Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың кедендік құны
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "F" компаниясынан кедендік баж бен ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауардың кедендік құны – "полимерлік жабынсыз орамдардағы мырышталған болат" мәлімдемесінің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 42 974,3 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
"F" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
"F "компаниясы кедендік баж бен ҚҚС есептеу үшін басқа компанияның ұқсас тауарды" F "компаниясы Икс бойынша – 0,41 АҚШ доллары/кг, ал" F " компаниясы Икс бойынша осы тауарларды – 0,30 АҚШ доллары/кг импорттауы негіз болғанын түсіндіреді.
"F" компаниясы өзі мен басқа компания арасында салыстыру жүргізу дұрыс емес деп санайды, өйткені бұл тұлғалар әртүрлі уақыт кезеңінде тауарлардың әртүрлі көлемін әкеледі, соның арқасында сатып алу бағаларында айырмашылық болды.
Сондай-ақ," F " компаниясы келісімшарт талаптарына сәйкес тауарды жеткізу фактісі бойынша 100% төлем көзделгенін, ал келісімшартқа қосымша келісіммен тауар үшін төлем мынадай тәртіппен жүргізілетіні көзделгенін хабарлайды: жүкті алғаннан кейін 360 күн ішінде 100% төлем, ал алдын ала төленген жағдайда тауарларды жеткізу төлем жасалған сәттен бастап 540 күн ішінде жүргізіледі. Осыған байланысты, банктік мәліметтер бойынша артық төлем сомасы тауарларды болашақта жеткізу үшін алдын ала төлем болып табылады.
Баяндалған дәлелдер негізінде " F " компаниясы кедендік тексеру нәтижелері бойынша шығарылған хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Қаралатын жағдайда "F" компаниясы 2019 жылы тауарға 26 декларация (бұдан әрі – ТД) бойынша "полимерлі жабынсыз орамдардағы мырышталған болат" – тауарын әкелу және кедендік декларациялауды жүзеге асырды. Бұл тауар әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша әдісті қолдана отырып (1 – әдіс) "ішкі тұтынуға арналған шығарылым" кедендік рәсімінде мәлімделген, онда ИКЖ-0,30 АҚШ долларын/кг құрады.
Кедендік тексеру барысында кеден органы "F"компаниясының банктік шоттары бойынша ақпарат беру туралы банкке сұрау салу жіберді. Банк ұсынған ақпаратқа сәйкес "F" компаниясында келісімшарттардың бірі бойынша алынған тауар мен тауар үшін төленген төлем арасында 1 129,1 мың АҚШ доллары сомасына артық төлем бар.
Бұдан басқа, ИХД деректер базасына сәйкес ұқсас тауарды сол өнім берушіден басқа компания ЗКЖ бойынша импорттайды – 0,41 АҚШ доллары/кг.
Кедендік тексеру нәтижелері бойынша кеден органы қаралатын тауарларға қатысты ЗКЖ бойынша резервтік әдісті (6 – әдіс) - 0,41 АҚШ доллары/кг қолданды.
"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 479-бабына сәйкес уәкілетті орган шағымды қарау кезінде кедендік тексеруді тағайындауға құқылы.
Кедендік тексеру актісінде бар мәліметтер дәлелді шешім шығару үшін жеткіліксіз екенін ескере отырып, шағымды қарау барысында уәкілетті орган "F" компаниясына шағым жасалған кезең үшін тексеру (бұдан әрі – қосымша кедендік тексеру) тағайындады.
Қосымша кедендік тексеру барысында бағаланатын тауарлардың кедендік құнын айқындау үшін қолайлы баға ақпаратын анықтау мақсатында кеден органы ДТ бағандары бойынша деректер базасын сұрыптауды жүргізді: тауарды шығарған ел, тауарды жіберген ел, бағыт (тар), СЭҚ ТН бойынша тауардың коды, тауардың атауы. Деректер базасын талдау нәтижелері бойынша басқа тұлғалар "полимерлік жабыны жоқ рулондардағы мырышталған болат" тауары 2018 жылы кедендік құнның орташа республикалық шамасы бойынша 0,67 АҚШ доллары/кг, ал 2019 жылы – 0,69 АҚШ доллары/кг есебімен әкелінгені анықталды.
Қосымша кедендік тексерумен бірінші тексерумен кедендік құнды төмендету белгіленген әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша ресімделген ТД бойынша толық көлемде талдау жүргізілмегені (1-әдіс) анықталды. Атап айтқанда, кедендік құн 1 әдіс бойынша мәлімделген және кедендік төлемдер мен салықтар ТД бойынша қате есептелген ТД есепке алынбаған, ол бойынша кедендік тазарту кезеңінде тауардың кедендік құны 6 әдіс бойынша түзетілген.
2 ДТ – дан алшақтықты ескере отырып, кедендік тексеру 26 ДТ-ға қатысты жүргізілді, ол бойынша декларант кедендік құнды әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша анықтады (1-әдіс), онда ЗКЖ-0,30 АҚШ долларын/кг құрады.
ДТ №44 бағанында көрсетілген деректерге сәйкес тауарларды жеткізу келісім-шарт және оған қосымша келісімдер, сондай-ақ УНК негізінде жүзеге асырылды.
Хатпен " F " компаниясы келісім-шарт нөмірінде жіберілген қате туралы банкке хабарлайды, ол бойынша УНК рәсімделген, осыған байланысты келісім-шарт нөмірін басқа нөмірге түзетуді сұрайды.
Сонымен қатар, қосымша кедендік тексеру барысында кеден органы банкке "F"компаниясына қатысты банктік ақпарат беру жөнінде сұрау жіберді.
Банк ұсынған ақша мен тауарлардың қозғалысы жөніндегі анықтамаға сәйкес келісімшарт бойынша төлеу сомасы мен алынған тауар сомасы арасындағы айырма 1 129,1 мың АҚШ долларын құрады.
Келісім-шарттың талаптарына сәйкес сатушы жеткізеді, ал "F" компаниясы жалпақ прокат партияларын, сондай-ақ басқа да шаруашылық тауарларын алады және төлейді. Келісімшарттың жалпы сомасы 3 000 000 (үш миллион) АҚШ долларын құрайды. Есеп айырысу тәртібі келесі тәртіппен жүзеге асырылады: 100 күн ішінде сатушының инвойсы негізінде жүкті алғаннан кейін 360% төлем. Тауардың бағасы шот-фактурада көрсетілген.
Келісімшартқа №2 қосымша келісімге сәйкес төлем келесі тәртіппен жүзеге асырылады 100% төлем сатушының инвойсы негізінде жүкті алғаннан кейін 360 күн ішінде, ал алдын-ала төленген жағдайда тауарды жеткізу жеткізу сәтінен бастап 360 күн ішінде жүзеге асырылады. №3 қосымша келісіммен алдын-ала төленген жағдайда тауарды жеткізу алдын-ала төленген сәттен бастап 540 күн ішінде жүзеге асырылатыны анықталды.
Жоғарыда көрсетілген келісімшарт бойынша тауарларды жеткізу 2019 жылғы сәуір–қарашада ресімделген ТД бойынша жүргізілуіне, ал келісімшартқа №2 және 3 қосымша келісімдер 2020 жылғы ақпан мен тамызға белгіленуіне байланысты, "F" компаниясының банк бойынша осы артық төлемнің тауар үшін алдын ала төлеммен түсіндірілгені туралы дәлелдері дәрменсіз болып табылады.
Қосымша кедендік тексеру барысында "F" компаниясының атына кеден органы құжаттар мен мәліметтерді, оның ішінде келісім-шарттарды, инвойстарды, банктік және бухгалтерлік құжаттарды, прайс-парақтарды, экспорттық декларацияларды, банктерден анықтамаларды ұсыну туралы талап жолдады. "F" компаниясы өкілінің түсіндірмесіне сәйкес, сұралған құжаттарды ұсыну мүмкін емес, өйткені кейбір құжаттар жоғалған және кейбір құжаттар ҚХР-мен контрагенттерден сұралуы керек. Қазақстан Республикасының "Әкімшілік құқық бұзушылық туралы" кодексінің 558-бабының 1-бөлігі шеңберінде құжаттардың ұсынылмауына байланысты "F" компаниясына ескерту түріндегі әкімшілік жаза қолданылды.
Сондай-ақ кеден органы құжаттар мен мәліметтерді ұсыну туралы талаптарды қайта жіберді. "F" компаниясы өкілінің түсініктемелеріне сүйене отырып, құжаттарды ұсынбау құжаттарды жинаумен байланысты, өйткені құжаттардың бір бөлігі көшу кезінде жоғалған және оларды қалпына келтіру үшін уақыт қажет және түсініктемелерде "әкімшілік құқық бұзушылық туралы" Қазақстан Республикасы кодексінің 558-бабының 2-бөлігімен келісетінімді және айыппұл төлеуге міндеттенетінін көрсетті.
Мемлекеттік кірістер органдарының "F" компаниясына қатысты құжаттарды ұсыну жөніндегі талаптарын орындамағаны үшін "F" компаниясы әкімшілік айыппұл төлеуді орындау шеңберінде хабарлама шығарылды.
Бұдан басқа, "F" компаниясы дебиторлық берешектің болуын растау үшін шағымға "F" компаниясы мен тауарларды беруші арасындағы өзара есеп айырысулардың жай-күйі туралы құжаттар (өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі, төлем құжаттары және т.б.) қоса берілмеген.
Сондай-ақ, қосымша кедендік тексеру барысында "F" компаниясы кедендік баж бен ҚҚС есептеу жүргізілген ТД тізбесіне кірген ТД-ның бірінің бұрын тауарлардың кедендік құнын бақылау шеңберінде құжаттар, оның ішінде ҚХР жөнелтуші елдің экспорттық декларациясы ұсынылғаны анықталды, олардың негізінде кеден органы мәлімделген кедендік құнды қабылдау туралы шешім қабылдады.
Оларға қатысты кедендік тексеру жүргізілген қалған ТД бойынша осы ТД бойынша тауарлардың мәлімделген кедендік құнын растауға байланысты "F" компаниясы тауарлардың мәлімделген кедендік құнын растайтын құжаттар мен мәліметтер ретінде кеден органының қосымша тексеру жүргізу кезінде қабылданған мәлімделген кедендік құнды қабылдау туралы хатын көрсетті.
Сонымен қатар, қосымша кедендік тексерумен жөнелтуші елдің (ҚХР) экспорттық декларациясының оны толтыру тәртібіне сәйкес келмеуі анықталды, атап айтқанда ТД – да QR – код (штрих код) жоқ, тіркеу нөмірінде 2018 жыл, ал декларациялау күні 22.03.2019 ж. көрсетілген.
Осыған байланысты қосымша тексеру жүргізілген ТД-ға қоса берілген ҚХР-ны жөнелтуші елдің экспорттық декларациясы басқа ТД бойынша растайтын құжат ретінде қабылдана алмайды.
Кодекстің 65-бабына сәйкес тауарлардың кедендік құны және оны айқындауға қатысты мәліметтер дұрыс, саны жағынан айқындалатын және құжатпен расталған ақпаратқа негізделуге тиіс.