Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың кедендік құны
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) кедендік әкелу бажын және ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) бұзушылықтарын жою туралы хабарламаға "а" компаниясының шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауарлардың кедендік құнын мәлімдеудің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді – "сульфолан Q/LG01-2005" (СЭҚ ТН коды- 2930 90 950 9), 1 280 бөшке орналастырылған, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 3 914,0 теңгеге хабарлама шығарылған.
"А" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Осылайша, "А" компаниясы 01.02.2019 Ж.және 04.02.2019 ж. тауарларға арналған декларацияның (бұдан әрі-ДТ) "Астана - 1" АЖ бойынша тауарларды декларациялау кезінде кедендік, өзге де құжаттарды және (немесе) мәліметтерді тексеру нысанында тауар шығарылғаннан кейін кедендік құнға кедендік бақылауды жүргізу үшін көк дәлізге жатқызылғанын түсіндіреді.
Көрсетілген ТД бойынша – "сульфолан Q/LG01-2005", 1 280 бөшке мөлшерінде орналастырылған, салмағы 320 000 кг 716,8 мың АҚШ доллары сомасына "А" компаниясы ҚХР-дан 1321,6 мың АҚШ доллары сомасына қытайлық "L" компаниясымен жасалған 11.12.2018 ж.келісімшарт бойынша әкелді.
"А" компаниясы қытайлық " L " компаниясы Q/LG01-2005 сульфолан өндірушісі болып табылатынын және келісімшарт тауар өндірушісімен жасалғанын атап өтті. Инвойсқа сәйкес өнімнің салмағы 320 тоннаны құрайды, бұл ретте бір тоннаның сомасы 1 кг үшін 2,24 мың АҚШ доллары мөлшерінде белгіленген, жалпы сомасы 716,8 мың АҚШ долларын құрайды.
Сондай-ақ, қытайлық "L" компаниясы 13.04.2019 жылғы хатта мырышталған бөшке тауарды сату кезінде оны сақтауға ықпал ететін бастапқы қаптама болып табылатынын және тауардың тұтынушылық қасиеттерін бұзбай оны тұтынғанға дейін тауардан бөлуге болмайтынын түсіндіреді. 200 литр мырышталған бөшкелер жабылмас бұрын азотпен толтырылады.
11.12.2018 жылғы келісім-шартта тек тауар мен баға ғана емес, сонымен бірге бұл тауар не ұсынылатыны бөлек жазылған, атап айтқанда (келісім - шарттан сөзбе-сөз) "қаптама-паллеттердегі екі жүз литрлік мырышталған болат бөшке, таза салмағы 250 кг/бөшке". Егер келісімшартта баррельдің бағасы көрсетілмесе, сәйкесінше тауардың бағасы қаптамамен бірге тауардың бағасын білдіреді, яғни бөшкеге құйылған 590 тонна тауар үшін 1 321,3 мың АҚШ долларын төлеу керек.
Растау ретінде "А" компаниясы шағымға 03.01.2019 ж.716,8 мың АҚШ доллары сомасына ақша аударуға өтінішті қоса береді.
"А" компаниясы жөнелтуші елдің (Қытай) экспорттық декларацияларындағы мәліметтер Қазақстан Республикасының аумағында ресімделген тауарларға арналған декларацияларда мәлімделген деректерге сәйкес келеді деп бекітеді. Кедендік декларацияларда тауардың таза түрдегі салмағы (нетто) және тауардың ажырамас бөлігі болып табылатын бастапқы қаптамадағы (брутто) тауардың салмағы көрсетілген және осы тауардың бағасы қаптаманы (мырышталған бөшке) ескере отырып көрсетілген.
Осылайша, "А" компаниясы кедендік құнды төмендету фактісіне сәйкес емес және 27.03.2019 ж. бұзушылықтарды жою туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі - Кодекс) 89-бабына сәйкес кеден органдары мен төлеушілердің талаптары бойынша талап қою мерзімі тауарларды кедендік декларациялау мен шығару аяқталған күннен бастап есептелетін бес жылды құрайды.
Кодекстің 396-бабында кедендік декларациялау кезінде мәлімделген әкелінетін тауарлардың кедендік құнына Кедендік бақылау жүргізу кезінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындау мен мәлімдеудің дұрыстығын тексеруді жүзеге асыратыны көзделген.
Қаралып отырған жағдайда "А" компаниясы "l" қытай компаниясымен жасалған 11.12.2018 ж.сатуға арналған келісімшарт шеңберінде Қытайдан Қазақстан Республикасының аумағына бір бөшкедегі сульфоланның салмағы 250 кг құрайтын паллеттерде орналасқан екі жүз литрлік мырышталған бөшкелерде (1 280 дана) "сульфолан Q/LG01 – 2005" тауарларын әкелу жүзеге асырылды.
Декларациялау ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсіміне орналастырумен (ИМ-40) және әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша әдісті мәлімдеумен (1-әдіс) 01.02.2019 Ж.және 04.02.2019 ж. ТД бойынша жүргізілді. Жалпы брутто салмағы 353 920 кг және нетто – 320 000 кг, жалпы сомасы – 716,8 мың АҚШ долларын құрады.
Кейіннен кедендік тексеру нәтижелері бойынша тауарларды шығарғаннан кейін кеден органы тауардың бағасына буып-түю құнын (1 280 мырышталған металл бөшкелер) қосу арқылы тауардың кедендік құнын ұлғайтты және кедендік баж бен ҚҚС есептелді. Кеден органының пікірінше, "а" компаниясы әкелінген тауарлардың құнына тұтынушылық қасиеттерін сақтау үшін негізгі қаптама болып табылатын мырышталған бөшкелердің бағасын қоспаған, өйткені келісім-шартта және инвойста таза салмағы үшін ғана баға көрсетілген-сульфоланның таза салмағы 1 кг үшін 2,24 АҚШ доллары мөлшерінде.
Кодекстің 66-бабының 1-тармағына сәйкес әкелінетін тауарлардың кедендік құны олармен жасалған мәміле құны, яғни осы тауарлар Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкету үшін сатылған кезде олар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын және Кодекстің 67-бабына сәйкес толықтырылған баға болып табылады.
Кодекстің 67-бабы 1-тармағы 1-тармақшасының 3 және 4-бөліктерінде әкелінетін тауарлардың кедендік құнын олармен жасалған мәміле құны бойынша айқындау кезінде осы тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын бағаға олар сатып алушы жүзеге асырған немесе жүзеге асыруға жататын мөлшерде шығыстар қосылады, бірақ оларға мыналар жататын, әкелінетін тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын бағаға енгізілмейді.:
егер ыдысқа арналған шығыстар кедендік мақсаттар үшін әкелінетін тауарлармен біртұтас зат ретінде қаралса, онда ол;
әкелінетін тауарларды буып-түюге арналған шығыстар, оның ішінде буып-түю материалдары мен буып-түю жөніндегі жұмыстардың құны.
Бұл ретте "А" компаниясы ұсынған құжаттарда (келісімшарт, инвойс, ақша аударуға өтініш, жөнелтуші елдің экспорттық декларациялары) сатып алушының мырышталған бөшкелердің немесе паллеттердің құнын төлеу міндеті туралы ақпарат жоқ. Ұсынылған құжаттар буып-түю материалдарын ескере отырып, "А" компаниясы алған тауар үшін іс жүзінде төлеген құнын растайды.
20.11.2018 жылғы коммерциялық ұсыныста қытайлық " L "компаниясы" А "компаниясына мырышпен қапталған екі литрлік бөшкелерге құйылған тауарды 1 тонна сульфолан үшін 2,24 мың АҚШ доллары бағасымен ұсынады, мұнда сульфолан бағасына қаптама құны кіреді.
Тексеру актісінде "А" компаниясы сульфолан құнынан басқа әкелінген тауардың ыдысы және (немесе) орамасы, яғни мырышталған бөшкелер үшін жұмсалған немесе жұмсалатын шығындар туралы дәлелдемелер ұсынылмаған.
Кодекстің 65-бабының 9-тармағына сәйкес тауарлардың кедендік құнын айқындау тауарлардың еркін немесе жалған кедендік құнын пайдалануға негізделмеуге тиіс.
Кодекстің 67-бабының 3-тармағында осы баптың 1-тармағында көрсетілген әкелінетін тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын бағаға қосымша есепке жазулар дұрыс, саны айқындалған және құжатпен расталған ақпарат негізінде жүргізіледі деп көзделген.
Кеден органы тексеру актісінде Қытай өндірісінің жаңа және пайдаланылған мырышталған металл бөшкелерін сату жөніндегі ресми сайттан алынған мәліметтерге негізделе отырып "russian.alibaba.com", ұқсас бөшкелердің құны 1 дана үшін 40 АҚШ долларын, ал біртекті бөшкелердің құны 1 дана үшін 100 АҚШ долларын құрайтынын хабарлайды.
Бұл ретте тексеруші тұлға шығарған 27.03.2019 жылғы тауарлардың кедендік құнын түзету туралы шешімге сәйкес 1 бөшкенің бағасы 44,8 АҚШ доллары мөлшерінде айқындалды. Алайда, бөшкенің құнын растайтын ақпарат көзі тексеру актісінде де, кедендік құнды түзету туралы шешімде де көрсетілмеген.
Осылайша, кеден органы тауар бағасына енгізу үшін әкелінген тауардың ыдысы және (немесе) орамасы құнының анық, саны айқындалған және құжатпен расталған ақпаратын ұсынбады.
Осылайша, жоғарыда баяндалған мән-жайларды ескере отырып, кеден органы Ыдыс және (немесе) қаптама үшін шығыстар сульфолан құнына енгізілмегенін дәлелдемеген, сондай-ақ мырышталған бөшкелер бағасының құжатпен расталған ақпаратын ұсынбаған, осыған байланысты тауар шығарылғаннан кейін кедендік құнның ұлғаю жағына өзгеруі негізсіз және заңсыз жүргізілген.
"Брутто салмағы" 35 және "нетто салмағы" 38-бағандарын толтыруға қатысты Кеден одағы комиссиясының 20.05.2010 ж. № 257 шешімімен бекітілген тауарларға арналған декларацияны толтыру тәртібі туралы нұсқаулыққа сәйкес тауарларға арналған декларацияны түзетуді толтыру жолымен тауарларға арналған декларацияда мәлімделген мәліметтерге өзгерістер енгізу қажет екенін атап өтеміз.
Апелляциялық комиссияның шешімімен тауарлардың кедендік құнын айқындау бойынша кедендік тексеру нәтижелері заңсыз деп танылды.