Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарларды жіктеу
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "Z" компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) кедендік алымдарды, кедендік әкелу бажын және ҚҚС есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы "тамшылатып суару жүйесі" тауарын жіктеудің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 115 270,6 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
"Z" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Осылайша, "Z" компаниясы тауарды кедендік декларациялауды кеден өкілі жүзеге асырғанын және кедендік төлемдер мен салықтарды төлеуден жалтару ниеті болмағанын түсіндіреді.
Тауарға барлық қажетті құжаттар алдын ала шешім алу үшін кеден органына ұсынылды. Сыртқы экономикалық қызметтің тауар номенклатурасына (бұдан әрі – СЭҚ ТН) сәйкес тауарды сыныптау жөніндегі алдын ала шешімде тауар код бойынша сыныпталды- 8424 81 100 0, барлық жүйелерді кедендік ресімдеуге бір мезгілде ұсыну шартымен.
"Z" компаниясы тауарларды кедендік декларациялауды азаматтық-құқықтық шарт бойынша кеден өкілі жүзеге асырғанын және алдын ала шешімді алу үшін өтініш беру кезінде де, декларациялау кезінде де барлық талаптардың сақталғанын біле алмайтынын атап өтті.
Баяндалғанның негізінде, "Z" компаниясы 21.09.2018 ж.тексеру нәтижелері туралы хабарламаны толық көлемде алып тастауды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Кодекстің 40-бабына сәйкес тауарларды жіктеу деп қаралатын тауарларды СЭҚ ТН бойынша нақты тауар позицияларына, субпозицияларға және ішкі субпозицияларға кезең-кезеңімен жатқызу түсініледі.
Тауарларды жіктеу негізгі критерийлер негізінде жүзеге асырылады:
1) Өнім орындайтын функция;
2) тауар жасалған материал.
Бұл ретте СЭҚ ТН түсіндірудің негізгі қағидаларын және бөлімдерге, топтарға ескертпелерді (оның ішінде тауарлық позицияларға, субпозицияларға ескертпелерді), сондай-ақ ерекше сыныптау мәселелерін түсіндіретін қосымша ескертпелерді қолдану негізінде тауарларды өңдеу дәрежесін ескере отырып, тауарлық кіші субпозицияларға бір мәнді жатқызу қағидаты сақталады.
Кеден органы тауарларды шығарғанға дейін де, шығарғаннан кейін де кедендік декларациялау кезінде олардың дұрыс жіктелмегенін кеден органы анықтаған жағдайда тауарларды жіктеуді жүзеге асырады. Бұл жағдайда кеден органы орындау үшін міндетті болып табылатын тауарларды жіктеу туралы шешім қабылдайды.
Қаралып отырған жағдайда, "Z" компаниясы 12.01.16 Ж.және 01.02.16 ж. ТТ бойынша "ішкі тұтыну үшін шығару" (ИМ-40) кедендік рәсімімен орналастыра отырып, "тамшылатып суару жүйесі" тауарын кедендік декларациялауды жүргізді, олардың әрқайсысында СЭҚ ТН 8424 81 100 0 коды бойынша бірыңғай тауарды құрмайтын Жабдықтың жекелеген компоненттері ғана ұсынылды.
Кодекстің 479-бабына сәйкес уәкілетті орган шағымды қарау кезінде жоспардан тыс көшпелі кедендік тексеруді тағайындауға құқылы.
21.09.2018 ж. тексеру актісінде бар мәліметтер мен дәлелдердің дәлелді шешім шығару үшін жеткіліксіз екенін ескере отырып, шағымды қарау барысында жоспардан тыс көшпелі кедендік тексеру тағайындалды.
Жоспардан тыс көшпелі кедендік тексерудің (бұдан әрі – қосымша тексеру актісі) қорытындылары бойынша "Z" компаниясы әртүрлі атаудағы тауарларды есепке жатқызу әдісімен ҚҚС төлей отырып, бір кодпен ресімдегені жөн.
Қосымша тексеру актісіне сәйкес, Алматы қаласы бойынша МКД "Z" компаниясының өтініші негізінде 8424 81 100 0 СЭҚ ТН субпозициясына (бұдан әрі – алдын ала шешім) жатқыза отырып, "тамшылатып суару жүйесі" тауарына 11.01.2016 ж.тауарды жіктеу бойынша алдын ала шешім қабылданды.
Бұдан әрі, "Z" компаниясы "Т" компаниясымен жасалған келісім-шарт негізінде 12.01.16 ж. ДТ бойынша ресімделген тамшылатып суару жүйесінің құрамдас бөлігін құрайтын тауарлардың 65 атауын (автоматикаға арналған кабель, түпкілікті штепсель, тамшылатып суаруға арналған бөлуді бағыттаушы, коллектор желісінің сақтандырғыш клапаны, қысымды реттегіштер, пластикалық құбырлар және т. б.) әкелуді жүзеге асырды.
01.02.16 ж.ДТ бойынша ұқсас жағдай, мұнда "Z" компаниясы тамшылатып суару жүйесінің құрамдас бөлігін құрайтын тауарлардың 21 атауын (сүзгілер, кабельді басқару блоктары, компьютерлік блоктар, сорғылар мен сүзгілер, центрифугалық сорғылар, метеологиялық станция және т. б.) әкелді.
Бұл тауарлар "суаруға, ауыл шаруашылығына немесе бағбандыққа арналған құрылғылар" ретінде 8424 81 100 0 кодының мәлімдемесімен "ішкі тұтынуға арналған шығарылым" кедендік рәсімімен орналастырылған (кедендік әкелу бажының мөлшерлемесі - 0%).
Бұл ретте, алдын ала шешімнің 9-бағанында тамшылатып суару жүйесінің барлық құрауыштарын ЕАЭО СЭҚ ТН 8424 тауар позициясына жатқызу үшін барлық жүйелерді кедендік ресімдеуге біржолғы ұсыну шартын орындау қажет екендігі көрсетілген.
Бұдан басқа, жоғарыда көрсетілген келісімшарт бойынша "дриппері бар тамшылатып суаруға арналған полиэтиленнен жасалған құбырлар" 247,27 м-ге 5 ДТ-дан әкелінгені анықталды, бұл 04.11.2015 жылғы келісімшартқа №1 ерекшелікте көзделгеннен аз.
"Дриппері бар тамшылатып суаруға арналған полиэтиленнен жасалған құбырлар" әкелінген тауарлар функционалдық мақсаты мен тауарды дайындау материалын негізге ала отырып, СЭҚ ТН 3917 29 000 9 субпозициясына тиісті тауарлық жатқыза отырып, "ішкі тұтынуға арналған шығарылым" кедендік рәсімімен орналастырылғанын атап өту қажет.
Осыған сүйене отырып, "тамшылатып суару жүйесі" тауары әртүрлі елдердің бөліктерімен рәсімделген, яғни 12.01.16 Ж.және 01.02.16 ж. ТД бойынша әкелінген тауарлар бөлшектермен рәсімделген тауарлар толық жиынтықта тамшылатып суаруға арналған жүйе болып табылмайды.
СЭҚ ТН 8424 тауар позициясына түсіндірмеге сәйкес осы тауар позициясына буды, сұйықтықтарды немесе қатты материалдарды (мысалы, құм, ұнтақтар, түйіршіктер, қиыршықтас немесе металл абразивтер) ағын, дисперсия (тамшылау немесе жоқ) немесе шашырату түрінде лақтыруға, шашыратуға немесе тозаңдатуға арналған машиналар мен құрылғылар енгізіледі.
(Д) тармағында түсіндірмелер СЭҚ ТН 8424 тауар позициясына суару жүйелері де жатады, бір-бірімен біріктірілген әртүрлі құрамдас бөліктерден тұратын осы суару жүйелері әдетте мыналарды қамтиды:
(i) басқару посты (торлы сүзгілер, сұйық тыңайтқыш инжекторлары, мөлшерлеу клапандары, тексеру клапандары, қысым реттегіштері, манометрлер, ауа жинағыштар және т. б.);
(ii) жер асты желісі( басқару бекетінен суару аймағына суды жеткізетін тарату желілері мен бұрмалар); және
(iii) жер үсті желісі (тамшылатып су шығарумен жабдықталған суару құбырлары).
Мұндай жүйелер осы тауар позициясына СЭҚ ТН XVI бөліміне 4-ескертпеде сипатталған функционалдық тораптар ретінде енгізіледі.
XVII бөлімнің 1 және 2-ескертулеріне сәйкес осы бөлімнің тауар позицияларының бірімен қамтылған бұйымды өздері құрайтын "бөліктер" және "бөліктер мен керек-жарақтар" СЭҚ ТН-ға түсіндірмелер, егер олар нақты машинаның бөлігі ретінде жұмыс істеу үшін арнайы арналған болса да, барлық жағдайларда тиісті тауар позицияларына енгізіледі.
Сондай-ақ, Кеден одағы комиссиясының 20.05.2010 ж. шешімімен бекітілген Кедендік декларацияларды толтыру және кедендік декларациялардың нысандары жөніндегі Нұсқаулықтың 2-тармағына сәйкес. № 257 декларант бір тауар партиясындағы тауарлар 2а-ға байланысты жинақталмаған немесе бөлшектелген түрде ұсынылған тауардың құрамдас бөлігі ретінде қаралатын және жиынтық немесе аяқталған тауарға сәйкес келетін Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасының позициясында сыныпталатын жағдайды қоспағанда, бір кеден органына берілетін бірнеше ТД-дағы бір тауар партиясында қамтылған тауарлар туралы мәліметтерді мәлімдеуге құқылы.
Осылайша, 11.01.2016 ж.тауарды сыныптау жөніндегі алдын ала шешім бойынша "Z" компаниясы тамшылатып суару жүйесінің барлық бөліктері бір мезгілде ұсынылған кезде СЭҚ ТН көрсетілген кодының өтінішімен ТТ ресімдеуге құқылы.
Осылайша, 12.01.16 ж.ТД және 01.02.16 ж. мәлімделген тауарларды СЭҚ ТН тиісті тауар позицияларына жатқыза отырып, Алматы облысы бойынша МКД тауарларын сыныптау жөніндегі шешімдер заңды түрде шығарылды.
Сонымен қатар, шағымды қарау кезінде көшпелі кедендік тексеру жүргізу барысында тексерушілер ТПиН есептеуді есептеу кезінде СЭҚ ТН 9 коды бойынша кедендік баж мөлшерлемелерін дұрыс қолданбағаны анықталды.
Осыған байланысты, Департаментке тауарларды декларациялау сәтінде қолданылған кеден заңнамасына сәйкес кедендік баж ставкаларын қолдану қажет.
Апелляциялық комиссияның шешімімен әкелінген тауарларды жіктеу бойынша кедендік тексеру нәтижелері СЭҚ ТН 9 коды бойынша кедендік баж ставкаларын дұрыс қолданбау бөлігінде заңсыз деп танылды.