1.Даудың түрі: салықтық даулар
2. Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
3. Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, резидент заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "К" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2015 ж. бастап салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді. 31.12.2016 ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша БСК есептеу туралы хабарлама шығарылды: 101110 мұнай секторы ұйымдарынан түсетін 291 144,8 мың теңге салық және 35 139,8 мың теңге өсімпұл сомасындағы түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығы, 105101 Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге 1 758,9 мың теңге салық және 463,3 мың теңге өсімпұл сомасындағы қосылған құн салығы, 105306 пайдалы қазбаларды өндіруге салынатын салық, мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, салық сомасы 580,2 мың теңге және өсімпұл 54,7 мың теңге, шығын сомасы 286 061,4 мың теңге азайтылды.
"К" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша кірістің ұлғаюына қатысты.
Реконструкциялауға және салуға арналған ұзақ мерзімді келісімшарттар бойынша Салық кодексінің 130-2-бабының 1-тармағына сәйкес табысқа енгізілуге жататын 2015-2016 жылдарға арналған шығыстардың кірістерден асып кету фактісін белгілеу шағымдалатын салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады.
Салық органының осы тұжырымымен "К" компаниясы КТС салықтық тексеру нәтижелері бойынша есептеумен келіспейді, өйткені аталған шарттардың әрқайсысының мәні автомобиль жолдары мен аэродром жабындарының учаскелерін қайта құру немесе салу бойынша құрылыс жұмыстары болды. Барлық жұмыстар жобалық-сметалық құжаттамаға толық сәйкес орындалды, Тапсырыс берушіге тапсырылды және мемлекеттік қабылдау комиссиясы қабылдады.
Осы шарттардың тараптары қабылдау актісіне қол қою арқылы Тараптардың міндеттемелері толық көлемде орындалғанын растады, осыған байланысты бұл міндеттемелер Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі - ҚР АК) 367-бабы тәртібінде шарттардың қолданылуы тоқтатылды.
Мердігердің орындалған жұмыстардың сапасы үшін жауапкершілігі ҚР АК 665-бабына сәйкес кепілдік міндеттемелермен қамтамасыз етіледі. Өз кезегінде, мердігердің кепілдікті кезеңдегі міндеттемелерін қамтамасыз ету сақтандыру полисімен немесе банк кепілдігімен қамтамасыз етіледі, оларды "К" компаниясы әр объект бойынша ұсынады.
Компания тексерудің осы актісі бойынша тексеру аяқталған жылы құрылыс бойынша шығындарды шегерімге жатқызу мүмкіндігі берілмегендіктен, салық төлеуші оларды шегерімге және сапа кепілдігі мерзімі аяқталған соңғы жылға жатқыза алмайды деген қорытынды жасайды.
"К" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (жалпы бөлім) 386-бабының 3-тармағына сәйкес, егер заңнамада немесе шартта шарттың қолданылу мерзімі көзделсе, осы мерзімнің аяқталуы шарт бойынша Тараптар міндеттемелерінің тоқтатылуына әкеп соғады. Оның қолданылу мерзімі көрсетілмеген шарт онда Тараптардың міндеттемелерді орындауы аяқталған белгілі бір сәтке дейін қолданыста болады деп танылады.
11.06.2013 ж. №13 жұмыстарды мемлекеттік сатып алу туралы шарттың 83-тармағына сәйкес "автомобиль жолының учаскесін және №13 Шарттың ажырамас бөлігі болып табылатын қосымша келісімдерді реконструкциялау" объектісі бойынша шарттың қолданылу мерзімі 2015 жылғы 31 желтоқсанға дейін көзделген. 22.05.2015 ж. №13 Шартқа қосымша келісімдерге №13 Шарттың 83-тармағының 2.4-тармағымен өзгерістер енгізілді, оларға сәйкес шарттың қолданылу мерзімі тараптар міндеттемелерін толық орындағанға дейін белгіленген.
Сондай-ақ, 30.04.2014 ж.Автомобиль жолдары учаскесін салу (реконструкциялау) бойынша жұмыстарды сатып алу туралы №7 Шарттың 92, 93-тармақтарына сәйкес "автомобиль жолы учаскесін салу (реконструкциялау) объектісі бойынша жұмыстарды аяқтау мерзімі 2016 жылғы 25 желтоқсанға дейін айқындалды. Шарттың қолданылу мерзімі Тараптар осы Шарт бойынша өз міндеттемелерін толық орындағанға дейін көзделген.
"Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 16 шілдедегі № 242-II Заңының (бұдан әрі – сәулет қызметі туралы Заң) 73-бабының 1-тармағына сәйкес салынған объектілерді қабылдау Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексімен және осы Заңмен реттеледі.
ҚР АК-нің 630-бабының 1-тармағында Тапсырыс беруші мердігерлік шартта көзделген мерзімде және тәртіппен орындалған жұмыстың нәтижесін мердігердің қатысуымен қарауға және қабылдауға, ал шарттан жұмысты нашарлататын ауытқулар немесе жұмыстағы өзге де кемшіліктер анықталған кезде бұл туралы мердігерге дереу мәлімдеуге міндетті деп айқындалған.
ҚР АК "жұмыстардың нәтижелерін тапсыру және қабылдау" 663-бабының ережесінде құрылыс мердігерлігінің шарты бойынша орындалған жұмыстарды тапсыруға әзірлігі туралы мердігерден хабарлама алған Тапсырыс беруші не егер бұл шартта көзделген болса, жұмыстардың кезеңі олардың нәтижелерін қабылдауға дереу кірісуге міндетті екендігі белгіленген.
Егер шартта өзгеше көзделмесе, Тапсырыс беруші жұмыстардың нәтижелерін өз есебінен қабылдауды ұйымдастырады және жүзеге асырады. Заңнамалық актілерде көзделген жағдайларда жұмыс нәтижелерін қабылдауға мемлекеттік органдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарының өкілдері қатысуға тиіс.
ҚР АК-нің 367-бабында міндеттемелер толығымен немесе ішінара орындаумен, шегіністі ұсынумен, есепке алумен, жаңашылдықпен, борышты кешірумен, борышкер мен кредитордың бір тұлғаға сәйкес келуімен, орындаудың мүмкін болмауымен, мемлекеттік органның актісін шығарумен, азаматтың қайтыс болуымен, заңды тұлғаның таратылуымен тоқтатылады.
ҚР АК 368-бабына сәйкес тиісті түрде жүргізілген орындау міндеттемені тоқтатады.
Қаралып отырған жағдайда №7 Шарт бойынша Республикалық маңызы бар автомобиль жолының реконструкцияланған учаскесінің объектісін қабылдау жөніндегі мемлекеттік қабылдау комиссиясының актісімен объект пайдалануға қабылданды. Бұл ретте осы актінің 14-тармағында объектіні қарау және танысу негізінде технологиялық және сәулет-құрылыс шешімдерінің прогрессивтілігіне оң баға берілгені көрсетілген.
Осыған ұқсас № 13 шарт бойынша 27.12.2016 ж.қабылдау актісімен автомобиль жолының қайта жаңартылған учаскесінің объектісі пайдалануға қабылданды.
ҚР АК 633-бабының 1-тармағына сәйкес заңнамалық актілерде немесе шартта мердігердің Тапсырыс берушіге жұмыс сапасына кепілдік беруі көзделген жағдайда Мердігер Тапсырыс берушіге бүкіл кепілдік мерзімі ішінде осы Кодекстің 632-бабының талаптарына сәйкес келуге тиіс жұмыс нәтижесін беруге міндетті.
№7 және №13 Шарттың 48-тармағында мердігер жұмыстардың сапасын жобалау-сметалық құжаттаманың талаптарына сәйкес келмейтін деңгейге дейін төмендететін ақауларсыз орындалуына кепілдік береді деп көзделген. Мердігер Тапсырыс берушіге 5 жылға дейінгі мерзімге пайдалануға кепілдік береді.
ҚР АК 665-бабының 1, 2-тармақтарында мердігер құрылыс объектісінің жобалау-сметалық құжаттамада көрсетілген көрсеткіштерге қол жеткізуіне және кепілдік мерзімі ішінде шартқа сәйкес объектіні пайдалану мүмкіндігіне кепілдік береді деп айқындалған.
Мердігер кепілдік мерзімі шегінде табылған кемшіліктер үшін, егер олар объектінің немесе оның бөліктерінің қалыпты тозуы, оны дұрыс пайдаланбау немесе Тапсырыс берушінің өзі немесе ол тартқан үшінші тұлғалар әзірлеген оны пайдалану жөніндегі нұсқаулықтардың дұрыс еместігі, Тапсырыс берушінің өзі немесе ол тартқан үшінші тұлғалар жүргізген объектіні тиісінше жөндеу салдарынан туындағанын дәлелдемесе жауапты болады.
Қаралып отырған жағдайда азаматтық-құқықтық жауапкершілікті ерікті сақтандыру шарты жасалды, оған сәйкес сақтандыру объектісі Республикалық маңызы бар автомобиль жолының учаскесін реконструкциялау жөніндегі жұмыстарды орындау кезінде ықтимал ақауларды жоюды жою жөніндегі 11.06.2014 ж. №13 шарт бойынша өз міндеттерін орындауға байланысты серіктестіктің мүліктік мүдделері болып табылады.
Сондай-ақ," К " компаниясы банкпен банктік кепілдік беру туралы Жеке шарт жасасты, оған сәйкес Банк серіктестіктің тапсырмасы бойынша 30.04.2014 ж. №7 Шарт бойынша орындалған жұмыстарды орындаудың пайдалану кезеңінде ықтимал ақауларды жоюды қамтамасыз етуге банктік кепілдік береді.
ҚР АК 803-бабына сәйкес сақтандыру сақтандыру шарты негізінде жүзеге асырылады.
Сақтандыру шарты бойынша бір Тарап (сақтанушы) сақтандыру сыйлықақысын төлеуге міндеттенеді, ал екінші Тарап (сақтандырушы) сақтандыру жағдайы басталған кезде сақтанушыға немесе пайдасына шарт жасалған өзге тұлғаға (пайда алушыға) шартта айқындалған сома (сақтандыру сомасы) шегінде сақтандыру төлемін жүзеге асыруға міндеттенеді.
Бұдан басқа, ҚР АК 739-бабының 1-тармағына сәйкес банктік қызмет көрсету шарты бойынша бір Тарап (банк) екінші Тараптың (клиенттің) тапсырмасы бойынша банктік қызметтер көрсетуге міндеттенеді, ал егер шартта өзгеше көзделмесе, клиент осы қызметтерге ақы төлеуге міндеттенеді.