1.Даудың түрі: салықтық даулар
2. Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
3. Салық түрі: ҚҚС (қайтару)
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі-салық органы) 15.03.2019 ж.салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "т" компаниясының шағымын қарады.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.07.2016 ж.бастап 30.09.2018 ж. дейінгі кезең үшін қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы сомаларының дұрыстығын растау мәселесі бойынша "Т" компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша хабарлама шығарылды, онда 730 750,6 мың теңге соманы қайтарудан бас тартылды және 213 167,2 мың теңге сома есептелді.
Компания салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Компанияның "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 152-бабының 7, 12-тармақтарында және 429-бабының 2, 3-тармақтарында белгіленген шарттарды орындамауы салықтың шағымдалатын сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылды.
Осыған байланысты, актіде ұсынылған соманың 968 127,1 мың теңгесі 730 750,6 мың теңге, оның ішінде бұрын бюджеттен өтелген 213 167,2 мың теңге қайтаруға жатпайтыны атап өтілді.
Шағымда ҚҚС сомасын 213167,2 мың теңгеге және өсімпұлды 63318,7 мың теңгеге азайту бойынша анықталған бұзушылықтармен келесі негіздер бойынша келіспейтіні атап өтілді.
Бір заңды тұлғаның басқа заңды тұлғаға қосылуы - заңды тұлғаларды қайта құрудың бір нысаны, заңды тұлғаның басқа заңды тұлғаға қосылуы кезінде біріктірілген заңды тұлғаның құқықтары мен міндеттері өткізу актісіне сәйкес соңғысына ауысады.
Сондай - ақ компания шағымда заңды тұлға бизнес-сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізіліміне (БСН) қосылған заңды тұлға қызметінің тоқтатылғаны туралы мәліметтер енгізілген сәттен бастап қосылған болып саналатынын атап өтті, яғни осы сәттен бастап қосылатын заңды тұлғаның барлық құқықтары мен міндеттері өткізу актісі негізінде қосылу жүргізілген заңды тұлғаға ауысады. Компанияның айтуынша, ол өзіне қосылған "KF" ЖШС-нің міндеттері мен құқықтары жағынан толық құқықты мирасқоры болып табылады.
Сонымен қатар, шағымда Салық кодексінің бірде-бір бабында Заңды тұлғаларды қайта ұйымдастырудың өзге жағдайларында ҚҚС сомасынан асып кетуді қайтаруға тыйым салынбайтыны көрсетілген. Бұл ретте, Салық кодексінің 39-бабының 6-тармағында салық органы Сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізілімдерінің заңды тұлғаны біріктіру жолымен қайта ұйымдастыру туралы мәліметтерін алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде қосылған заңды тұлғаның жеке шоты бойынша сальдоны көрсетілген заңды тұлға қосылған заңды тұлғаның орналасқан жері бойынша салық органына беру актісінің негізінде береді деп тікелей айтады.
"Т" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Дәлелді шешім шығару мақсатында, 25.12.2017 жылғы "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 181, 186-баптарына сәйкес уәкілетті орган компанияға қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы сомаларының дұрыстығын растау дұрыстығы мәселесі бойынша тақырыптық тексеру тағайындады.
Осы хатты орындау үшін Министрліктің Мемлекеттік кірістер комитеті тақырыптық тексеру жүргізуге нұсқама шығарды, оның нәтижелері бойынша тақырыптық тексеру актісі (бұдан әрі-тақырыптық тексеру)жасалды
Тақырыптық тексерумен, алдыңғы тексеру нәтижелері бойынша компанияның атына 01.07.2016 ж.бастап 31.12.2016 ж. дейінгі кезеңде бюджеттен бұрын қайтарылған, бірақ тақырыптық тексеру барысында қайтаруға расталмаған ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару туралы 213 167, 2 мың теңге мөлшерінде хабарлама шығарылды.
Бұл ретте, осы соманы қайтармау үшін негіз болып табылды:
- Салық Кодексінің 429-бабына сәйкес ҚҚС нөлдік ставкасы бойынша салық салынатын өткізу бойынша айналымдардың болмауы;
- компанияның Жеке шотында тексерілетін кезең үшін ҚҚС артуының болмауы.
Сонымен қатар, осы тексеру барысында 13.03.2017 жылғы қосылу туралы шартқа сәйкес "КU" ЖШС, "S" ЖШС, "KF" ЖШС "Т"компаниясына қосылу жолымен қайта ұйымдастыру (біріктіру) жүргізілгені анықталды.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі - ҚР АК) 46-бабының 2-тармағына сәйкес заңды тұлғаны басқа заңды тұлғаға біріктірген кезде біріктірілген заңды тұлғаның құқықтары мен міндеттері өткізу актісіне сәйкес соңғысына ауысады. Бұл ретте, егер заңнамалық актілерде немесе қайта ұйымдастыру туралы шешімде өзгеше көзделмесе, ҚР АК-нің 47-бабының 3-тармағында мүлік (құқықтар мен міндеттер) құқықтық мирасқорға ол тіркелген кезде ауысады деп айқындалған. Демек, жоғарыда аталған заңды тұлғалардың қосылуына байланысты осы кәсіпорындардың барлық құқықтары мен міндеттері 13.02.2017 жылғы тапсыру актісіне сәйкес құқықтық мирасқор - компанияға ауысты.
Осыған байланысты, ҚР АК 46, 48-баптарына сәйкес "KF" ЖШС құқықтары мен міндеттері компанияға ауысқандықтан, нөлдік мөлшерлеме бойынша салық салынатын ҚҚС артуын қайтаруға талап қойылды. Бұл ретте, "KF" ЖШС өндірген тауарлардың экспорты жөніндегі мәліметтер тақырыптық тексеру актісімен расталатын 2.6 және 2.7-тармақтарда көрсетілген.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің 15.05.2019 жылғы бұйрығына сәйкес 21.05.2019 жылғы ұйғарым негізінде 01.04.2014 жылдан 30.06.2016 жылға дейінгі кезең үшін салық міндеттемесін орындау мәселесі бойынша қосылған "KF" ЖШС, "КU" ЖШС, "S" ЖШС компанияларына тақырыптық салық тексерісі жүргізілгенін, оның нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталмаған 07.06.2019 жылғы акт жасалғанын, бұл ретте ҚҚС бойынша асып кету "KF" ЖШС бойынша көрсетілген кезең 198 485,5 мың теңгені құрады.
Бұл ретте, 01.07.2016 жылдан бастап 31.12.2016 жылға дейінгі кезеңде "KF" ЖШС қызметінен жинақталған ҚҚС арту сомасы 529 673, 3 мың теңгені құрайды, ҚҚС арту жиыны 728 158, 8 мың теңгені құрады.
Қайтаруға жатпайтын ҚҚС асып кету сомасына қатысты тақырыптық тексерумен мыналар белгіленді:
1) салық қызметі органынан алынған жауаптар негізінде мониторингке жататын салық төлеушілер бойынша қарсы салықтық тексерулер мен сұрау салулар бойынша қайтарылуға жатпайтын ҚҚС сомасы 5 107,8 мың теңгені құрайды;
2) ТБЖ қолдану нәтижесінде анықталған бұзушылықтарға байланысты қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы 293 401,4 мың теңгені құрайды;
3) валюталық түсім түспеген тауарлар экспорты бойынша ҚҚС сомасы 3 439,8 мың теңгені құрайды;
4) артық ұсынылған сома 161 782,7 мың теңгені құрады (229 266,0 - 67 483,3);
5) 32 227,4 мың теңге сомасында тауарлардың қалдығы қайтаруға жатпайды;
Қайтаруға жатпайтын ҚҚС асып кеткен сомасы 495 959,0 мың теңгені құрады.
Осылайша, тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша 472 168,1 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС асып кеткен сомасы қайтаруға расталды (968 127,1 - 495 959,0).
Айта кету керек, бұрын көрсетілген кезеңде 450 543, 8 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС асып кеткен сомасы қайтарылды:
- 2017 жылғы акт бойынша-213 167, 2 мың теңге;
- 2019 жылғы акт бойынша-237 376, 6 мың теңге.
Тиісінше, тақырыптық тексеру актісінде бұрын бюджеттен қайтарылған, бірақ 213 167, 2 мың теңге мөлшерінде қайтаруға расталмаған ҚҚС есептеу бөлігінде шағымдалатын тексеру актісінің тұжырымдары расталмағаны атап өтілді.
Осылайша, салық кодексінің 429-бабына сәйкес ҚҚС нөлдік ставкасы бойынша салық салынатын өткізу бойынша айналымдардың жоқтығы туралы шағым жасалып отырған тақырыптық тексеру актісінде көрсетілген негіздер, сондай-ақ "Т" компаниясының дербес шотында тексерілетін кезең үшін ҚҚС асып кетуінің болмауы дұрыс емес болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шешім қабылданды-бюджеттен қайтарылған және 213 167,2 мың теңге мөлшерінде қайтаруға расталмаған ҚҚС асып кеткен сомасы бөлігінде шағымданған хабарламаның күшін жою, қалған бөлігінде өзгеріссіз қалдыру.