1.Даудың түрі: салықтық даулар
2. Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
3. Салық түрі: ҚҚС, ЖТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) "м" компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) ҚР аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы бойынша есептеу (ҚҚС) және төлем көзінен салық салынатын табыстардан жеке табыс салығы (ЖТС) туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2014 ж.бастап 31.12.2015 ж. аралығындағы кезең үшін салықты және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша кешенді салықтық тексеру, оның нәтижелері бойынша хабарлама шығарылды. 30 655,0 мың теңге сомасында ҚҚС және 10 668,5 мың теңге сомасында өсімпұл, 12 773,5 мың теңге сомасында ЖТС және 3 083,1 мың теңге сомасында өсімпұл есептеу, 16 419,7 мың теңге сомасында бюджетке төлеуге жатпайтын залалды азайту туралы.
"М" компаниясы ҚҚС және ЖТС есептеу бөлігінде салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
1.Консультациялық қызметтер бойынша ҚҚС есепке жатқызудан алып тастауға қатысты.
Консультациялық қызметтер бойынша ҚҚС есепке жатқызудан алып тастау салықтың шағымдалатын сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылды.
Салық органының осы қорытындысымен "М" компаниясы салық салынатын айналым мақсатында резидент емес - "I" компаниясынан консультациялық қызметтер сатып алынғанына келіспейді, бұл бастапқы бухгалтерлік құжаттармен расталады.
"М" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Қаржы министрлігі Салық кодексінің 670, 675-баптарына сәйкес дәлелді шешім шығару мақсатында "I" компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша ҚҚС есептеудің дұрыстығы мәселесі бойынша "М"компаниясына тақырыптық тексеру тағайындады.
Осы хатты орындау үшін ҚАРЖЫ МИНИСТРЛІГІНІҢ МЕМЛЕКЕТТІК КІРІСТЕР КОМИТЕТІ. тақырыптық тексеру жүргізілді, оның нәтижелері бойынша 16.08.2019 ж. тақырыптық тексеру актісі жасалды.
16.08.2019 ж. тақырыптық тексеру актісінен 28.06.2013 ж. консультациялық қызметтер көрсету туралы шартта (бұдан әрі-Шарт) "I" компаниясы (Ресей Федерациясының резиденті) "М" компаниясына Шарттың талаптарына сәйкес қызметтер көрсетуге, сондай-ақ қызметтер көрсету аяқталғаннан кейін осы қызметтерге қатысты барлық материалдарды беруге міндеттенеді.
Көрсетілген қызметтер бойынша "I" компаниясы және "М" компаниясы 10.12.2013 ж.276 734 АҚШ доллары сомасына, 22.12.2013 ж. 356 248 АҚШ доллары сомасына, 30.09.2014 ж. 269 976 АҚШ доллары сомасына, 28.06.2013 ж. 300 986 АҚШ доллары сомасына жұмыстарды (көрсетілген қызметтерді) тапсыру-қабылдау актілеріне қол қойды.
"М" компаниясы 23.10.2014 ж. төлем тапсырмаларымен 5 893,0 мың теңге сомасына, 28.01.2014 ж. 6 571,5 мың теңге сомасына, 27.01.2014 ж.5 118,0 мың теңге сомасына, 19.01.2015 ж. 6 583,3 мың теңге сомасына, барлығы 24165,8 мың теңге сомасына төленді резидент емес үшін ҚҚС және салық кодексінің 241-бабының 5-тармағына сәйкес есепке жатқызылған (2014 жылғы 1, 4-тоқсандардағы ҚҚС бойынша декларацияларда және 2015 жылғы 1-тоқсан).
Бұл ретте салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген сомадан КТС бойынша декларацияға сәйкес шегерімге жатқызылмауына байланысты резидент еместің сатып алған қызметтері бойынша 12 476,3 мың теңге (5 893,0 мың теңге – 2014 жылғы 4 – тоқсан және 6 583,3 мың теңге-2015 жылғы 1-тоқсан) мөлшерінде ҚҚС сомасы алынып тасталды.
2014 жылғы КТС бойынша декларацияға сәйкес (100.00 Н., 100.00.009 VIII жолы) Салық кодексінің 115-бабы негізінде шегерімге жатқызылмайтын жұмыстар мен қызметтердің құны, ТМҚ өзіндік құны 101937,2 мың теңгені құрайды. 2014 жылғы 100.00 Н.100.00 декларациясының 100.00.009 VIII жолына "М" компаниясы шегерімге жатқызылмайтын маркетингтік зерттеулер ретінде көрсетілген соманы көрсете отырып, салық тіркелімін табыс етті.
Шегерімге жатқызылмайтын 2014 жылғы маркетингтік зерттеулер үшін Қаржылық есеп пен айналым-сальдо ведомосының деректері бойынша 7110-20-11-66 шоты бойынша көрсетілген және 101937,2 мың теңгені, оның ішінде 2014 жылғы 3-тоқсан үшін 49108,6 мың теңге соманы және 2014 жылғы 4-тоқсан үшін 52528,6 мың теңге соманы құрайды.
Сондай - ақ, бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес-бас кітапта (7110-20-11-66 шот) 01.01.2014 ж.бастап 31.12.2014 ж. аралығындағы кезеңде көрсетілген қызметтерді жеткізуші 101937,2 мың теңге сомасында "I"компаниясы болып табылады.
Салық кодексінің 190-бабы 3-тармағына сәйкес салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Демек, Салық кодексінің 258-бабы 1-тармағының 1-тармақшасына сәйкес жылдық жиынтық табыс және салық салынатын айналым алумен байланысты емес ретінде "I" компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша сомалардың бухгалтерлік есепте көрсетілуіне байланысты 101937,2 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС сомасы есептен шығаруға жатады.
Тақырыптық тексеруге ұсынылған орындалған жұмыстардың актілерінде орындалған жұмыстардың талдамасы қамтылмайтынын атап өткен жөн, бұл алынған жұмыстардың кіріс алуға бағытталған қызметпен байланыстылығын және тиісінше жұмыстарды сатып алудың "М"компаниясының салық салынатын айналымымен байланыстылығын айқындауға кедергі келтіреді.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Салық комитеті Төрағасының 2011 жылғы 24 маусымдағы №248 бұйрығымен бекітілген салық төлеушілерге салықтық тексерулер жүргізу жөніндегі әдістемелік ұсынымдарда консультациялық, дизайнерлік, инжинирингтік және өзге де қызметтер мен жұмыстарды шегерімге жатқызған кезде қызметтер көрсетуге арналған шарттың, шот - фактуралардың, орындалған жұмыстар актілерінің болуын тексеру қажет деп көзделген. Осы қызметтер, жұмыстар ұсынылатын қызметтер ағымдағы өндірістік қызметпен және өнімді өткізумен (жұмыстарды орындаумен, қызметтерді көрсетумен) байланысты болған жағдайда шегерімге жатқызылуы мүмкін, яғни бұл шығыстар жылдық жиынтық табыс алу және салық салынатын айналым мақсаттары үшін жұмсалған.
Салық кодексінің 256-бабы 1-тармағының негізінде Салық кодексінің 228-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының, егер олар салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, негізгі құралдарды, материалдық емес және Биологиялық активтерді, жылжымайтын мүлікке инвестицияларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда, алынған тауарлар үшін төленуге жататын ҚҚС сомаларын есепке жатқызуға құқығы бар.
Осылайша, ҚҚС бойынша салық міндеттемелерін айқындау кезінде ҚҚС сомасын есепке жатқызуды негіздеуге "М" компаниясы ұсынған құжаттарда жүргізілген шығыстардың кіріс алуға және алынған қызметтердің салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатынын немесе пайдаланылатынын растауға бағытталған "М" компаниясының қызметімен байланысын айқындауға мүмкіндік беретін ақпарат болуға тиіс.
"М" компаниясы ұсынған құжаттар Салық кодексінің 256-бабында баяндалған, жүргізілген шығыстардың салық салынатын айналыммен табыс алуға және алынған көрсетілетін қызметтерге бағытталған қызметпен байланысын айқындауға мүмкіндік беретін ақпараттың мазмұнына қатысты талаптарға сәйкес келмейді және берілген есептер, түпкілікті нәтижедегі жұмыстар туралы ақпаратты қамтымайды, сондай-ақ жүзеге асырылған қызметтердің, жұмыстардың тізбесі жоқ.
Осыған байланысты, 2014 жылғы 4-тоқсан үшін ҚҚС сомаларын есепке жатқызудан алып тастау бойынша салықтық тексеру нәтижелері 5 893,0 мың теңге және 2015 жылғы 1-тоқсан үшін "I" компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 6 583,3 мың теңге сомасында негізделген деп танылды.
ЖТС есептеуге қатысты.
Бұрынғы қызметкер келтірген мүліктік залалдың 127 735,0 мың теңге сомасына ЖТС есептеу салықтың шағымданған сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болды.
"М" компаниясы салық органының бұл тұжырымымен келіспейді, өйткені жеке тұлғаға қатысты азаматтық-құқықтық сипаттағы шарттар жасамаған, табыс төлемеген, жұмыстар орындамаған және берешекті өтеу есебінен немесе өтеусіз негізде қызметтер орындамаған, борышты кешірмеген, талап мөлшерін төмендетпеген, РЕПО операциялары бойынша сыйақы төлемеген.
"М" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Қаржы министрлігі Салық кодексінің 670, 675-баптарына сәйкес дәлелді шешім шығару мақсатында 07.09.2017 ж.хатымен "М" компаниясына ЖТС есептеудің дұрыстығы мәселесі бойынша тақырыптық тексеру тағайындалды.
Осы хатты орындау үшін ҚАРЖЫ МИНИСТРЛІГІНІҢ МЕМЛЕКЕТТІК КІРІСТЕР КОМИТЕТІ тақырыптық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 16.08.2019 ж. тақырыптық тексеру актісі жасалды.
16.08.2019 ж. тақырыптық тексеру актісінен К. жеке тұлға 01.10.2004 ж. жеке еңбек шарты негізінде "М" компаниясының қызметкері болғаны, көрсетілген шарт 12.12.2013 ж. бұйрығы негізінде жеке тұлғаның өтініші бойынша бұзылды.
31.12.2015 ж. жағдай бойынша бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес жеке тұлғаға қатысты 127 735,0 мың теңге сомасында дебиторлық берешектің болуы анықталды, ол 1280 "Өзге дебиторлық берешек"шоты бойынша 01.10.2012 ж.қалыптасты.
Осылайша, ішкі аудит қызметі (ІАҚ) дайындаған "дебиторлық берешекті және кірістердің негізгі баптарының құрылымын талдау" аудиторлық есебінің алдын ала нәтижелері туралы "27.07.2012 ж. "М" компаниясының бұйрығымен аудиторлық есептің нәтижелерін қарау жөніндегі комиссия құрылды.
31.08.2012 жылғы қызметтік жазбаға сәйкес ІАҚ жүргізген аудит барысында дебиторлық берешекті және кірістердің негізгі баптарының құрылымын талдау жөніндегі жұмыс тобы басшысының сату саны мен Бірыңғай төлем карталарын іске қосу саны арасындағы айырмашылық анықталды.