Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді (КТС), Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) қоспағанда, резидент заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "I" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2017 ж.бастап 31.09.2019 ж. дейін салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төлеу мәселесі бойынша "I" компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша КТС бойынша 1 331 618,8 мың теңге сомасында хабарлама, 337 168,6 мың теңге сомасында өсімпұл, 12 289 047,0 мың теңге сомасында залалды азайту шығарылды.
"I" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының күмәнді міндеттемелер бойынша кірістер сомасына жылдық жиынтық табысты (бұдан әрі - АМК) ұлғайту және талап қою мерзімінің өтуіне байланысты міндеттемелерді есептен шығару бөлігінде шешімінің күшін жоюды сұрайды .
1.Күмәнді міндеттемелер бойынша кірісті ұлғайтуға қатысты.
2008 жылғы 10 желтоқсандағы Салық кодексінің 89 - бабының 1, 2-тармақтарына және "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (25.12.2017 жылғы Салық кодексі) 230-бабы 2-тармағының 1) тармақшасына сәйкес талап қою мерзімінің өтуіне байланысты міндеттемелерді есептен шығарудан түскен табыс жылдық жиынтық табысқа (бұдан әрі-АМК) жатқызылмаған.
Шағымда салықтық тексерумен 2017 жылы банктік қарыздар бойынша банктік сыйақы бойынша күмәнді міндеттемелер бойынша 2017-2018 жылдары 1 290 317,2 мың теңге сомасына, 2018 жылы 1 634 805,9 мың теңге сомасына, 2019 жылы 1 607 903,4 мың теңге сомасына, 2017 жылы 640 565,2 мың теңге сомасына кіріс заңсыз ұлғайтылғаны көрсетілген.
Шағымнан келіп шығатыны, "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (10.12.2008 ж.Салық кодексі) 230-бабының 3-тармағына сәйкес күмәнді міндеттемелер бойынша табыс кредит шартының талаптарына сәйкес сыйақы төлеу мерзімі басталғаннан кейінгі күннен бастап кредит шарттары бойынша туындаған күмәнді міндеттемелер бойынша есептелетін үш жылдық кезең аяқталған салық кезеңінде танылатындықтан, Компания салықтық тексеру қорытындыларымен келіспейді.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 246-бабының 3-тармағына сәйкес, ережелері шегерімге жатқызылмайтын кредиттер (қарыздар) бойынша сыйақыларға қолданылмайды, бұл ретте шағымда атап өтілгендей, Компания төлем жүргізілмеген қарыздар бойынша сыйақыларды шегерімге жатқызбаған, тиісінше компанияны бекіту бойынша осы бап оларға қолданылмайды.
Сонымен қатар, шағымда мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттың 02.05.2018 жылғы шешімімен компанияға қатысты оңалту рәсімі қолданылғаны атап өтілді, онда банк борышкердің банк алдындағы берешегін 395 864,1 мың АҚШ доллары сомасына, оның ішінде негізгі борыш, мерзімі өткен сыйақы, есептелген сыйақы бойынша тұрақсыздық айыбы бойынша, өтелетін шығындар мен шығыстар бойынша кредиторлар тізіліміне енгізу туралы талапты мәлімдеді.
Шағымнан компанияның банктер алдындағы берешегі кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізілгендіктен, тиісінше 2018 жылы 1 980 107,7 мың теңге сомасында, 2019 жылы 2 064 612,3 мың теңге сомасында есептелген басқа да кірістер жылдық жиынтық табыстан алып тасталуы тиіс, өйткені бұл осы салық кезеңдері үшін ауыстыруға жататын залалдар сомасына әсер етер еді.
"I" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 89-бабының 1, 2-тармақтарына сәйкес сатып алынған тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша, сондай-ақ 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 163-бабының 2-тармағына сәйкес айқындалатын қызметкерлердің есептелген кірістері бойынша туындаған және осы баптың 2-тармағында белгіленген тәртіппен айқындалатын үш жылдық кезең ішінде қанағаттандырылмаған міндеттемелер күмәнді деп танылады.
Алынған кредиттер (қарыздар, микрокредиттер) бойынша күмәнді міндеттемелер бойынша табысқа алынған кредиттің (қарыздың, микрокредиттің) сомасы енгізілмейді.
Көрсетілген күмәнді міндеттемелер 10.12.2008 ж. Салық кодексінің 8-бөлімінде белгіленген тәртіппен есепке жатқызудан алып тасталуға жататын қосылған құн салығын қоспағанда, салық төлеушінің жылдық жиынтық табысына енгізілуге жатады.
10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 89 - бабы 2-тармағының 1) тармақшасына сәйкес күмәнді міндеттемелер бойынша табыс кредит (қарыз, микрокредит) шарттары бойынша туындаған күмәнді міндеттемелер бойынша есептелетін үш жылдық кезең аяқталған салық кезеңінде-кредит (қарыз, микрокредит) шартының талаптарына сәйкес сыйақы төлеу мерзімі басталған күннен кейінгі күннен бастап танылады.
Осыған ұқсас талаптар 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 230-бабы 2-тармағының 1) тармақшасында, 3-тармағында көзделген.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай, салықтық тексеруге мыналар ұсынылды:
- 07.07.2011 ж. №124 жаңартылмайтын кредит желісін беру туралы шарт (қосымша келісіммен) (бұдан әрі-07.07.2011 ж. шарт);
- 22.12.2010 ж. № 02-06-73-14, №K02 банктік қарыз шарттары-06-74-10 22.12.2010 ж. № 02-06-73 кредит желісін беру туралы 23.11.2006 ж. келісімге (бұдан әрі- № 02-06-73-14, № 02-06-74-10 шарт) (қосымшаларымен бірге);
- айналымдық-сальдолық ведомостар (бұдан әрі-ОСВ), 3050, 1030, 7310 шоттардың талдауы мен карточкалары) және өзге де құжаттар.
1.1-тармаққа сәйкес. 07.07.2011 ж. жасалған шарт, мұнда сыйақы төлеу күні күнтізбелік тоқсанның үшінші айының 20-ын және негізгі борыш бойынша соңғы төлем күнін білдіреді, сыйақы мөлшерлемесі жылдық 11,4% мөлшеріндегі сыйақы мөлшерлемесін білдіреді.
Бұл ретте 3.1-тармаққа сәйкес. банк Қарыз алушыға 50 000,0 мың АҚШ доллары мөлшерінде беру лимиті бар жаңартылмайтын кредит желісі түрінде беруге міндеттенеді, кредит желісінің жалпы мерзімі кредит шартына қол қойылған күннен бастап 20 (жиырма) айды құрайды, ал негізгі борышты төлеу күні кестеге сәйкес күнді білдіреді (2.1-тармаққа сәйкес. 07.03.2013 ж. №1 қосымша келісім), Мұнда негізгі борышты төлеудің соңғы күні 20.08.2014 ж.
Сонымен қатар, компания 2014 ж. 1 461,5 мың АҚШ доллары сомасында сыйақы төледі, оның ішінде 01.01.2014 ж. сыйақы бойынша берешекті төлеу 158,3 мың АҚШ доллары сомасында жүргізілді, 2015 ж. бастап 2017 ж.дейінгі кезеңде компания сыйақы төлемеді. Тиісінше, 2014 жылғы кредиттік шарт бойынша сыйақы сомасы 3 354,5 мың АҚШ долларын немесе 640 565,2 мың теңгені құрады.
№ KD 02-06-73-14 шарты бойынша және 1-баптың 1.1-тармағына сәйкес банк Қарыз алушыға (компанияға) 61 110,2 мың АҚШ доллары сомасында ақша береді, қарызды пайдаланғаны үшін қарыз алушы банкке қарыз сомасынан жылдық 12% (он екі пайыз) мөлшерінде сыйақының тіркелген ставкасын төлейді. 2.1-тармақтарға сәйкес., 2.2. қарыз 22.12.2010 ж. бастап 28.11.2014 ж. дейінгі кезеңге беріледі.
Бұл ретте сыйақыны төлеу және қарыз сомасын қайтару 2.5-тармақтарда көзделген. және 2.6. 15.09.2011 ж. бастап және қарызды қолдану мерзімінің соңында 28.11.2014 ж.
№ 02-06-74-10 шарт бойынша ҚҰБ 2.1-тармақтарға сәйкес осы шартта айқындалған талаптармен қарыз алушыға (компанияға) 62 286,9 мың АҚШ доллары сомасында ақша береді., 2.2. қарыз 22.12.2010 ж. бастап 28.11.2014 ж. дейінгі кезеңге беріледі.
Сыйақыны төлеу және қарыз сомасын қайтару шарттары 2.5-тармақтарда көзделген. және 2.6. 15.09.2011 ж. бастап және 28.11.2014 ж. қарызды қолдану мерзімінің соңында, яғни № 02-06-73-14 Шартпен бірдей.
3050, 1030, 7310 шоттардың ОСВ, карточкаларына сәйкес № 02-06-73-14 және № 02-06-74-10 шарттар бойынша сыйақы сомасы және 2014 жылы төленбеген 7 076,1 мың АҚШ долларын немесе 1 290 317,2 мың теңгені құрады (валюта бағамын 31.12.2014 ж. аудару).
Кредит (қарыз, микрокредит) шарттары бойынша туындаған күмәнді міндеттемелер бойынша есептелетін үш жылдық кезең аяқталған салық кезеңінде - кредит (қарыз, микрокредит) шартының талаптарына сәйкес сыйақы төлеу мерзімі басталған күннен кейінгі күннен бастап күмәнді міндеттеме бойынша кіріс танылады.
Осылайша, 2014 жылғы күмәнді міндеттеме қарыз шарттары бойынша, яғни 2017 жылы туындаған үш жылдық кезең аяқталған салық кезеңінде танылады.
Тиісінше, 2014 жылғы сыйақы бойынша банк алдындағы борыш сомасы 1930 882,4 мың теңгені құрады (1 290 317,2 + 640 565,2 10.12.2008 жылғы Салық кодексінің 89-бабының талаптарына сәйкес күмәнді міндеттемелер бойынша табыс ретінде 2019 жылғы АГД-ға жатқызылуы тиіс сыйақы бойынша борыш сомасы 1 634 805,9 мың теңгені құрады, ол 2018 жылғы АГД-ға жатқызылуы тиіс, 2016 жылы сыйақы бойынша борыш сомасы 1 607 903,4 мың теңгені құрады г.
Осылайша, күмәнді міндеттемелер бойынша табыс сомасына 2017-2019жж. ЖЖЖ-ның ұлғаюы және салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлігінде КТС тиісті есептелуі негізді болып табылады.
2.Талап қою мерзімінің өтуіне байланысты міндеттемелерді есептен шығарудан түскен кіріске қатысты