Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: резидент емес заңды тұлғалардан алынатын, төлем көзінен ұсталатын КТС және ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "А" компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) резидент емес заңды тұлғалардан төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс салығын және қосылған құн салығын есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 02.03.2015 ж. бастап кезең ішінде салықтың және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемесін орындау мәселелері бойынша "А" компаниясына тақырыптық салық тексеруін жүргізді. нәтижелері бойынша 7 152,4 мың теңге сомасында мұнай секторы ұйымдарынан (резидент еместен КТС) түсетін түсімдерді, 13 269,4 мың теңге сомасында Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС), 66 160,5 мың теңге сомасында бюджетке төлеуге жатпайтын залалды азайтуды қоспағанда, резидент емес заңды тұлғалардан төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс салығын есептеу туралы хабарлама шығарылды.
"А" компаниясы 7 152,4 мың теңге сомасында резидент еместен КТС есептеу бөлігінде шығарылған хабарламаға сәйкес емес.
Шағымнан келіп шығатыны, "А" компаниясы 2016-2019жж. ішінде қызметтер көрсетуге арналған 2015 жылғы 29 қыркүйектегі №1 Шарттың (бұдан әрі – қызметтер көрсетуге арналған шарт) негізінде "С" шетелдік компаниясынан (резидент емес) түрлі қызметтер сатып алды және сауда белгісін пайдалануға берілген құқықтар үшін роялти төледі, алайда тексеру нәтижелері бойынша роялти ретінде дизайнерлік қызметтер көрсеткені үшін төлемдерді тану негізделмеген.
Салықтық тексеру актісінен "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының 25.12.2017 ж.Кодексінің (бұдан әрі – 25.12.2017 ж. Салық кодексі) 644-бабы 1-тармағының 13) тармақшасына, 645-бабының 1-тармағына сәйкес резидент еместің атына көрсетілген дизайнерлік қызметтер үшін төленген ақшалай қаражат "А" компаниясы роялти ретінде танылғаны және КТС салынғаны келіп шығады.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 1-бабы 1-тармағының 52) тармақшасына сәйкес, роялти-пайдалы қазбаларды өндіру және техногендік түзілімдерді қайта өңдеу процесінде жер қойнауын пайдалану құқығы үшін төлем; авторлық құқықтарды, бағдарламалық қамтылымды, патенттерді, сызбаларды немесе модельдерді, тауар белгілерін немесе құқықтың басқа да ұқсас түрлерін пайдалану немесе пайдалану құқығы; өнеркәсіптік жабдықты, оның ішінде бербоут-чартер немесе димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын теңіз кемелерін және димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын әуе кемелерін, сондай-ақ сауда немесе ғылыми-зерттеу жабдығын пайдалану немесе пайдалану құқығы; "ноу-хауды" пайдалану; кинофильмдерді, бейнефильмдерді, дыбыс жазбаларын немесе өзге де жазу құралдарын пайдалану немесе пайдалану құқығы.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында жұмыстарды орындаудан, қызметтерді көрсетуден түскен кірістер бейрезиденттің Қазақстан Республикасындағы көздерден кірістері танылады.
Бұл ретте, 25.12.2017 ж.Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 13) тармақшасына сәйкес резиденттен алынатын роялти нысанындағы кірістер Қазақстан Республикасындағы көздерден бейрезиденттің табыстары болып танылады және 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 645-бабы 1-тармағына сәйкес тұрақты мекеме құрмай қызметін жүзеге асыратын бейрезидент заңды тұлғаның мұндай табыстарына 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 646-бабында көрсетілген мөлшерлемелер бойынша төлем көзінен табыс салығы салынады., шегерімдерді жүзеге асырусыз.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 646-бабы 1-тармағының 5) тармақшасына сәйкес резидент еместің Қазақстан Республикасындағы көздерден құн өсімінен түсетін кірістер түріндегі табыстары, дивидендтер, сыйақылар, роялти 15% мөлшерлеме бойынша салық салуға жатады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 2-бабының 5-тармағында егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта 25.12.2017 жылғы Салық кодексіндегі ережелерден өзгеше ережелер белгіленсе, көрсетілген шарттың ережелері қолданылатыны көзделгенін атап өткен жөн.
Сондай-ақ, егер резидент емес заңды тұлғалар Қазақстан Республикасы табыс пен капиталға қосарланған салық салуды болдырмау және салық төлеуден жалтаруға жол бермеу туралы конвенциялар (келісімдер) жасасқан елдердің резиденттері болып табылған жағдайда, мұндай резидент еместер осындай конвенцияларда (келісімдерде) көзделген салық салудың жеңілдікті ставкаларын қолдануға құқылы.
Бұл ретте бейрезиденттің Қазақстан Республикасындағы көздерден алған кірістерін салық салудан толық немесе ішінара босатуға қатысты халықаралық шартты қолдану тәртібі 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 666-бабында айқындалған.
Сонымен бірге, Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) табыс пен капиталға салынатын салықтар жөніндегі модельдік Конвенциясының (роялти) 12-бабының 2-тармағына сәйкес "роялти" термині, осы бапта пайдаланылатындай, кинематографиялық фильмдерді, кез келген патентті, тауар белгісін, дизайнды немесе модельді, жоспарды, құпия формуланы немесе процесті қоса алғанда, әдеби, көркем немесе ғылыми туындыларға кез келген авторлық құқықтарды пайдаланғаны немесе пайдалану құқығы үшін сыйақы ретінде алынған кез келген түрдегі төлемдерді немесе, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибе.
Сондай-ақ, ЭЫДҰ кірістер мен капиталға салынатын салықтар жөніндегі модельдік Конвенцияның "роялтиге салық салуға қатысты" 12-бабына 2-параграфтың 11.6-тармағында іскерлік практикада ноу-хауды да, техникалық көмек көрсетуді де қамтитын келісімшарттар кездесетіні айтылған. Мұндай келісімшарттардың бір мысалы-франчайзинг шарты, онда франчайзер франшиза алушымен өзінің білімі мен тәжірибесімен бөліседі, сонымен қатар оған белгілі бір жағдайларда қаржылық көмек пен тауарларды жеткізумен қамтамасыз етілетін әртүрлі техникалық көмек көрсетеді. Аралас келісімшарттарға тиісті көзқарас, негізінен, шарттағы ақпарат негізінде немесе объективті бөлу арқылы, шарт бойынша берілген әртүрлі бөліктерге сәйкес қарастырылған өтемақының жалпы сомасын бөлу, содан кейін әрбір анықталған бөлікке тиісті салық режимін қолдану болып табылады. Егер, алайда, шарт бойынша берілетін бөліктердің бірі шарттың негізгі мақсатын білдірсе, ал басқа бөліктер тек көмекші және елеусіз сипатта болса, онда негізгі бөлікке қолданылатын режим, әдетте, өтеудің барлық сомасына қолданылуы тиіс.
Осыған байланысты, егер шарттар бір-бірімен тығыз байланысты болса және бір шарттың мәні негізгі мақсатты білдірсе, ал екіншісінің мәні қосалқы, екінші реттік сипатта болса, онда шарттың негізгі мәніне қолданылатын режим барлық шарттарға қолданылуы тиіс.
Бұл ретте Конвенцияның осы бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес Уағдаласушы Мемлекетте пайда болатын және екінші Уағдаласушы Мемлекеттің резидентіне төленетін роялтиге осы екінші Мемлекетте салық салынуы мүмкін. Алайда, мұндай роялтиге, сондай-ақ ол пайда болатын Уағдаласушы Мемлекетте және осы Мемлекеттің заңнамасына сәйкес салық салынуы мүмкін, бірақ егер алушы роялтидің нақты иесі болып табылса, осылайша алынатын салық роялтидің жалпы сомасының 10 пайызынан аспауға тиіс.
Тиісінше резидент еместің роялти нысанындағы кірістеріне қатысты 10% мөлшеріндегі салық ставкасы көзделген.
"А" компаниясының бейрезиденттің зияткерлік меншік объектілеріне құқықтарын пайдалануы "а" компаниясы мен бейрезидент арасында 2017 жылғы мамырда жасалған жеке сублицензиялық Шартпен (бұдан әрі – сублицензиялық шарт) реттеледі.
Сублицензиялық шарт, басқалармен қатар, бейрезидент "А" компаниясына Қазақстан аумағында тауарлар мен көрсетілетін қызметтердің барлық сыныптарына қатысты тауар белгілерін пайдалануға айрықша емес құқық, сондай-ақ "А" компаниясының мынадай сыйақылар төлеу жөніндегі міндеттемесін беретінін көздейді:
- Әрбір ашық сауда объектісі үшін тіркелген төлем түріндегі лицензиялық сыйақы;
- Табыстан пайыздық аударымдар түріндегі лицензиялық сыйақы (роялти);
- тауар белгілерін пайдалануға байланысты резидент емес беретін барлық қалған құқықтар үшін басқа да төлемдер (оның ішінде жарнама, маркетинг, өткізуді ынталандыру мақсатында және т.б.).
Осылайша, "А" компаниясы келісілген аумақта тауарды жылжытады және сатады және бейрезидентке тиесілі қызметтердің осы аумағында бейрезиденттің тауарлық белгісін пайдаланады.
Демек, Қазақстан Республикасының аумағында бейрезиденттің сауда маркасын пайдаланатын кәсіпорны бар бейрезидент қызметтерінің қызметі "А" компаниясына тауарды өткізу, басқару бойынша қолдау көрсету саласында белгілі бір дағдыларды, тәжірибе мен технологияларды, сондай-ақ бизнесті оқыту және дамыту бойынша қызметтерді ұсынуға бағытталған. Сондай-ақ, бейрезидентке дизайн, үлгілер және барлық Зияткерлік меншік құқықтары мен бейрезиденттің өнімімен байланысты ілеспе материалдық емес маркетингтік активтер тиесілі, компанияның бөлшек бизнесті басқару бойынша қызметтер көрсету үшін қажетті сараптамалық білімі мен тәжірибесі бар.
Сублицензиялық шартта тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге қатысты сапа стандарттарын бейрезидент өзінің жеке қалауы бойынша белгілейтінін атап өткен жөн.