КТС, даудың сауда түсімінің сомасына ӘГД ұлғайту: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: корпоративтік табыс салығы
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "L" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "S" компаниясына салық заңнамасы нормаларының сақталуы, 21.05.2018 ж.бастап 23.10.2020 ж. дейінгі кезең үшін зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдардың толық және уақтылы аударылуы мәселесі бойынша тақырыптық салық тексеруін жүргізді, оның нәтижелері бойынша мұнай секторы (КТС) ұйымдарынан түсетін салық 779,6 мың теңге сомасындағы түсімдерді, 165,7 мың теңге сомасындағы өсімпұлды қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы 22.01.2020 ж..
"S" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды сұрап, апелляциялық шағыммен жүгінді.
Шағымда "S" компаниясы салық органының пікірі бойынша "S" компаниясының 25.12.2017 ж. Қазақстан Республикасының "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Кодексінің (Салық кодексі) 227-бабын бұза отырып, сатудан түскен 4 000,0 мың теңге сомасындағы табысы төмендегенін, ал бұл сома "S" компаниясының құрылтайшысы G жеке тұлғасынан алынған пайызсыз қарыз болып табылатынын көрсетеді.
"S" компаниясы шағымда жоғарыда көрсетілген сома 09.07.2018 ж.3 987,8 мың теңге мөлшерінде есеп айырысу шотынан ақша қаражатын алу және кассадан 102,2 мың теңге мөлшерінде ақша беру жолымен G. қайтарылғанын көрсетеді.
Бұл ретте, өз дәлелдерін растау ретінде "S" компаниясымен шағымға құрылтайшылар жиналысының 28.05.2018 ж. хаттамасының, 28.05.2018 ж. қайтарымды пайызсыз қарыз шартының, 28.05.2018 ж. кіріс кассалық ордерінің және 28.05.2018 ж. шығыс кассалық ордерінің көшірмелері қоса берілді.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 225-бабының 1-тармағына сәйкес резидент заңды тұлғаның жылдық жиынтық табысы осы тұлғаның Қазақстан Республикасында және оның шегінен тыс жерлерде салық кезеңі ішінде алуға жататын (алынған) табыстарынан тұрады.
Бұл ретте Салық кодексінің 226-бабы 1-тармағының 1) тармақшасында сатудан түскен табыс жылдық жиынтық табысқа қосылады деп белгіленген.
Салық кодексінің 227-бабының 1-тармағында салық кодексінің 228-240-баптарына сәйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін табыстардан, сондай-ақ Салық кодексінің 258-бабының 1-тармағында көрсетілген шығыстар сомасынан аспайтын бөлігінде салық кодексінің 258-бабының 4-тармағында көрсетілген табыстардан басқа, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу кезінде туындаған кіріс сомасы өткізуден түсетін табыс деп танылатыны айқындалған.
Өткізуден түскен табыс оған қосылған құн салығы мен акциз сомасы енгізілмей, өткізілген тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер құнының мөлшерінде айқындалады.
Салық кодексінің 190-бабы 3-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделетінін атап өткен жөн. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Салық кодексінің 190-бабының 2-тармағында есепке алу құжаттамасы: бухгалтерлік құжаттаманы, тексерудің стандартты файлын, салықтық нысандарды, салықтық есепке алу саясатын, салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттарды қамтиды деп айқындалған.
"Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – бухгалтерлік есеп туралы Заң) 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында, сондай-ақ есеп саясатында регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және жинақтаудың ретке келтірілген жүйесін білдіреді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар тікелей аяқталғаннан кейін жасалуға тиіс.
Осылайша, резидент заңды тұлғаның жылдық жиынтық табысы осы тұлғаның Қазақстан Республикасында және оның шегінен тыс жерлерде салық кезеңі ішінде алуына жататын (алынған) табыстардан, оның ішінде өткізуден түскен табыстан тұрады. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу бухгалтерлік есеп туралы Заңның, оның ішінде операцияның не оқиғаның жасалу фактісін тіркеу жөніндегі талаптарға сәйкес жүзеге асырылады.
Қаралып отырған жағдайда, Банк филиалында ашылған банк шотынан үзінді-көшірменің деректеріне сәйкес, G. құрылтайшысы арқылы "S" компаниясы банк шотына сауда түсімі түрінде 4 000,0 мың теңге сомасында ақша қаражатын енгізгені жөн.
18 "түсім" Халықаралық қаржылық есептілік стандартының (IAS) 7-тармағына сәйкес меншікті капитал қатысушыларының жарналарына байланысты емес капиталды ұлғайтуға кіретін кәсіпорынның әдеттегі қызметі барысында белгілі бір кезеңдегі экономикалық пайдалардың жалпы түсімі түсім деп танылатынын атап өткен жөн.
Тиісінше, серіктестіктің банктік шотына 4 000,0 мың теңге сомасындағы сауда түсімі түрінде енгізілген ақша қаражаты жеке капитал қатысушыларының жарналары деп таныла алмайды.
Шағымға қоса берілген құжаттарға қатысты "S" компаниясы G.-дан 4 000,0 мың теңге сомасында ақша қаражатын алғанын атап өту қажет, бұл ретте кассаға ақша қаражатының түсуіне 28.05.2018 ж.қарыз шарты (28.05.2018 ж. кассалық кіріс ордері) негіз болып көрсетілген.
Шағымнан көрініп тұрғандай, 09.07.2018 ж.қарыз сомасы G.-ға "S" компаниясының есеп айырысу шотынан 3 987,8 мың теңге мөлшерінде ақша қаражатын алу және кассадан 102,2 мың теңге мөлшерінде ақша беру арқылы қайтарылды.
Сонымен қатар, Банк филиалының үзінді көшірмесінен көрініп тұрғандай, құрылтайшы G. 09.07.2018 ж.банктік шоттан әкімшілік шығыстарға 3 987,8 мың теңге сомасында ақша қаражатын алып тастады.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 20.12.2012 ж. №562 бұйрығымен бекітілген КО-4 нысаны бойынша кассалық кітап жүргізілген операцияға қарай күн сайын толтырылады.
Бұл ретте, касса кітабының 2-бағанында ақша қаражаты алынған немесе кімге берілген контрагент көрсетіледі, 3-бағанда кассаға ақша қаражатының кірісі және 4-бағанда ақша қаражатының шығысы көрсетіледі, осы бағандар кіріс және шығыс кассалық ордерлер негізінде толтырылады.
Барлық кіріс және шығыс кассалық ордерлер оларды кассаға бергенге дейін кіріс және шығыс кассалық құжаттарды тіркеу журналында тіркеледі, олар кіріс және шығыс кассалық құжаттарға жеке ашылады.
Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымда шағым беруші тұлға өз талаптарын негіздейтін мән-жайлар және осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелер көрсетіледі.
Қаралып отырған жағдайда, Салық кодексінің жоғарыда көрсетілген нормасын бұза отырып, "S" компаниясы шағымға кассадан қолма-қол ақшаның келіп түсу және берілу есебін растайтын кәсіпорынның кассалық кітабын, оның ішінде әкімшілік шығыстарға "S" компаниясының банктік шотынан G. алған қолма-қол ақша қаражатын кассаға енгізу жөніндегі 3 987,8 мың теңге сомасындағы құжаттарды қоса берген жоқ.
Сондай-ақ, "S" компаниясы шағымға 3 987,8 мың теңге және 102,2 мың теңге сомасындағы қарызды өтеу есебіне "G" құрылтайшысына қолма-қол ақша берілгенін растайтын кассалық шығыс ордерлерінің (КО-2-нысан) көшірмелерін қоса берген жоқ, тиісінше, "S" компаниясының көрсетілген бөлігіндегі дәлелдері дәрменсіз болып табылады.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, 2018 жылғы жылдық жиынтық табыстың 4 000,0 мың теңге сомасына артуы және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте КТС тиісті есептелуі негізді болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағымданған хабарламаны тексеру нәтижелері туралы өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.
ки