Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың кедендік құны
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) бұзушылықтарын жою туралы хабарламаға "F" компаниясының шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауарлардың кедендік құны – "Әйелдер аяқ киімін дайындау үшін жоғарғы жағын дайындау" мәлімдемесінің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 557 933,2 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
"F" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Осылайша, " F "компаниясы" L " компаниясымен келісімшарт жасасу алдында кеден органы ресми дереккөзге (ҚР ҚМ МКК) сілтеме бергенін түсіндіреді http://kgd.gov.kz/ru/content/cenovaya-informaciya-1, Файл атауы "бағалық ақпарат 11.12.2017), онда ашық қолжетімділікте тауарлардың шартты құны туралы ақпарат бар.
Тауарлардың құнын ҚХР жеткізушілерімен келісе отырып, 08.01.2018 жылы "L"компаниясымен келісімшарт жасалды.
"F" компаниясы тауарларды әкелу және декларацияны беру кезінде кеден органдары кедендік құнды түзетуді бағалық ақпараттың ресми көздеріне сәйкес жүргізгенін атап өтеді.
Баяндалғанның негізінде, "F" компаниясы 19.03.2019 ж. бұзушылықтарды жою туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 89-бабына сәйкес кеден органдары мен төлеушілердің талаптары бойынша талап қою мерзімі тауарларды кедендік декларациялау мен шығару аяқталған күннен бастап есептелетін бес жылды құрайды.
Кодекстің 396-бабында кедендік декларациялау кезінде мәлімделген әкелінетін тауарлардың кедендік құнына Кедендік бақылау жүргізу кезінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындау мен мәлімдеудің дұрыстығын тексеруді жүзеге асыратыны көзделген.
Қарастырылып отырған жағдайда 2018 жылы ҚХР - дан "F" компаниясы 08.01.2018 ж. "L" компаниясымен және 01.01.2018 ж. "U" компаниясымен жасалған сыртқы экономикалық келісімшарттар шеңберінде "әйелдер аяқ киімін дайындау үшін үсті дайындама" тауарын әкелді.
Әкелінген тауарлар СЭҚ ТН кодының мәлімдемесімен "ішкі тұтыну үшін шығару" кедендік рәсімімен орналастырылған - 6406 10 900 0 "басқа материалдардан жасалған артқы және қатты ішкі және аралық бөлшектерді қоспағанда, аяқ киімнің үстіңгі жағы мен олардың бөлшектері" ретінде (кедендік әкелу бажының мөлшерлемесі-0%).
Тауарларды жеткізу "CIP-Алматы" шартымен 316 ДТ бойынша жүзеге асырылды, жалпы кедендік құны-1 553 020,4 мың теңге (статистикалық құны – 4 532,5 мың АҚШ доллары), жалпы салмағы – 3 060 291 кг.
Жоғарыда көрсетілген тауарлардың кедендік құнын "F" компаниясы әкелінетін тауарлармен жасалған мәміле құны бойынша әдіспен анықтады (1-әдіс).
Кедендік декларациялау сәтінде тәуекелдердің алдын алу немесе азайту бойынша қажетті шараларды қолдану жөніндегі ұсынымдармен тәуекелдердің құндық бейіні іске асырылды, оның нәтижелері бойынша кеден органы декларант мәлімдеген құн резервтік әдісті (6-әдіс) қолдана отырып Түзетілді.
Көрсетілген тауарлардың кедендік құнын 316 ДТ бойынша түзету тауарлардың кедендік құнының индексін (бұдан әрі-ИКЖ) қолдана отырып, баға ақпаратының көзін көрсетпей, кг үшін 0,67 - ден 2,39 АҚШ долларына дейін жүргізілді.
Бұдан әрі кеден органы камералдық кедендік тексеру нәтижелері бойынша тауарларды шығарғаннан кейін кедендік құнды айқындаудың резервтік әдісі (6-әдіс) тауарлардың кедендік құнын ұлғайта және ИКЖ қолдана отырып, біртекті тауарлармен жасалған мәміле құны бойынша әдіске (3-әдіс) кг үшін 1,63-тен 7,72 АҚШ долларына дейін өзгертілді.
Негізгі әдісті пайдалану мүмкін болмаған жағдайда Кодекстің 68, 69, 70, 71 және 72-баптарында көзделген әдістердің әрқайсысы рет-ретімен қолданылады. Бұл ретте, егер тауарлардың кедендік құнын алдыңғы әдісті пайдалану арқылы айқындау мүмкін болмаса, әрбір келесі әдіс қолданылады.
Кодекстің 65-бабына сәйкес тауарлардың кедендік құны және оны айқындауға қатысты мәліметтер дұрыс, саны жағынан айқындалатын және құжатпен расталған ақпаратқа негізделуге тиіс.
Тауарлардың кедендік құнын айқындау тауарлардың еркін немесе жалған кедендік құнын пайдалануға негізделмеуге тиіс.
Кодекстің 416-бабына сәйкес кедендік тексеру жүргізу кезінде кеден органдары мыналарды тексеруі мүмкін:
- тауарларды кедендік рәсіммен орналастыру фактісі;
- ТД-да мәлімделген және (немесе) ТД-да мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттардағы мәліметтердің анықтығы;
- ЕАЭО кеден заңнамасында, Қазақстан Республикасының кеден және өзге де заңнамасында белгіленген өзге де талаптарды сақтау.
Кодекстің 417-бабына сәйкес камералдық кедендік тексеру ТД және коммерциялық, көліктік (тасымалдау) және өзге де құжаттардағы кедендік операцияларды жасау кезінде және кеден органдарының талабы бойынша тексерілетін тұлға ұсынған мәліметтерді, Қазақстан Республикасы мемлекеттік органдарының құжаттары мен мәліметтерін, сондай-ақ кеден органдарында бар және тексерілетін тұлғаға қатысты басқа да құжаттар мен мәліметтерді, оның ішінде "АСТАНА-1"АЖ ақпараттық жүйесінің тәуекелдерді басқару жүйесін пайдалану нәтижелері бойынша зерделеу және талдау жолымен жүргізіледі.
Кодекстің 411, 417, 426-баптарына сәйкес камералдық кедендік тексеру барысында кеден органы "F" компаниясының атына хабарламаларды алған күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірмей ақпаратты ұсыну мерзімімен кедендік, өзге де құжаттар мен мәліметтерге тексеру жүргізу туралы 15.10.2018 Ж. және 22.11.2018 ж. хабарламалар жіберді, сондай-ақ 26.11.2018 ж. құжаттар мен мәліметтерді ұсыну туралы талап жолданды.
Көрсетілген сауалдар пошта ұйымының белгісіне сәйкес "F"компаниясының директорына тапсырылды.
Алайда, көрсетілген мерзімде сұралған қажетті құжаттар мен мәліметтерді "F" компаниясы ұсынған жоқ.
Қазақстан Республикасының "Әкімшілік құқық бұзушылық туралы" кодексінің 558 бабына сәйкес мемлекеттік кірістер органдары мен олардың лауазымды тұлғаларының кеден ісі саласындағы талаптарын орындамағаны үшін "F" компаниясы әкімшілік жауапкершілікке тартылды (ескерту).
Кеден органы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы 16.01.2019 ж. қаулы шығарып, "F" компаниясына 16.01.2019 ж. хатымен табыс етті.
Сондай-ақ, Кодекстің 65-бабына сәйкес 24.01.2019 ж.кедендік тексеру барысында консультация жүргізу мүмкіндігі туралы хабарлама жіберілді.
Бұл ретте, тексерілетін тұлғаға сұрау салынған мәліметтер кедендік тексеру жүргізу мерзімінде ұсынылмаған жағдайда, кеден органы өзінің иелігіндегі мәліметтер негізінде тауарлардың кедендік құнына қатысты шешім қабылдайтыны да хабарланды. Бұл жағдайда кеңес беру аяқталды деп саналады.
Осылайша, Кодекстің 417-бабының 6-тармағының негізінде тексерілетін тұлға камералдық кедендік тексеру кезінде ТД-да мәлімделген құжаттарды кеден органының жазбаша талабымен белгіленген мерзімде ұсынбаған жағдайда, осындай құжаттардың негізінде ТД-да мәлімделген мәліметтер дұрыс мәлімделмеген болып есептеледі.
Бұдан басқа, шағымда шағым берген тұлға өз талаптарын негіздейтін мән-жайлар жазылмаған, сондай-ақ өзінің дәлелдерін растау үшін растайтын құжаттар қоса берілмеген.
ТД-да мәлімделген мәліметтерді растайтын құжаттар болмаған кезде кедендік баждардың, салықтардың сомасын кеден органы кедендік баждар, салықтар ставкаларының неғұрлым жоғары шамасын, сондай-ақ кеден органында бар мәліметтер негізінде айқындалуы мүмкін тауарлардың санын және (немесе) құнын негізге ала отырып айқындайды.
Осылайша, камералдық кедендік тексеру барысында құжаттар мен мәліметтердің ұсынылмауын, сондай-ақ шағымға қоса берілетін мән-жайларды растайтын құжаттардың болмауын назарға ала отырып, кеден органының ҚҚС есептеуі негізді түрде жүргізілді.
Апелляциялық комиссияның шешімімен тауарлардың кедендік құнын айқындау бойынша кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды.