Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: төлем көзінен КТС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі, Мұнай секторы (КТС) ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі-салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламасына компанияның апелляциялық шағымын алды, деп хабарлайды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2017 ж.бастап 31.12.2019 ж. аралығындағы кезеңде салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша "D" компаниясына кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін 420 440,8 мың теңге сомасындағы түсімдерді, 66 305,5 мың теңге сомасындағы өсімпұлды қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы хабарлама шығарылды.
"D" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды сұрап, апелляциялық шағыммен жүгінді.
Шағымнан "D" компаниясы 03.10.2018 ж. №20 төлем тапсырмасымен жалғыз құрылтайшы - "K"бейрезидентіне 7 692 985 АҚШ доллары сомасына дивидендтер төледі.
Бұл ретте, "D" компаниясы 25.12.2017 жылғы "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 645 - бабы 9-тармағы 4) тармақшасының (бұдан әрі-Салық кодексі) талаптарын сақтады, оның ішінде дивидендтер есептелетін күні салық төлеуші дивидендтер төленетін акцияларды немесе қатысу үлестерін үш жылдан астам иеленеді.
Сондай-ақ, шағымда "K" компаниясы Қазақстан Республикасының резидент-банкінде шот ашу үшін салық төлеуші ретінде тіркелгені, қандай да бір кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырмағаны, Қазақстан Республикасында жасалған шарттардың жоқтығы атап өтілді. "K" компаниясында кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру және тұрақты мекеме құру ниеті болған жоқ.
Осыған байланысты," K " Қазақстан Республикасының аумағында кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын тұрақты мекеме деп негізсіз танылған.
Сондай-ақ, компания шағымда тексеру кезінде 72-тараудың нормаларын қолдану қажет екенін көрсетеді. "Қызметі Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме құруға алып келмейтін бейрезидент заңды тұлғаның кірістеріне салық салу тәртібі" және Қазақстан Республикасы мен Нидерланды Корольдігі арасындағы Табыс пен капиталға қосарланған салық салуды болдырмау және салық төлеуден жалтаруға жол бермеу туралы конвенцияның (бұдан әрі-Конвенция) төлем көзінен КТС төмендетілген ставкасын қолдану бөлігіндегі ережелері.
Салықтық тексеру актісінен "D" компаниясы Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын "K" резидент емес құрылтайшыға төленген дивидендтер бойынша төлем көзінен КТС есептемегені келіп шығады.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 307-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес төлем көзінен КТС салынатын табыстарға заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесіне немесе резидент еместің тұрақты мекемесіне төленетін салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 10) тармақшасында көрсетілген табыстар жатады.
Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 10) тармақшасында резидент еместің Қазақстан Республикасындағы көздерден кірістері резидент заңды тұлғадан, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес құрылған инвестициялық пай қорларынан дивидендтер түріндегі табыс болып танылатыны белгіленген.
Салық кодексінің 645-бабы 9-тармағының 4) тармақшасына сәйкес мынадай шарттар бір мезгілде орындалған кезде дивидендтер салық салуға жатпайды:
дивидендтер есептелетін күні салық төлеуші дивидендтер төленетін акцияларды немесе қатысу үлестерін үш жылдан астам иеленеді;
дивидендтер төлейтін резидент заңды тұлға дивидендтер төленетін кезең ішінде жер қойнауын пайдаланушы болып табылмайды;
дивидендтер төлейтін резидент заңды тұлға активтерінің құнындағы жер қойнауын пайдаланушылар (жер қойнауын пайдаланушы) болып табылатын тұлғалардың (тұлғаның) мүлкі дивидендтер төлеу күніне 50 пайыздан аспайды.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай, компания 03.10.2018 жылғы №20 төлем тапсырмасына сәйкес "KM" резидент емес құрылтайшысына 7 692 985 теңге АҚШ доллары сомасына дивидендтер түрінде кіріс төледі .
Бұл ретте, "D" компаниясы Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын "KM" бейрезидентіне төленген дивидендтер бойынша төлем көзінен КТС есептемеген.
Салық кодексінің 179-бабына сәйкес шағымда, оның ішінде шағым беруші тұлға өзінің талаптарын негіздейтін мән-жайлар және осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелер көрсетілуге тиіс.
Өзінің дәлелдерін растау ретінде "D" компаниясы шағымға құжаттарды қоса берді:
- Жарғы 20.06.2003 ж. (жарғыға өзгерістер 01.02.2017 ж., 13.08.2018 ж.);
- "С" компаниясының жалғыз акционері"K" компаниясының "L" компаниясына қайта құру жолымен қайта ұйымдастыру туралы 10.07.2013 ж. шешімі.;
- 05.08.2014 ж. "L" компаниясының жарғысына өзгерістер енгізу;
- 02.11.2016 ж. "L" компаниясының жалғыз қатысушысы "K" шешімі.;
- компанияның жарғылық капиталындағы қатысу үлесін беру туралы шарт, 31.01.2017 ж.;
- "L" компаниясы қызметінің тоқтатылуын тіркеу туралы Әділет басқармасының 11.12.2017 ж. №609 бұйрығы.;
- "D" компаниясының жалғыз қатысушысының 01.10.2018 ж. дивиденд төлеу туралы шешімі;
- 03.10.2018 ж. № 20 төлем тапсырмасы
Конвенцияның 5-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес "тұрақты мекеме" термині кәсіпорынның кәсіпкерлік қызметі толық немесе ішінара жүзеге асырылатын тұрақты қызмет орнын білдіреді.
"Тұрақты мекеме" термині, атап айтқанда: А) басқару орнын, б) бөлімшені, в) кеңсені, г) фабриканы, д) шеберхананы, е) шахтаны, мұнай немесе газ ұңғымасын, карьерді немесе табиғи ресурстарды өндіретін кез келген басқа орынды қамтиды.
Сонымен бірге, Конвенцияның 5-бабының 5-тармағында, егер тұлға 1 және 2-тармақтардың ережелеріне қарамастан - 6-тармақ қолданылатын тәуелсіз мәртебесі бар агенттен өзгеше, кәсіпорын атынан әрекет етеді және кәсіпорынның атынан келісім-шарттар жасасу өкілеттігі бар және әдетте Уағдаласушы Мемлекетте пайдаланылады, онда бұл кәсіпорын, егер осындай тұлғаның қызметі 4-тармақта айтылғанмен шектелмесе, егер кәсіпорынның тұрақты қызмет орны арқылы жүзеге асырылатын болса, кәсіпорын үшін қабылдайтын кез келген қызметке қатысты осы Мемлекетте тұрақты мекемесі бар кәсіпорын ретінде қаралады., осы тармақтың ережелеріне сәйкес осы тұрақты қызмет орнын тұрақты мекемеге айналдырмайды.
Осылайша, "K" компаниясының басшысы Е.27.10.2017 ж. тіркеу есебіне қою туралы салықтық өтініш берді. Өтінішті беру себебі деген бағанда "салық төлеуші ретінде тіркеу", "салықтық өтініш табыс етілді" деген бағанда қызметін Қазақстан Республикасында орналасқан филиалды, өкілдікті немесе тиімді басқару орнын ашпай тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының бейрезидент-заңды тұлғасы "көрсетілген.
Бұл ретте, "салықтық өтініш табыс етілді" деген бағанда "Қазақстан Республикасының резидент банкінде ағымдағы шот ашатын Қазақстан Республикасының бейрезиденті"белгіленбеген.
Бұдан басқа, СОНО АЖ базасының деректеріне сәйкес "K" компаниясы 2017-2019жж.КТС бойынша декларацияларды (ф.100. 00), сондай-ақ 2017 жылғы 4 тоқсанға жеке табыс салығы мен әлеуметтік салық бойынша декларацияларды (ф.200.00), 2018 жылғы 1-4 тоқсанға, 2019 жылғы 1-4 тоқсанға және 2020 жылғы 1-3 тоқсанға ұсынды.
Осылайша, "K" компаниясы тұрақты мекеме арқылы басқару және жалпы әкімшілік қызметін жүзеге асыратын бейрезидент заңды тұлға болып табылады.
Осыған байланысты 72-тарауды қолдану. "Қызметі Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме құруға алып келмейтін бейрезидент заңды тұлғаның кірістеріне салық салу тәртібі", оның ішінде Салық кодексінің 645-бабы 9-тармағының 4) тармақшасы заңды емес, өйткені бұл норма Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекемесіз жүзеге асыратын бейрезидент заңды тұлғаның кірістеріне салық салу тәртібіне қолданылады.
Конвенцияның 10-бабының 1-тармағына сәйкес Уағдаласушы Мемлекеттің резиденті болып табылатын компанияның екінші Уағдаласушы Мемлекеттің резидентіне төлейтін дивидендтеріне осы екінші Мемлекетте салық салынуы мүмкін.
Конвенцияның 10-бабының 2-тармағына сәйкес мұндай дивидендтерге, сондай-ақ осы Мемлекеттің заңнамасына сәйкес дивидендтер төлейтін компания резиденті болып табылатын Уағдаласушы Мемлекетте салық салынуы мүмкін, бірақ егер алушы дивидендтердің нақты иесі болып табылса, онда осылайша алынатын салық:
а) егер нақты иесі тікелей немесе жанама түрде дивидендтер төлейтін компания капиталының кемінде 10 пайызын иеленетін компания болса, дивидендтердің жалпы сомасының 5 пайызы;
б) барлық қалған жағдайларда дивидендтердің жалпы сомасының 15 проценті.