1.Даудың түрі: салықтық даулар
2.Салық төлеушінің санаты: филиал
3.Салық түрі: ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) "с" компаниясы филиалының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) есепке жатқызылатын қосылған құн салығының қайтаруға расталмаған, төленуге жатпайтын есептелген салықтан асып кетуі туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "с" компаниясының филиалына қайтаруға ұсынылған ҚҚС дұрыстығын растау, 01.07.2013 ж.кезең үшін ҚҚС дұрыс есептеу және уақтылы төлеу мәселелері бойынша тақырыптық тексеру жүргізді. 30.06.2018 ж. бойынша оның нәтижелері бойынша 629 947,6 мың теңге сомасында бюджетке төлеуге жатпайтын, қайтаруға расталмаған, есептелген салықтан есепке жатқызылатын ҚҚС-ның асып кетуі туралы 08.11.2018 ж.хабарлама шығарылды.
"С" компаниясының филиалы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды және бұл ретте мынадай дәлелдер келтіреді.
Шағымда салықтық тексеру нәтижелері бойынша "С" компаниясы филиалының тікелей өнім берушілері, атап айтқанда: "ЅТ", "Т", "S", "К, "N", "М"компаниялары бойынша бұзушылықтар анықталды. Бұл ретте салықтық тексеру актісінде сұрау салуларды жіберу және анықталған бұзушылықтарды жою жөніндегі мәліметтер көрсетілмеген, сондай-ақ салық төлеуден жалтару схемалары бар нақты өнім берушілер туралы ақпарат көрсетілмеген.
"С" компаниясының филиалы "N" және "М" компанияларының салықтық берешегі жоқ екенін атап өтті. "ЅТ" ЖШС қатысты салық төлеуден жалтару фактісі бойынша қылмыстық іс қозғалды. Алайда, қазіргі уақытта "ЅТ" компаниясына қатысты үкім шығарылмайды, тиісінше бұзушылықтар да жоқ.
Сондай-ақ, "С" компаниясының филиалы "NP" компаниясы бойынша сот шешімі "С"компаниясының филиалы үшін қолданылмайды деп санайды.
Салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай, 25.12.2017 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" ҚР Кодексінің (Салық кодексі) 152-бабының 12-тармағына сәйкес салықтық тексеру нәтижелері бойынша "С" компаниясының филиалы қайтаруға ұсынған 629 947,6 мың теңге сомасындағы ҚҚС артығы қайтаруға расталмаған.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Шағымды қарау барысында уәжді шешім шығару мақсатында ҚР ҚМ Салық кодексінің 186-бабына сәйкес 31.01.2019 ж.хатпен "С" компаниясының филиалына 01.07.2013 ж. бастап 30.06.2018 ж. аралығындағы кезеңде өнім берушілер бойынша ҚҚС қайтаруға болмаудың заңдылығы мен негізділігі мәселесі бойынша тақырыптық тексеру жүргізу тағайындалды.
Осы хатты орындау үшін ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитеті "с" компаниясының филиалына тақырыптық тексеру жүргізуге 14.02.2019 ж.ұйғарым шығарды, оның нәтижесі бойынша 31.05-тен акт жасалды. 2019ж.тақырыптық тексеру.
Атап айтқанда, 31.05.2019 жылғы актіден тақырыптық тексеру қажет:
Қалыптастырылған "жеткізушілер бойынша Пирамида" Талдамалық есебіне (бұдан әрі - Пирамида есебі) сәйкес 01.07.2013 ж.бастап 30.06.2018 ж. аралығындағы кезеңде сәйкессіздіктер анықталды, олар бойынша "С" компаниясы филиалының өнім берушілері бөлігінде 31.05.2019 ж. актінің "осы тексерумен мыналар анықталды" деген 1-3-тармақтарында бұзушылықтарды жоюға бағытталған сұрау салулар бойынша мәліметтер көрсетілген. Шағым жасалған салықтық тексеру аяқталған сәтте (08.11. 2018ж.) осы сұраулар бойынша жауаптар алынған жоқ.
Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2) тармақшасына сәйкес тексерілетін салық төлеушінің жеткізушілері бойынша салықтық тексеру аяқталған күні "Пирамида"талдамалық есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған сомалар шегінде ҚҚС қайтару жүргізілмейді.
Бұл ретте осы тармақтың бірінші бөлігі 2) тармақшасының ережелері тікелей өнім берушілердің, атап айтқанда қызметін ҚР заңнамасына сәйкес жасалған жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшарт шеңберінде жүзеге асыратын және қосылған құн салығының асып кеткен сомасын қайтару туралы талап қойылған салық кезеңінің алдындағы соңғы 5 жыл ішінде есептелген салық жүктемесінің кемінде 20 проценті орташа коэффициенті бар тексерілетін салық төлеушілердің "Пирамида" Талдамалық есебінің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жойған жағдайда қолданылмайды. Салықтық тексеру актісінде ҚҚС қайтармау негізі көрсетіледі.
Баяндалғанды ескере отырып, салықтық тексеру аяқталған күні (08.11.2018 ж.актісі) "Пирамида" есебі бойынша анықталған бұзушылықтардың болуына байланысты, 31.05-тен тақырыптық тексеру актісінің 1-3-бөлімдерінде көрсетілген өнім берушілер бойынша 443 770,3 мың теңге сомасына ҚҚС қайтаруға расталмаған. 2019ж.
2. Тақырыптық тексеру барысында (31.05.2019 ж. актісі) Салық кодексінің 152-бабы 8-тармағына сәйкес 3 Өнім беруші (компаниялар: "ЅТ", "N", "S") бойынша қарсы тексерулер жүргізуге сұрау салулар жіберілді. Мемлекеттік кірістер басқармасы қарсы тексерулер жүргізуге көрсетілген сұратуларды орналасқан жерінің заңды мекенжайлары бойынша өнім берушілердің болмауы себебінен тоқтатты, бұл тексеру актілерімен расталады.
Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 4) тармақшасына сәйкес үстеме тексеру жүргізудің мүмкін болмауына, оның ішінде орналасқан жері бойынша өнім берушінің болмауы себебіне байланысты салықтық тексеру аяқталған күні ҚҚС сомаларының анықтығы расталмаған сомалар шегінде ҚҚС қайтару жүргізілмейді.
Осылайша, тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша (31.05.2019 ж.актісі) орналасқан жері бойынша "С" компаниясы ("ЅТ", "N", "S" компаниялары) филиалының өнім берушілерінің болмауына байланысты 384 599,8 мың теңге сомасына ҚҚС қайтаруға расталмады.
ҚҚС қатысты "К", "М", "Т" компанияларымен өзара есеп айырысулар бойынша көрсетілген жеткізушілер бойынша "С" компаниясының филиалы тақырыптық тексеруге 01.07.2013 ж.бастап 30.06.2018 ж. дейінгі кезең үшін шот-фактуралар ұсынғанын көрсету қажет, олар келісімшарттың жалпы сомасынан ақша бірліктеріндегі үлестер бойынша ұсынылды: "с" компаниясы - 50%; "NP" компаниясы - 50%.
Бірлескен қызмет туралы келісімге сәйкес "C" және "NP" (Тараптар) компанияларының қатысуы 50% - дан тең үлестерді құрайды. Тараптар кен орнында өндіруге арналған келісімшарт шеңберінде қызметті жүзеге асырады. Бұл ретте Тараптардың салықтық есепке алу саясатына, бірлескен қызмет туралы келісімге сәйкес бірлескен операциялар бойынша шығыстар өнім берушілердің ұсынған шоттары негізінде тараптар арасында тең үлестермен бөлінеді.
"NP" компаниясына қатысты сот шешімдеріне сәйкес соттар әртүрлі деңгейдегі контрагенттердің, атап айтқанда: "К", "М", "Т" компанияларының ҚҚС бойынша есептен шығарылғанын, Заңды мекенжайлар бойынша жоқ екенін, әрекетсіз деп танылғанын, мемлекеттік тіркеу жарамсыз деп танылғанын анықтады. Бұл ретте салық органының "NP" компаниясының салық төлеуден жалтару белгілері байқалатын осы өнім берушілермен өзара есеп айырысулар бойынша ҚҚС сомаларын растамауы жөніндегі іс-әрекеттері заңды деп танылды.
ҚР Азаматтық іс жүргізу кодексінің 21-бабының 2-тармағына сәйкес заңды күшіне енген сот актілері, сондай-ақ сот төрелігін іске асыру кезінде соттар мен судьялардың өкімдері, талаптары, тапсырмалары, шақырулары, сұрау салулары және басқа да өтініштері барлық мемлекеттік органдар, жергілікті өзін-өзі басқару органдары, заңды тұлғалар, лауазымды адамдар, азаматтар үшін міндетті болып табылады және ҚР бүкіл аумағында орындалуға жатады.
Тиісінше, тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша (31.05.2019 ж.актісі) 349 877,1 мың теңге сомасына "К", "М", "Т" компанияларымен өзара есеп айырысулар бойынша ҚҚС қайтаруға жатпайтыны анықталды.
Осылайша, тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша (31.05.2019 ж. актісі) салық кодексінің 152-бабы 12-тармағына сәйкес тікелей жеткізушілер бойынша жалпы сомасы 1 178 247,2 мың теңгеге "С" компаниясының филиалы ҚҚС қайтаруға расталмаған (443 770,3+384 599,8+349 877,1).
Сонымен қатар, 08.11.2018 ж. №158 акт бойынша салықтық тексеру валюталық түсімнің түспеуіне байланысты 1,0 мың теңге сомасындағы ҚҚС қайтаруға расталған жоқ, "C" компаниясының филиалы дауласпайды.
Сонымен қатар, 2018 жылдың 2 тоқсанына ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген ҚҚС артығын қайтару туралы талапқа сәйкес (вх. 14.08.2018 ж.бастап), 01.07.2013 ж. бастап 30.06.2018 ж. аралығындағы кезеңде қайтаруға "с" компаниясы филиалы ұсынған ҚҚС сомасы 629 947,6 мың теңгені құрады.
Салық кодексінің 152-бабы 15-тармағына сәйкес тақырыптық тексеру актісі және салықтық тексеру актісіне қорытынды бойынша расталған ҚҚС артуының жалпы сомасы тексерілген кезең үшін ҚҚС арту сомасын қайтару туралы талапта көрсетілген сомадан аспауы тиіс.
Баяндалғанды ескере отырып, шағымды қарау барысында тағайындалған 31.05.2019 ж.тақырыптық тексеру актісіне сәйкес "С" компаниясы филиалы ұсынған 629 947,6 мың теңге сомасындағы ҚҚС артуын қайтарудан бас тарту бойынша салықтық тексеру нәтижелері (08.11.2018 ж. акт) толық расталғаны жөн.
Салық кодексінің 186-бабы 5-тармағына сәйкес шағымды қарау нәтижелері бойынша шешім тақырыптық және (немесе) қайталама тақырыптық тексеру нәтижелері ескеріле отырып шығарылады.
Осылайша, Салық кодексінің 186-бабының 5-тармағына сәйкес "C" компаниясының филиалы 629 947,6 мың теңге сомасында ұсынған ҚҚС артығын қайтаруға растамау бойынша шағымдалып отырған салық тексеруінің нәтижелері негізделген болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша шағымданған хабарламаны тексеру нәтижелері туралы өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.