Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың кедендік құны
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "P" компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) кедендік баж бен ҚҚС есептеу туралы бұзушылықтарын жою туралы хабарламасына шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауарлардың кедендік құны – "томат пастасы" және "аджика" мәлімдемесінің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 463,3 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
"P" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
"P" компаниясы тауарды жеткізуші мен "Р" компаниясы арасында келісімшартқа және келісімшартқа қосымша келісімге қол қойылғанын түсіндіреді, онда тауардың жеңілдікке дейінгі құны мен тауардың жеңілдікпен құны көрсетілген.
Тауарға тауар жеткізуші/өндіруші (ҚХР резиденті) шығарған ресми құжат болып табылатын инвойс ресімделген. Инвойстағы тауардың бағасы бұрын қол қойылған қосымша келісімге толық сәйкес келеді.
Тауардың бағасына жеткізушінің DAP жеткізу шарттары бойынша шығындары кіреді.
"P" компаниясы Қазақстан Республикасының аумағында жеткізушінің ресми дистрибьюторы болып табылады. "С" өнім берушісі "Цин Қаз" сауда маркасын Қазақстан Республикасының аумағында ілгерілету үшін неғұрлым тиімді шарттарда тауарды тиеп жөнелтуді жүзеге асырады және Қазақстан Республикасының нарығы үшін тауар бағасын көтермеу үшін барлық күш-жігерін жұмсайды.
Бұл ретте "Р" компаниясы тауарлардың кедендік құнын түзету туралы шешімде салыстыру қандай біртекті тауарлармен жүргізілгені, осы біртекті тауарлардың құрамы, граммаж, ыдыс (шыны, қаңылтыр, туба және т.б.), шығарылған елі, жарамдылық мерзімі, жеткізу шарттары, Өндірісте қолданылатын ҚНжЕ және МЕМСТ және басқалары көрсетілмегені туралы хабарлайды.
Баяндалған дәлелдер негізінде "Р" компаниясы бұзушылықтарды жою туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 396-бабында кедендік декларациялау кезінде мәлімделген әкелінетін тауарлардың кедендік құнына Кедендік бақылау жүргізу кезінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындау мен мәлімдеудің дұрыстығын тексеруді жүзеге асыратыны көзделген.
Қаралып отырған жағдайда, 2019 жылғы ақпанда "Р" компаниясы "C" компаниясымен (ҚХР) жасалған келісімшарт және келісімшартқа қосымша келісім негізінде Қытайдан Қазақстан Республикасының аумағына сұрыпталымдағы консерві өнімдері (томат пастасы және аджика) тауарларын әкелу жүзеге асырылды.
"Р" компаниясы жоғарыда көрсетілген тауарлардың кедендік құнын әкелінетін тауарлармен жасалған мәміле құны бойынша әдіс бойынша анықтады (1-әдіс).
Бұдан әрі тәуекел бейінінің іске қосылуына байланысты кеден органы камералдық кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша кедендік құнның мөлшерін ұлғайта отырып, біртекті тауарлармен мәміле әдісі қолданылды.
Кедендік құнды айқындау әдісін өзгерту үшін Мемлекеттік кірістер комитетінің ресми сайтында орналастырылған бірдей немесе біртекті тауарлардың бағасымен салыстырғанда әкелінетін тауарлардың неғұрлым төмен бағасын анықтау негіз болды.
Бұл ретте Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 27.03.2018 ж. № 42 шешімімен бекітілген Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың кедендік құнына Кедендік бақылау жүргізу ерекшеліктері туралы Ереженің 5-тармағына сәйкес әкелінетін тауарлардың біртекті тауарлар бағасымен салыстырғанда неғұрлым төмен бағасын анықтау тауарлардың кедендік құнын дұрыс айқындамаудың белгісі болып табылады. Осы мән-жайларды анықтау тауарлардың кедендік құнына кедендік тексеруді тағайындау және жүргізу үшін негіздердің бірі болып табылады, бірақ кедендік құнды айқындау әдісін жою және (немесе) өзгерту үшін негіз болып табылмайды.
Кеден органының сұрау салуы бойынша "Р" компаниясы мынадай құжаттарды ұсынды: инвойс, инвойсқа орау парағы, экспорттық тауарлардың ерекшелігі, т/ж жүкқұжаты, активтерді қабылдау туралы акт, келісімшарт, келісімшартқа қосымша келісімдер, а нысанының шығу сертификаты, шетел валютасында ақша аударуға өтініш, прайс-парақ.
Сондай-ақ кедендік тексеру актісінде ұсынылған құжаттарды зерделеу және кеден заңнамасын бұзу фактілерін анықтау кезінде тауарлардың кедендік құны бойынша анық емес мәліметтердің анықталғаны туралы ақпарат жоқ, кедендік құнды айқындаудың негізгі әдісін қолдану мүмкін еместігінің дәлелді дәлелдері келтірілмеген.
Бұдан басқа, тексеру актісінде біртекті тауарларға бағалар ауқымын көрсете отырып, салыстырмалы талдау нәтижелері көрсетілмегенін атап өткен жөн. Көрсетілген бағалардың болмауы Департаменттің Кодекстің 69-бабының 3-тармағына сәйкес кедендік құнды айқындау үшін ең төмен құнды қолданғанын растамайды.
Осылайша, кеден органының тауарлардың кедендік құнын айқындау әдісін өзгерту жөніндегі іс-әрекеттері заңсыз болып табылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен тауарлардың кедендік құнын айқындау бойынша кедендік тексеру нәтижелері заңсыз деп танылды.