Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "О" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "О" компаниясына салық заңнамасы нормаларының сақталуы, 01.01.2016 ж. бастап зейнетақы жарналары мен әлеуметтік аударымдардың толық және уақтылы аударылуы мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді. нәтижелері бойынша Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы 3 151,5 мың теңге мөлшерінде, есепке жатқызылатын ҚҚС-ның қайтаруға расталмаған және бюджетке төленуге жатпайтын есептелген салық сомасынан 96 159,1 мың теңге мөлшерінде асып кету сомасы туралы хабарлама шығарылған 30.06.2019 ж.бойынша.
"О" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда тауарлардың расталмаған экспортына байланысты салық органының қайтарудан бас тарту бөлігіндегі шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Шағымда салықтық тексеру актісінде кеден органында кедендік шекараны кесіп өту фактісі туралы мәліметтер жоқ кедендік декларациялар көрсетілгені атап өтілді. Бұл ретте "О" компаниясы тауарлардың экспортын растайтын барлық құжаттарды (кедендік декларациялар, коносаменттер, қабылдау-тапсыру актілері) салықтық тексеруге ұсынды.
Тексеру актісінен қайтарылуға расталмаған ҚҚС асып кету сомасы 344 751,6 мың теңгені құрайтыны келіп шығады:
1) артық ұсынылған ҚҚС сомасы-2 961,2 теңге
2) экспорттың расталмауына байланысты қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы - 334 165,7 мың теңге;
3) бұзушылықтарды жоюға сұрау салулар жіберуге байланысты қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы-4 473,2 мың теңге;
4) басқа себептер бойынша қайтаруға жатпайтын ҚҚС сомасы (қоса есептелген сома) – 3 151,5 мың теңге.
Демек, 96 159,1 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС асып кетуін қайтару туралы талапта көрсетілген ҚҚС сомасы қайтаруға жатпайды.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 152-бабының 5-тармағына сәйкес тауарлар экспорты жағдайында осы Кодекске сәйкес қайтаруға жататын ҚҚС сомасын айқындау кезінде кеден органының тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкету фактісін растайтын мәліметтері экспорттың кедендік рәсімінде ескеріледі.
Тауарлар Қазақстан Республикасының аумағынан Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттің аумағына экспортталған жағдайда, осы Кодекске сәйкес қайтарылуға жататын ҚҚС сомасын айқындау кезінде Салық кодексінің 447-бабында көрсетілген құжаттардан мәліметтер ескеріледі.
25.12.2017 жылғы Салық Кодексінің 386-бабының 2-тармағына сәйкес тауарлар экспортын растайтын құжаттар::
1) шарт (келісім-шарт) экспортталатын тауарларды жеткізуге арналған;
2) Осы тармақтың 3) және 6) тармақшаларында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, экспорттың кедендік рәсімімен орналастыра отырып, тауарларды шығаруды жүзеге асыратын кеден органының белгілері бар, сондай - ақ Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасындағы өткізу пунктінде орналасқан Қазақстан Республикасы кеден органының немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттің кеден органының белгісі бар тауарларға арналған декларацияның көшірмесі;
3) экспорт кедендік рәсімімен орналастыра отырып, тауарларды әкету кезінде кедендік декларациялауды жүргізген кеден органының белгілері бар тауарларға арналған толық декларацияның көшірмесі:
магистральдық құбырлар жүйесі бойынша немесе электр беру желілері бойынша;
мерзімдік кедендік декларациялауды пайдалана отырып;
Уақытша кедендік декларациялауды пайдалана отырып;
4) тауарға ілеспе құжаттардың көшірмелері; ;
Тауарларды экспорттың кедендік рәсіміне орналастыра отырып әкету жағдайында магистральдық құбыржолдар жүйесі бойынша немесе электр беру желілері бойынша тауарларға ілеспе құжаттар көшірмелерінің орнына тауарларды қабылдау-тапсыру актісі ұсынылады.
5) Зияткерлік меншік құқықтарын қорғау саласындағы уәкілетті мемлекеттік органның зияткерлік меншік объектісіне құқық туралы, сондай-ақ зияткерлік меншік объектісі экспортталған жағдайда-оның құнын растауы;
6) экспорттың кедендік рәсімінде тауарларды шығаруды жүзеге асыратын кеден органының белгілері бар, сондай-ақ "Қорғас "шекара маңы ынтымақтастығы халықаралық орталығы"арнайы экономикалық аймағының бақылау-өткізу пунктінде орналасқан кеден органының белгісі бар тауарларға арналған декларацияның көшірмелері қоса беріледі.
Жоғарыда көрсетілген құжаттардың болуы бірінші кезекте экспортты жүзеге асыратын салық төлеушілер үшін және тауарларды экспортқа өткізу бойынша айналымға нөлдік ставканы қолдану үшін қажет.
Осылайша, тауарлар экспорты жағдайында қайтаруға жататын ҚҚС сомасын айқындау кезінде кеден органының тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкету фактісін растайтын мәліметтері экспорттың кедендік рәсімінде ескеріледі.
Қаралатын жағдайда, тексеру жүргізу барысында " кеден органдарының тауарларды Қазақстан Республикасының кедендік аумағынан экспорт режимінде әкету фактісін растауы туралы мәліметтер нысанын және оларды ұсыну тәртібін бекіту туралы "Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2009 жылғы 17 сәуірдегі №163 бұйрығына сәйкес кеден органына 2019 жылғы 17 қыркүйектегі сұрау салу жіберілді.
Ол бойынша 08.11.2019 ж. жауап алынды, одан келесі келісім-шарттар бойынша тауарлар әкетілді деген сөз:
- 03.12.2014 ж. №AD/EAOSA-2015 келісімшарт бойынша 14 007,189 тн көлемінде 3 450 794,78 USD (1 021 587,1 мың теңге) сомасына тауар сатылды;
-15.12.2015 ж. №AD/EAOSA-2016 келісімшарт бойынша 64043127тн көлемінде 17927151,63 USD (6 144 083,9 мың теңге) сомасында тауар сатылды;
- 14.12.2016 ж. №AD/EAOSA-2017 келісімшарт бойынша 52052,134 тонна көлемінде 19 914 080,13 USD (6 531 556,9 мың теңге) сомасына тауар сатылды;
- 22.12.2017 ж. №AD/EAOSA-2018 келісімшарт бойынша 61086,364 тонна көлемінде 29 410 784,6 USD (10 053 850,9 мың теңге) сомасына тауар сатылды;
-28.12.2018 ж. № AD/EAOSA-2019 келісімшарт бойынша 11 318,1 тонна көлемінде 6 154 308,1 USD (1 921 983,0 мың теңге) сомасына тауар сатылды.
Бұл ретте, ҚҚС сомасы 334 165,7 мың теңгені құрайтын 7 863 753,870 USD (2 784 713,9 мың теңге) сомасына мынадай кедендік декларациялар бойынша кедендік шекараны кесіп өту фактісі расталмады:
- ПВД 50417/240417/0002383 сомасы 1 454 800,81 USD (478 236,7 мың теңге) және ҚҚС 57 388,4 мың теңге;
- ПВД 50417/170518/0301731 сомасы 1 803 900,00 USD (578 438,6 мың теңге) және ҚҚС 69 412,6 мың теңге;
- ПВД 50417/160119/0000272 сомасы 1 190 690,81 USD (438 829,1 мың теңге) және ҚҚС 52 659,5 мың теңге;
- ПВД 50417/160119/0000273 сомасы 427 981,93 USD (157 732,7 мың теңге) және ҚҚС 18 927,9 мың теңге;
- ПВД 50417/050219/0000706 сомасы 344 959,74 USD (128 173,2 мың теңге) және ҚҚС 15 380,8 мың теңге;
- ПВД 50417/190319/0001797 сомасы 858 098,87 USD (324 464,5 мың теңге) және ҚҚС 38 935,7 мың теңге;
- ПВД 50417/190419/0002631 сомасы 445 591,26 USD (169 618,8 мың теңге) және ҚҚС 20 354,3 мың теңге;
- ПВД 50417/190419/0002632 сомасы 1 337 730,45 USD (509 220,5 мың теңге) және ҚҚС 61 106,5 мың теңге.
Осылайша, тексеру нәтижелері бойынша қайтару сомасынан 334 165,7 мың теңге сомасында ҚҚС алынып тасталды.
Шағым бойынша дәлелді шешім шығару мақсатында уәкілетті орган 26.03.2020 Ж. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік кірістер комитетіне сұрау жіберді, оған 30.01.2021 ж. жауап алынды.
Жоғарыда көрсетілген жауаптан "Oracle BI" ақпараттық жүйесінің мәліметтеріне сәйкес (жалпы сомасы 7 863 753,870 USD (2 784 713,9 мың теңге) тауарларға арналған жоғарыда көрсетілген 8 декларация бойынша экспортты растайтын база жоқ.
Демек, 334 165,7 мың теңге мөлшеріндегі тауарлар экспортының расталмауына байланысты қайтарылуға жатпайтын ҚҚС артығын айқындау бойынша салықтық тексеру нәтижелері негізделген болып табылады.
25.12.2017 жылғы Салық Кодексінің 182-бабының 1-тармағына сәйкес уәкілетті орган апелляциялық комиссияның шешімін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағымданған хабарламаны тексеру нәтижелері туралы өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.