне шарт.
Шағымда "N" компаниясы әрбір шарт бөлінісінде бухгалтерлік есепте кірістер мен шығындардың есебін жүргізетіндігі көрсетілген және салықтық есепке алу саясатында нақты әдіс бойынша ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша кірістерді айқындау көзделген.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 130-2-бабының 1-тармағына сәйкес нақты әдісті қолданған кезде есепті салық кезеңі үшін салық салу мақсаттары үшін ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс есепті салық кезеңі үшін алынуға жататын (алынған), бірақ ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша осындай кезең ішінде келтірілген шығыстар сомасынан кем емес табыс болып табылады.
Бұл ағдайда салықтық тексеру барысында 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 130-2-бабы 1-тармағының нормасы негізінде 2014 жылы салық салу мақсатында 9 ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша Кірістер осы кезеңде олар бойынша шеккен шығыстар сомасына 4 850 279,5 мың теңге мөлшерінде ұлғайтылды, оның ішінде::
- "Ангар" құрылыс объектісі бойынша 751 135,2 мың теңге сомасында;
- "Астана қаласындағы" зауыт 1 " нысаны бойынша 1 166 120,2 мың теңге сомасында;
- "Порт" нысаны бойынша 64 676,2 мың теңге сомасында.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 130-2-бабының 2-тармағына сәйкес ұзақ мерзімді келісімшарттың қолданылу мерзімі аяқталатын салық кезеңінен басқа, ұзақ мерзімді келісімшарт басталатын салық кезеңінен кейінгі салық кезеңдерінде салық салу мақсаттары үшін ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс мынадай шарттар бір мезгілде сақталған кезде, осы баптың 3-тармағында белгіленген тәртіппен айқындалады:
1) Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалған, есепті салық кезеңі үшін ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс есепті салық кезеңі үшін осындай келісімшарт бойынша шегерімге жатқызылатын шығыстар сомасынан асып кетсе, есепті салық кезеңі үшін осындай келісімшарт бойынша шегерімге жатқызылатын шығыстар сомасынан асып кетсе;
2) алдыңғы салық кезеңдері үшін салық салу мақсаттары үшін ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес алдыңғы салық кезеңдері үшін осындай келісімшарт бойынша кірістен асып кетсе, салық төлеуші осындай келісімшарт бойынша алдыңғы салық кезеңдері үшін алған кірістен асып кетсе, тоқтатыла тұрады.
Бұл ретте 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 130-2-бабының 3-тармағында осы баптың 2-тармағында көрсетілген жағдайда салық салу мақсаттары үшін ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс есепті салық кезеңі үшін алынуға жататын (алынған) табыс мөлшерінде айқындалады, ол мынадай мәндердің ең азына азайтылған:
1) алдыңғы салық кезеңдері үшін салық салу мақсаттары үшін ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс пен Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен алдыңғы салық кезеңдері үшін қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалған осындай келісімшарт бойынша табыс арасындағы оң айырма;
2) халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалған ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс пен есепті салық кезеңі үшін шегерімге жатқызылатын осындай келісімшарт бойынша шығыстар сомасы арасындағы оң айырма қоса беріледі.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 130-2-бабының 3-тармағын қолдану 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 130-2-бабының 2-тармағында көзделген шарттар сақталған кезде мүмкін болатындығын атап өткен жөн, олардың бірі алдыңғы салық кезеңдері үшін салық салу мақсаттары үшін ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша табыс Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес алдыңғы салық кезеңдері үшін осындай келісімшарт бойынша
Құрысқа арналған шарттарға байланысты кіріс пен шығындарды айқындау тәртібі 11 (IAS) "құрылысқа арналған шарттар"ХҚЕС-пен реттеледі.
Мәселен, ХҚЕС (IAS) 22-тармағына сәйкес 11, егер құрылысқа арналған шарттың нәтижесі сенімді есептелуі мүмкін болса, құрылысқа арналған Шартқа байланысты түсім мен шығындар есепті кезеңнің соңына шарт бойынша кезеңдердің орындалуына қарай тиісінше түсім және шығыстар ретінде танылады.
11 ХҚЕС (IAS) 23-тармағының ережелеріне сәйкес, егер барлық мынадай талаптар орындалса, тіркелген бағасы бар Шарттың нәтижесі сенімді бағалануы мүмкін:
(a) шарт бойынша жиынтық түсім сенімді бағалануы мүмкін;
(b) Шартқа байланысты экономикалық пайданың ұйымға түсуі ықтимал болып табылады;
(c) шартты аяқтау үшін қажетті шығындар да, есепті кезеңнің соңында шарттың орындалу дәрежесі де сенімді бағалануы мүмкін; және
(d) Шартқа байланысты шығындар шарт бойынша іс жүзінде келтірілген шығындар бұрын жүргізілген бағалаулармен салыстырылуы мүмкін болатындай дәл айқындалуы және сенімді бағалануы мүмкін.
Компанияның есепке алу саясатының 6.3-тармағына сәйкес жұмыстардың аяқталуы (орындау сатысы) есепті күнге жүргізілген шарт бойынша жалпы шығындардың есептік шамасындағы шығындар үлесі бойынша айқындалады.
11 ХҚЕС (IAS) 32-тармағына сәйкес, егер құрылыс шартының нәтижесі сенімді бағалана алмаса: