1.Даудың түрі: салықтық даулар
2. Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
3. Салық түрі: ҚҚС қайтару
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "с" компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) есепке жатқызылатын ҚҚС-тың бюджетке төленуге жатпайтын, қайтаруға расталмаған, есептелген салық сомасынан асып кету сомасы туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2015 ж.бастап 31.12.2018 ж. аралығындағы кезең үшін ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау мәселесі бойынша "С" компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 186 294,0 мың теңге сомасында бюджетке төлеуге жатпайтын, қайтаруға расталмаған есептелген салық сомасынан есепке жатқызылатын ҚҚС асып кету сомасы туралы хабарлама шығарылды.
"С" компаниясы салық органының "с" компаниясын тәуекел аймағына жатқызу және "Пирамида" талдамалық есебін қалыптастыру бөлігіндегі тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда көрсетілген бөліктегі салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
"С" компаниясы шағымда өз дәлелдеріне дәлел ретінде 25.12.2017 ж.ҚР "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Кодексінің (Салық кодексі) 299-бабының нормасын келтіреді, оған сәйкес кәсіпкерлік қызметтен болатын залал деп танылады: Салық кодексінің 241-бабында көзделген түзетулерді ескере отырып, жылдық жиынтық табыстан шегерімдердің асып кетуі және кәсіпорынды мүліктік кешен ретінде сатудан болатын залал және 2017 және 2018 жылдардағы КТС бойынша декларацияларда залалдар көрсетілмегенін
Осыған байланысты "С" компаниясы қатарынан үш жыл бойы залалды көрсеткені үшін 10 балды қолдануды "С" компаниясы негізсіз деп санайды.
"С" компаниясы ҚР ҚМ 2018 жылғы 2 ақпандағы №118 бұйрығымен бекітілген "ҚҚС асып кету сомаларының және тәуекел дәрежесі критерийлерінің дұрыстығын растау мақсатында тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану қағидаларының" (бұдан әрі – 118 қағидалар) 13-тармағының нормаларына да шағымда сілтеме жасайды және "С" компаниясы жұмыс істеген барлық компаниялар олардан тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алу кезінде жұмыс істеп тұрған кәсіпорындар болғандығын келтіреді. "С" компаниясы олардан тауарлар, жұмыстар және қызметтер сатып алғаннан кейін жекелеген компанияларды әрекетсіз және /немесе банкроттар санатына жатқызу 118 Қағидалардың 3, 4-тармақтарына сәйкес 15 балл есептеу үшін негіз бола алмайды.
Шағымнан, сондай-ақ бірыңғай деректер қоймасына сәйкес салықтық тексеру актісінде 20.04.2019 ж. "С" компаниясына ҚҚС бұзу сомасы 706,8 мың теңге хабарлама ұсынылғаны келіп шығады. "С" компаниясымен қайтару туралы талап 13.02.2019 ж.ұсынылды, яғни 12 айлық кезең 13.02.2018 ж. бастап 13.02.2019 ж. дейін есептеледі, осылайша, "с" компаниясының пікірі бойынша 20.04.2019 ж. хабарлама көрсетілген кезеңге кірмейді, бұл өз кезегінде осы позиция бойынша 5 баллды қолданудың негізсіздігін көрсетеді.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, "С" компаниясы тәуекел аймағына кірмеуі тиіс деп есептейді, себебі баллдардың сомасы 25 баллды құрайды және тиісінше, тексерілетін кезеңде өнім берушілер бойынша пирамида аналитикалық есебі қалыптастырылмауы тиіс.
Жоғарыда баяндалғанға байланысты, "С" компаниясы хабарлама мен салықтық тексеру актісін тәуекел аймағына заңсыз жатқызу және пирамиданың аналитикалық есебін қалыптастыру бөлігінде жоюды сұрайды.
Салықтық тексеру актісінен келіп шығатыны, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағына және 118-Қағидаларға сәйкес қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы 186 294,0 мың теңгені құрайды, оның ішінде ТБЖ қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтардың болуына байланысты 184 040,2 мың теңге сомасында, қарсы салықтық тексерулер бойынша және мониторингке жататын салық төлеушілер бойынша сұрау салулар бойынша салық қызметі органының алынған жауаптары негізінде 2 253,8 мың теңге сомасында.
Салық төлеушінің дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау бойынша ҚҚС қайтару туралы талап негізінде тақырыптық тексерулер жүргізу тәртібі Салық кодексінің 152-бабында регламенттелгенін және ҚР Қаржы министрлігінің 19.03.2018 ж. №391 бұйрығымен (бұдан әрі - №391 бұйрық) бекітілген қосылған құн салығының асып кетуін қайтару қағидаларында айқындалғанын атап өту қажет.
Қайтаруға ұсынылған ҚҚС асып кеткен сомасын растау мақсатында ТБЖ қолдану тәртібі №118 Қағидаларда айқындалған.
№118 қағидалар Салық кодексінің 136-бабына сәйкес әзірленді және ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген қайтару туралы талап және (немесе) ҚҚС асып кетуін қайтару туралы салықтық өтініш негізінде қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексерулер жүргізу кезінде қолданылады.
Осылайша, қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексерулер жүргізу Салық кодексінің жоғарыда көрсетілген нормаларына, №391 Қағидаларға сәйкес, №118 Қағидаларда айқындалған ТБЖ пайдалана отырып жүргізіледі.
№118 Қағидалардың 4-тармағына сәйкес бір мезгілде қайтару туралы талапты және (немесе) салықтық өтінішті табыс еткен салық төлеуші қызметінің көрсеткіштері тәуекел дәрежесінің өлшемшарттары пайдаланыла отырып бағаланады.
№118 Қағидалардың 6-тармағына сәйкес, егер критерийлерді пайдалана отырып бағалау нәтижелері бойынша баллдардың жиынтық қорытындысы отыз бес және одан да көп баллды құраған жағдайда, салық төлеуші тәуекел аймағындағы салық төлеушілер санатына жатады.
Қаралып отырған жағдайда, "С" компаниясы 2018 жылғы 4-тоқсан үшін ҚҚС бойынша декларацияға (Н. 300.00) сәйкес нөлдік ставка бойынша салық салынатын айналымдар мақсатында пайдаланылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алуға байланысты пайда болған есептелген салық сомасынан есепке жатқызылатын ҚҚС асып кетуін қайтару туралы талап қойды, 01.01.2015 ж. бастап 31.12.2018 ж.аралығындағы кезең қайтаруға ұсынылған салық сомасы 261 342,6 мың теңгені құрайды. теңге. Қызметтің негізгі түрі асыл (бағалы) металдарды өндіру болып табылады.
Салықтық тексеру актісінен және тексеруді жүргізген лауазымды тұлғаның ақпаратынан "С" компаниясының тәуекел дәрежесін бағалау нәтижелері бойынша жиынтық қорытынды 55 балды құрағаны, ол мынадай өлшемшарттар бойынша қалыптасты:
1.Салық төлеушінің салық жүктемесінің коэффициенті (бұдан әрі - СЖК) СЖК орташа салалық мәнінен төмен - 25 балл;
Қатарынан үш жыл ішінде салық төлеушінің залалды көрсетуі-10 балл;
Соңғы 5 жылда әрекетсіз салық төлеушілермен мәмілелерді жүзеге асыру - 10 балл;
Соңғы 5 жылда банкрот салық төлеушілермен мәмілелерді жүзеге асыру – 5 балл;
Қайтару туралы талап ұсынылған күннің алдындағы 12 айлық кезеңде ҚҚС бойынша камералдық бақылау нәтижелері бойынша анықталған расталған бұзушылықтардың болуы - 5 балл.
Жоғарыда келтірілген тәуекел дәрежесінің критерийлерінен "С" компаниясы төрт критерийді қолдануға шағымданғанын атап өткен жөн, "с" компаниясы "салық төлеушінің салық жүктемесінің орташа салалық мәнінен төмен коэффициенті" критерийіне шағымданбайды.
"Салық төлеушінің қатарынан үш жыл бойы залалды көрсетуі"өлшеміне қатысты
Салық кодексінің 224-бабына сәйкес салық салынатын табыс салық кодексінің 241-бабында көзделген түзетулерді ескере отырып, жылдық жиынтық табыс пен осы бөлімде көзделген шегерімдер арасындағы айырма ретінде айқындалады.
Салық кодексінің 299-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес Салық кодексінің 241-бабында көзделген түзетулер ескеріле отырып, шегерімдердің жылдық жиынтық табыстан асып кетуі кәсіпкерлік қызметтен болған залал деп танылады.
Сонымен қатар, Салық Кодексінің 300-бабының 1-тармағына сәйкес кәсіпкерлік қызметтен болған залалдар, сондай-ақ I топтың тіркелген активтерінің шығып қалуынан болған залалдар және ҚР заңдарына сәйкес мемлекет мұқтажы үшін сатып алынған активтерді қоспағанда, аяқталмаған құрылыс объектілерін, белгіленбеген жабдықтарды сатудан болған залалдар осы салық кезеңдерінің салық салынатын кірісі есебінен өтеу үшін қоса алғанда келесі он жылға ауыстырылады.
Жоғарыда баяндалғандардан келіп шығатыны, салық төлеушінің кәсіпкерлік қызметтен алған залалы кейінгі салық кезеңдерінің салық салынатын кірісі есебінен өтеу үшін қоса алғанда келесі он жылға ауыстырылады.
ҚР Қаржы министрінің 25.12.2014 ж. №587 бұйрығымен бекітілген 100 Н.КТС бойынша салық есептілігін (декларацияны) жасау қағидаларына сәйкес салық салынатын кіріс (залал) сомасы 100.00.028 "барлық салық салынатын кіріс (залал)" жолында көрсетіледі, бұл ретте 100.00.032 "алдыңғы салық кезеңдерінен көшірілген залалдар" жолында алдыңғы салық кезеңдерінен көшірілген залалдар көрсетіледі.
100.00.031 жолында салық кодексінің 133-бабына сәйкес есептелген азайту ескеріле отырып, салық салынатын кіріс көрсетіледі.
Сондай-ақ, 100.00.033 жолында алдыңғы салық кезеңдерінен көшірілген залалдар ескеріле отырып, салық салынатын кіріс көрсетіледі. Егер 100.00.031 жолында оң мән көрсетілген жағдайда толтырылады және 100.00.031 және 100.00.032 (100.00.031 – 100.00.032) жолдарының айырмасы ретінде айқындалады. Егер 100.00.032 жолы 100.00.031 жолынан артық болса, 100.00.033 жолында нөл көрсетіледі.
Осыған ұқсас нормалар ҚР Қаржы министрінің 12.02.2018 ж. №166 бұйрығымен бекітілген КТС Н.100 бойынша салық есептілігін (декларацияны) жасау қағидаларында көзделген.
Қаралып отырған жағдайда, "с" компаниясы КТС Н.100.00 бойынша декларацияларда:
- 2016 жылғы 100.00.028 жолында 533 739,5 мың теңге мөлшерінде залал көрсетілген;
- 2017 жылғы 100.00.028 жолында және 2018 жылғы 100.00.034 жолында тиісінше 118 458,1 мың теңге және 714 249,5 мың теңге сомасында салық салынатын кіріс көрсетілген.