Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КПНуИВ
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) мұнай секторы (КТС) ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, резидент заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "S" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2015 жылдан бастап 24.01.2020 жылға дейін салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша "S" компаниясына кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 17 524,1 мың теңге сомасында КТС бойынша хабарлама және 1 124,4 мың теңге өсімпұл шығарылды.
"S" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды сұрап, апелляциялық шағыммен жүгінді.
Шағымда салықтың шағымдалатын сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 1-бабының 52) тармақшасын, 644-бабы 1-тармағының 13) тармақшасын, 646-бабы 1-тармағының 5) тармақшасын бұза отырып, "S" компаниясы роялти түріндегі табыстар бойынша төлем көзінен КТС ұстап қалмады, осыған байланысты 2017 жылғы 4-тоқсан және 2018 жылғы 4-тоқсан үшін төлем көзінен КТС есептелді.
2010 жылы "S" компаниялар тобы шаруашылықішілік операцияларды жүргізу үшін бірыңғай бағдарламалық қамтылымға көшу туралы шешім қабылдады, ол үшін бас компания SAP бағдарламалық қамтылымын (бұдан әрі - SAP бойынша) сүйемелдеу жөніндегі қызметтерді пайдалану және көрсету құқығына ие болды. Кейіннен бас компания SAP-ті қолдануға қарапайым (ерекше емес) лицензияларды бүкіл топқа таратты.
Бұл ретте "S" компаниясы 14.10.2013 жылғы сублицензиялық Шартқа сәйкес өзінің бас компаниясынан материалдық емес активтер құрамында ХҚЕС-ке сәйкес баланста көрсетілген SAP бойынша пайдалануға қарапайым (айрықша емес) лицензиялар сатып алғанын атап өтеді.
Сатып алу кезінде Қазақстан Республикасының (бұдан әрі - ҚР) бюджетіне төлем көзінен толық көлемде 15 пайыз мөлшерінде корпоративтік табыс салығы ұсталып, төленді.
Шағымнан келіп шығатыны, бұдан әрі қолданыстағы функционалдың техникалық қолдауы мен шағын пысықталуы талап етілді, осыған байланысты "S" компаниясы резидент емес – "D" компаниясымен (Беларусь Республикасы) 15.06.2017 ж.шарт жасалды, оның шеңберінде "S" компаниялары қызметтер, оның ішінде техникалық қолдау түрінде, Қазақстан Республикасынан тыс жерде қашықтықтан көрсетілді.
"S" компаниясы жоғарыда аталған шарт бойынша 15.06.2017 ж.роялти түрінде 89 630,6 мың теңге табыс төледі, оның ішінде КТС (15%) 1 344,6 мың теңге сомасында.
Шағымда "S" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспейтіні атап өтілді, өйткені бағдарламалық қамтамасыз етуді техникалық қолдау бойынша қызметтер үшін сыйақы төлемдері БҚ баптаумен, пысықтаумен және қызмет көрсетумен байланысты және роялти болып табылмайды, тиісінше төлем көзінен табыс салығын салуға жатпайды.
Компанияның дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Кодексінің (бұдан әрі - 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Салық кодексі) 12-бабының 30) тармақшасына сәйкес роялти-бұл:
пайдалы қазбаларды өндіру және техногендік түзілімдерді қайта өңдеу процесінде жер қойнауын пайдалану құқығы;
авторлық құқықтарды, бағдарламалық қамтылымды, патенттерді, сызбаларды немесе модельдерді, тауар белгілерін немесе басқа да осыған ұқсас құқық түрлерін пайдалану немесе пайдалану құқығы; өнеркәсіптік жабдықтарды, оның ішінде бербоут-чартер немесе димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын теңіз кемелерін және димайз-чартер шарттары бойынша жалға алынатын әуе кемелерін, сондай-ақ сауда немесе ғылыми-зерттеу жабдықтарын пайдалану немесе пайдалану құқығы; "ноу-хауды" пайдалану; кинофильмдерді, бейнефильмдерді, дыбыс жазбаларын немесе өзге де жазу құралдарын пайдалану немесе пайдалану
2008 жылғы 10 желтоқсандағы Салық кодексінің 192-бабы 1-тармағының 12) тармақшасына сәйкес роялти нысанындағы кірістер резидент еместің Қазақстан Республикасындағы көздерден кірістері болып табылады.
2008 жылғы 10 желтоқсандағы Салық кодексінің 193-бабының 1-тармағына сәйкес қызметін тұрақты мекеме құрмай жүзеге асыратын бейрезидент заңды тұлғаның 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Салық кодексінің 192-бабында айқындалған табыстарына шегерімдер жүзеге асырылмай, төлем көзінен табыс салығы салынады. Бұл ретте төлем көзінен ұсталатын корпоративтік табыс салығының сомасын салық агенті 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Салық кодексінің 194-бабында белгіленген мөлшерлемелерді, яғни 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Салық кодексінің 192-бабында көрсетілген төлем көзінен салық салынатын кірістер сомасына 15 пайызды ( % ) қолдану арқылы есептейді.
Осылайша, резидент еместің роялти түріндегі табыстары Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған табыстар деп танылады және 15% ставка бойынша төлем көзінен табыс салығын салуға жатады.
Осыған ұқсас талаптар 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 1-бабының 52) тармақшасында, 644-бабы 1-тармағының 13) тармақшасында, 645-бабының 1-тармағында, 646-бабы 1-тармағының 5) тармақшасында көзделген.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 2-бабының 5-тармағына сәйкес, егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Кодекстегіден өзгеше ережелер белгіленсе, көрсетілген шарттың ережелері қолданылады.
Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Беларусь Республикасының Үкіметі арасында табыс пен мүлікке салынатын салықтарға қатысты қосарланған салық салуды болдырмау және салық төлеуден жалтаруға жол бермеу туралы келісім (Минск, 1997 жылғы 11 сәуір) жасалғанын ескере отырып (бұдан әрі - Келісім) Келісімнің ережелері қолданылады.
Келісімнің 12-бабының 3-тармағына сәйкес, "роялти" термині осы бапта пайдаланылған кезде радио хабарларын тарату немесе теледидар үшін пайдаланылатын бағдарламалық қамтылымды, кинофильмдерді немесе фильмдерді және пленкаларды, кез келген патентті, сауда маркасын, дизайнды немесе модельді, схеманы, құпия формуланы немесе процесті қоса алғанда, әдебиет, өнер немесе ғылым туындыларына кез келген авторлық құқықты пайдаланғаны немесе пайдалану құқығын бергені үшін, немесе кез келген авторлық құқықты пайдаланғаны немесе, коммерциялық немесе ғылыми жабдықтар немесе көлік құралдары үшін немесе өнеркәсіптік, коммерциялық немесе ғылыми тәжірибеге (ноу-хау) қатысты ақпарат үшін.
Келісімнің 12-бабының 1, 2-тармақтарына сәйкес бір Уағдаласушы Мемлекетте пайда болатын және екінші Уағдаласушы Мемлекеттің резидентіне төленетін роялтиге осы екінші Мемлекетте салық салынуы мүмкін. Алайда, мұндай роялтиге, сондай-ақ ол пайда болатын Уағдаласушы Мемлекетте және осы Мемлекеттің заңнамасына сәйкес салық салынуы мүмкін, бірақ егер роялти алушы және оның нақты иесі екінші Уағдаласушы Мемлекеттің резиденті болып табылса, онда осылайша алынатын салық роялтидің жалпы сомасының 15 пайызынан аспауға тиіс.
Сонымен бірге, Қазақстан Республикасының 16.04.2004 жылғы №547 Заңына сәйкес Қазақстан Республикасы Женевада 20.12.1996 жылы қабылданған Авторлық құқық жөніндегі Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының шартына (бұдан әрі – ДЗМҰ-ның авторлық құқық жөніндегі шарты) қосылды.
ДЗМҰ-ның авторлық құқық жөніндегі шартының 4-бабына сәйкес компьютерлік бағдарламалар Берн конвенциясының 2-бабы мағынасында әдеби шығармалар ретінде қорғалады (Қазақстан Республикасы Берн Конвенциясына Қазақстан Республикасының 10.11.1998 жылғы №297 Заңымен қосылды). Мұндай қорғау компьютерлік бағдарламаларға олардың білдіру тәсіліне немесе нысанына қарамастан қолданылады.
Осылайша, бағдарламалық жасақтама Келісімді қолдану мақсатында Әдебиет, өнер немесе ғылым туындыларын білдіреді.
2017 жылғы ЭЫДҰ Модельдік салық Конвенциясының 12-бабының 2-тармағына түсініктеменің 12.1-тармағында бағдарламалық қамтамасыз ету не компьютердің өзінің жұмыс процестері үшін (операциялық бағдарламалық қамтамасыз ету) не басқа міндеттерді орындау үшін (қолданбалы бағдарламалық қамтамасыз ету) қажетті компьютерге арналған нұсқаулықтарды қамтитын бағдарлама немесе бағдарламалар сериясы ретінде сипатталуы мүмкін. Оны әртүрлі медиа арқылы беруге болады, мысалы, жазбаша немесе электронды түрде, магниттік таспада немесе дискіде, лазерлік дискіде немесе CD-ROM-да. Бағдарламалық жасақтаманы көптеген қосымшалардың көмегімен стандарттауға немесе белгілі бір пайдаланушыларға бейімдеуге болады. Ол компьютерлік жабдықтың ажырамас бөлігі ретінде немесе әртүрлі жабдықта қолдануға болатын тәуелсіз түрде берілуі мүмкін.