1.Даудың түрі: салықтық даулар
2. Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
3. Салық түрі: ҚҚС қайтару
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы (ҚҚС) сомаларының дұрыстығын растау мәселесі бойынша аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "К" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2014 ж.бастап 31.12.2018 ж. аралығындағы кезеңде қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау мәселесі бойынша "К" компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 882,9 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу туралы, 5 429 661,2 мың теңге сомасында есептелген ҚҚС сомасынан есепке жатқызылатын ҚҚС артуын қайтаруға расталмау, бюджеттен қайтарылған ҚҚС артуын қайтаруға расталмау сомасы 196 155,7 мың теңге және өсімпұл 48 778,9 мың теңге.
"К" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының 882,9 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу, 5 429 661,2 мың теңге сомасында есептелген ҚҚС сомасынан есепке жатқызылатын ҚҚС артуын қайтаруға растамау, 19 6155,7 мың теңге сомасында бюджеттен қайтарылған ҚҚС артуын қайтаруға растамау бөлігінде шешімінің күшін жоюды сұрайды
Пирамида есебі бойынша 3 345 542,6 мың теңге мөлшерінде белгіленген айырмашылықтарға байланысты ҚҚС қайтарудан бас тарту.
Шағымнан келіп шығатыны, тексеру барысында Мемлекеттік кірістер департаменті ҚҚС қайтару қағидаларының 6, 7 және 12-тармақтарын бұзды, бұл тексерудің негізсіз қорытындыларына, демек, 3 345 542,6 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС сомасын қайтаруға растамау бөлігінде оның нәтижелерінің заңсыздығына алып келді.
Осылайша, "м", "U", "КМ", "КТ", "C", "KI", "Т", "AD", "Аt", "I", "МТ", "АҚ", "ТL", "D", "КN" және "В" компаниялары сияқты контрагенттерге анықталған ауытқулар бойынша хабарлама түскен жоқ.
Сондай-ақ, "К" компаниясы шағымда тексеру барысында 2019 жылға дейін электрондық нысанда шот-фактураларды жазып беретін жеткізушілерден сатып алу бойынша ҚҚС сомасы расталмағанын, ал мұндай жеткізушілер декларацияны тапсыру кезінде тізілімдерді (300.00 Н.) толтырмауға тиіс екенін атап өтті. Мұндай өнім берушілердің 300.07 нысанындағы мәліметтердің болмауы сәйкессіздік ретінде қаралды, оның себебі бойынша ҚҚС қайтарудан бас тартылды: "с" компаниясы - 2018 жылғы 1 - 3 тоқсанға ҚҚС 70138,2 мың теңге сомасына, "Ад" компаниясы 2018 жылғы 4-тоқсанға ҚҚС сомасына 49,4 мың теңге сомасына.
Контрагент - "Al" компаниясы бойынша пирамида аналитикалық есебі бойынша 6350,4 мың теңге ҚҚС сомасына бұзушылық анықталды, тексеру актісінен көрініп тұрғандай, тексерілетін кезеңдегі бұзушылық сомасы 3513,6 мың теңгені құрады және көрсетілген жеткізуші бойынша 03.04.2019 ж. ҚҚС растау бойынша бұзушылықтарды жоюға сұрау салу жіберілді.
"К "компаниясы жеткізушіге -" Al " компаниясына жазбаша түрде жүгінді, ол МКД сұратуы бойынша МКД шын мәнінде ҚҚС растау бойынша бұзушылықтарды жоюға сұрау салғанын растады. Алайда, өнім беруші ұсынған айналымдар бойынша ақпаратты "К" компаниясымен салыстыру нәтижесінде қандай да бір алшақтықтардың болуы расталмады. Осылайша, МКБ "К" компаниясы мәлімдеген "Al" компаниясы бойынша қайтаруға ҚҚС сомасы жеткізушінің деректеріне сәйкес келетінін растады. Бұл ретте, ҚҚС бойынша алшақтықтардың жоқ екенін растайтын 10.04.2019 ж.оң жауаптың болуына қарамастан, МКД "К" компаниясына осы өнім беруші бойынша ҚҚС сомасын қайтарудан бас тартты.
"К" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Салықтық тексеру Сен ҚҚС бойынша декларацияда мәлімделген ҚҚС артығын қайтару туралы талап негізінде жүргізілді.2018 жылғы 4-тоқсан үшін 300.00, онда талап ету бойынша қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомасы 01.01.2014 ж. бастап 31.12.2018 ж. аралығындағы кезеңде 5 598 749,8 мың теңгені құрайды.
25.12.2017 ж.Салық кодексінің 431-бабының 2-тармағына сәйкес ҚҚС асып кетуін қайтару үшін оған шағымдану нәтижелерін ескере отырып (салық төлеуші шағым жасаған кезде) қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомасының дұрыстығын растау бойынша салықтық тексеру актісі негіз болып табылады.
Қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау бойынша ҚҚС қайтару туралы талап негізінде тақырыптық тексерулер жүргізу тәртібі 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 145-бабымен регламенттелген және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 19.03.2018 жылғы №391 қаулысымен бекітілген ҚҚС артығын қайтару қағидаларында (бұдан әрі - қайтару қағидалары) айқындалған.
Қайтару қағидаларының 5, 12, 13 және 14 - тармақтарына сәйкес қайтаруға ұсынылған ҚҚС асып кету сомаларының анықтығын, сондай-ақ оған қатысты қайтарудың оңайлатылған тәртібі қолданылған салық төлеушіге бюджеттен қайтарылған ҚҚС сомаларының анықтығын растау бойынша тақырыптық тексеру жүргізу кезінде мемлекеттік кіріс органы тексерілетін салық кезеңі үшін ақпараттық жүйені қолдана отырып, тексерілетін салық төлеуші бойынша өнім берушілер бойынша "Пирамида" талдамалық есебін (бұдан әрі - "Пирамида"есебі) қалыптастырады.
"Пирамида" есебі Салық төлеуші ұсынған ҚҚС бойынша салық есептілігін және (немесе) 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 152-бабының 11-тармағында белгіленген ақпараттық жүйелердің мәліметтерін зерделеу және талдау негізінде мемлекеттік кірістер органдары жүзеге асыратын бақылау нәтижелері болып табылады..
"Пирамида" есебін қалыптастыру тексерілетін салық төлеушінің тікелей өнім берушілері бойынша жүргізіледі.
Бюджеттен ҚҚС қайтару мерзімдерін сақтау мақсатында Мемлекеттік кірістер органы тақырыптық тексеру басталған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде тікелей өнім берушілердің тізбесін айқындайды: "Пирамида" есебін талдау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жою үшін Салық кодексінің 114 - бабы 2-тармағының 10) тармақшасында көзделген хабарламаны (бұдан әрі-хабарлама) жіберу және (немесе) 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 143-бабында белгіленген тәртіппен қарсы тексерулерді тағайындау қажет..
Тексерілетін салық төлеуші мен оның тікелей жеткізушісі - салық мониторингіне жататын салық төлеуші арасындағы операциялар бойынша ҚҚС сомаларының дұрыстығын Растауды тақырыптық тексеруді тағайындаған мемлекеттік кірістер органы Мемлекеттік кірістер органдарында бар салық есептілігінің және (немесе) электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінің деректері негізінде жүргізеді.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағына сәйкес тақырыптық тексеру аяқталған күні сомалардың шегінде ҚҚС артуын қайтару жүргізілмейді.:
1) тікелей өнім берушімен өзара есеп айырысулардың дұрыстығын растау бойынша қарсы тексерулер жүргізуге сұрау салуларға жауаптар алынбаса;
2)тексерілетін салық төлеушінің өнім берушілері бойынша "Пирамида" есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталса;
3) ҚҚС сомаларының дұрыстығы расталмаған;
4) үстеме тексеру жүргізудің мүмкін болмауына байланысты, оның ішінде: орналасқан жері бойынша өнім берушінің болмауы және өнім берушінің есепке алу құжаттамасын жоғалту себебі бойынша ҚҚС сомаларының анықтығы расталмаған жағдайларда жүргізіледі.
Тақырыптық тексеру актісінде ҚҚС асып кету сомасын қайтармау негіздері көрсетіледі.
ҚҚС асып кеткен сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексеруді жүзеге асыратын мемлекеттік кірістер органының лауазымды адамы осындай өнім берушілер бойынша "Пирамида" есебінің нәтижелерін міндетті түрде талдайды.
Тақырыптық тексеру аяқталған күні өнім берушілерде анықталған жойылмаған бұзушылықтар болған кезде, Мемлекеттік кіріс органы салықтық тексеру актісіне осы Қағидаларға қосымшаға сәйкес нысан бойынша анықталған бұзушылықтарды жоюға аумақтық мемлекеттік кірістер органдарына жіберілген сұрау салулардың тізілімін қоса береді.
ҚҚС артығын қайтаруды Мемлекеттік кірістер органдары тақырыптық тексеру актісімен не тақырыптық тексеру актісіне қорытындымен расталған ҚҚС сомасы шегінде жүзеге асырады.
Қайтаруға расталған ҚҚС артуының жалпы сомасы 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 104-бабының 2-тармағына сәйкес салық кезеңі үшін декларацияда ҚҚС қайтару туралы талапта көрсетілген ҚҚС арту сомасынан және (немесе) тақырыптық тексеру аяқталған күні не тақырыптық тексеру актісіне қорытынды жасалған күні тексерілетін салық төлеушінің дербес шотында бар ҚҚС арту сомасынан аспауға тиіс.
Қайтару Ережесінің 2, 52-тармақтарына сәйкес ҚҚС артуын қайтару мыналардың негізінде жүргізіледі: қайтаруға ұсынылған ҚҚС арту сомасының дұрыстығын растайтын тақырыптық тексеру актісі, оған шағымдану нәтижелерін ескере отырып (салық төлеуші шағым жасаған кезде).
Тақырыптық тексеру аяқталған күні ҚҚС сомаларының дұрыстығы расталмаған сомалар шегінде ҚҚС асып кетуін қайтару жүргізілмейді. Салықтық тексеру актісінде ҚҚС қайтармау негізі көрсетіледі.
Бұл ретте, тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша расталмаған ҚҚС асып кету сомасы 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 48-бабында белгіленген талап қою мерзімінің шегінде келесі салық кезеңдерінде ҚҚС қайтару туралы талапқа салық төлеушінің енгізуі арқылы салық заңнамасын бұзушылықтардың жойылуына қарай қайтаруға жатады..