Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "А" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 12.06.2017 ж.бастап 31.03.2020 ж. дейінгі кезең ішінде қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы сомаларының дұрыстығын растау мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 1 986,2 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу, есепке жатқызылатын ҚҚС-ның есептелген салық сомасынан 63 340,0 мың теңге сомасындағы асып кетуін қайтаруға растамау туралы хабарлама шығарылды.
"А" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
"А" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Шағымдалған тексеру 01.04.2019 ж. бастап 31.03.2020 ж. аралығындағы кезеңде 2020 жылғы 1-тоқсан үшін ҚҚС жөніндегі декларацияда (300.00-Н.) көрсетілген резидент еместен тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді сатып алуға байланысты пайда болған есептелген салық сомасынан есепке жатқызылатын ҚҚС асып кетуін қайтару туралы талап негізінде жүргізілді.
Қайтару туралы талапта көрсетілген ҚҚС сомасы 63 340,0 мың теңгені құрайды, резидент емес үшін ҚҚС төлеуге байланысты 63 340,0 мың теңге, оның ішінде 2019 жылғы 2 тоқсанда 55 567,1 мың теңге сомасында, 2020 жылғы 1 тоқсанда 7 772,9 мың теңге сомасында. ҚҚС - тан асып кету зауыт үшін жабдықты және бейрезиденттен қызметтерді сатып алуға байланысты қалыптасты.
Қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау бойынша ҚҚС қайтару туралы талап негізінде тақырыптық тексерулер жүргізу тәртібі "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 25.12.2017 ж. №120-VI ҚРЗ 152 – бабымен регламенттелген және ҚР Қаржы министрлігінің 19.03.2018 ж. №391 бұйрығымен бекітілген ҚҚС артуын қайтару қағидаларында (бұдан әрі-ҚҚС артуын қайтару қағидалары) айқындалған.
Бір мезгілде ҚҚС қайтару туралы талапты ұсынған салық төлеуші қызметінің көрсеткіштері "қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығының асып кеткен сомасын растау мақсатында тәуекелдерді басқару жүйесін қолдану қағидалары" ҚР Үкіметінің 02.02.2018 жылғы №118 қаулысына (бұдан әрі-қаулы) сәйкес тәуекел дәрежесінің өлшемшарттарын пайдалана отырып бағаланады - Салық кодексінің 136-бабына сәйкес әзірленген және ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген қайтару туралы талаптың және (немесе) ҚҚС асып кетуін қайтару туралы салықтық өтініштің негізінде қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексерулер жүргізу кезінде қолданылатын ТБЖ қағидалары) бекітілсін.
Салық кодексінің 405-бабының 1, 2-тармақтарына сәйкес егер сатып алынған тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша міндеттеменің бір бөлігі немесе бүкіл мөлшері осы Кодекстің 230-бабына сәйкес күмәнді деп танылса, онда мұндай тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша бұрын есепке жатқызылатын деп танылған қосылған құн салығының сомасына азайту жағына қарай, қосылған құн салығынан басқа, күмәнді міндеттеменің мөлшеріне сәйкес келетін мөлшерде есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасына түзету, осы Кодекстің 400-бабы 1-тармағының 2) және 3) тармақшалары негізінде бұрын есепке жатқызылды деп танылған. Осы тармақта көзделген түзету үш жылдық кезең аяқталған, күннен бастап есептелетін салық кезеңінде жүргізіледі:
орындау мерзімі белгіленген сатып алынған тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша міндеттемені орындау мерзімі аяқталған күннен кейінгі;
орындау мерзімі белгіленбеген, сатып алынған тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша міндеттеме бойынша тауарларды беру, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету тәртібін айқындайды.
Егер есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасын түзеткеннен кейін қосылған құн салығын төлеуші азайту жағына қарай тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін төлем жүргізген жағдайда, төлем жүргізілген салық кезеңінде көрсетілген тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша салық сомасына сәйкес келетін мөлшерде есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасын ұлғайту жағына түзету жүргізіледі.
1.2017 жылдың 1-2 тоқсаны мен 2018 жылдың 2 тоқсаны үшін ҚҚС есептеуге қатысты.
Шағымдалатын салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз 2017 жылғы 1-2 тоқсан үшін 128,5 мың теңге сомасына "В" компаниясынан, 1 504,6 мың теңге сомасына "Т" компаниясынан, 2018 жылғы 2 тоқсан үшін "С" компаниясынан 353,1 мың теңге сомасына қызметтерді сатып алу бойынша ҚҚС есепке жатқызудан алып тастау болып табылады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымға салық төлеуші (салық агенті) өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар және іске қатысы бар өзге де құжаттар қоса беріледі.
Алайда "А" компаниясы шағымға мынадай құжаттарды: шот-фактураларды, жұмыстардың (қызметтердің) төленгенін растайтын төлем тапсырмаларын, орындалған жұмыстардың (қызметтердің) актілерін тіркемеген.
Сондай-ақ шағым бойынша талқылау барысында "А" компаниясы 2018 жылғы 2-тоқсан үшін қосымша декларация ұсынғаны анықталды, онда 300.08-қосымшада "с"компаниясынан сатып алу 353,1 мың теңге сомасына (айналым кезінде 2 942,1 мың теңге) азайтылды. Алайда, бұл кему 300.00.030 жолы бойынша негізгі декларацияда көрсетілмеген, осыған байланысты "жеткізушілер бойынша Пирамида"Талдамалық есебінің нәтижелері бойынша анықталған ҚҚС-ның көрсетілген сомасына есепке жатқызудың жоғарылауы орын алды. Бұл сома ҚҚС бойынша есепке жатқызудан алып тастауға жатады.
Осылайша, растаушы құжаттардың жоқтығын, сондай-ақ ҚҚС бойынша декларацияда ҚҚС сомасын түзетудің дұрыс көрсетілмегенін ескере отырып, ҚҚС бойынша есепке жатқызуды арттыруға әкеп соққан, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 1 986,2 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу негізді болып табылады.
"А" компаниясы орындалған жұмыстардың нәтижелерін ұсынбау себебінен 55 567,1 мың теңге мөлшерінде ҚҚС сомасын қайтарудан бас тартылғанын көрсетеді, ал "А" компаниясы тексеру нысанасына қатысты барлық қажетті бухгалтерлік құжаттар толық көлемде ұсынылғанын мәлімдейді.
Салықтық тексеру актісіне сәйкес орындалған жұмыстардың нәтижелерін ұсынбау себебінен 55 567,1 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС сомасын қайтарудан бас тартылды.
Орындалған жұмыстардың нәтижелерін ұсынбау себебінен 55 567,1 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС сомасын қайтарудан бас тарту үшін негіз болып табылады, ал "А" компаниясы тексеру нысанасына қатысты барлық қажетті бухгалтерлік құжаттар толық көлемде ұсынылды деп мәлімдейді.
"А" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Салық кодексінің 56-бабы 2-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Салық кодексінің 56-бабының 6-тармағында есептік құжаттама: бухгалтерлік құжаттаманы, салықтық нысандарды, салықтық есепке алу саясатын, салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттарды қамтиды деп айқындалған.
"Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – бухгалтерлік есеп туралы Заң) 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында, сондай-ақ есеп саясатында регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және жинақтаудың ретке келтірілген жүйесін білдіреді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар тікелей аяқталғаннан кейін жасалуға тиіс.
Бұл ретте, бухгалтерлік есеп туралы Заңның 1 - бабына сәйкес бастапқы есепке алу құжаттары-бухгалтерлік есеп жүргізуге негіз болатын операцияның немесе оқиғаның жасалу фактісінің және оны жасауға құқықтың қағаз және электрондық жеткізгіштегі құжаттық куәлігі. Бухгалтерлік есеп тіркелімдері-бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік жүйесінде көрсету үшін есепке алынған бастапқы құжаттардағы ақпаратты жинақтауға, жүйелеуге және жинақтауға арналған нысандар
Бұдан басқа, бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаздағы, сол сияқты электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда басқаларымен қатар операцияның жасалуына (оқиғаны растауға) және оның дұрыс ресімделуіне жауапты адамдардың лауазымының атауын, тегін, аты-жөнін және қолын көрсету көзделген міндетті деректемелер болуға тиіс.
Осылайша, Салық кодексінің нормаларына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.