Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС қайтару
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы (ҚҚС) сомасының асып кетуін растамау бойынша аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "с" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2019 ж. бастап қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау мәселелері бойынша "С" компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді. 31.12.2019 ж.бойынша, оның нәтижелері бойынша 3 980,6 мың теңге сомасында ҚҚС есептеу туралы, есепке жатқызылатын ҚҚС-ның 116 763,6 мың теңге мөлшерінде қайтаруға расталмаған, есептелген салық сомасынан асып кету сомасы туралы, 19 562,5 мың теңге мөлшерінде бюджеттен қайтарылған және қайтаруға расталмаған ҚҚС асып кету сомасы туралы және 1 661,8 мың теңге сомасында өсімпұл туралы хабарлама шығарылды.
"С" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда мұнай экспортының расталмауына байланысты, сондай-ақ "жеткізушілер бойынша Пирамида" Талдамалық есебінің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарға байланысты ҚҚС артуын қайтарудан бас тарту бөлігінде салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды және мынадай дәлелдер келтіреді.
"С" компаниясы тексерілетін кезеңде 31 273,2 мың АҚШ доллары сомасына экспорттың кедендік рәсімінде Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан мұнайды әкету фактісінің расталмауына байланысты ҚҚС артуын қайтарудан бас тарту бойынша тексеру нәтижелерін негізсіз деп санайды, өйткені мұнай мөлшеріне 94 647,4 тонна барлық растайтын құжаттар (тауарларға арналған кедендік декларациялар) бар.
"С" компаниясы салық органының бұрын 06.09.2019 ж.жеңілдетілген тәртіппен бюджеттен 19 562,5 мың теңге мөлшерінде қайтарылған, 1 661,8 мың теңге сомасында өсімпұл есептей отырып, 2019 жылдың 2 тоқсанына ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару талабымен келіспейді, өйткені бұл талап көрсетілген кезеңде мұнай экспортын растамауға да байланысты.
"Пирамида" Талдамалық есебінің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарға байланысты ҚҚС артығын қайтаруға растамауға қатысты "С" компаниясы тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді сатып алу бойынша өнім берушілермен барлық айналымдар салыстырып тексеру актілерімен расталғанын және 55 өнім берушінің біреуімен емес тақырыптық тексеру жүргізу кезінде олар жазып берген шот-фактуралар бойынша анықталған алшақтықтар және 300.00 Н.көрсетілген тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша ҚҚС сомалары мәніне қарсы тексерулер жүргізілмегенін көрсетеді.
Салықтық тексеру актісінен қайтаруға ҚҚС расталмағаны жөн:
- артық ұсынылған ретінде 1 457,5 мың теңге сомасында;
– Еуразиялық экономикалық одақтың (бұдан әрі-ЕАЭО) кедендік аумағынан әкетілген мұнай санының ауытқуларына байланысты 1 432 832,0 мың теңге сомасында (оның ішінде 2019 жылғы 2 тоқсанда бюджеттен оңайлатылған тәртіппен қайтарылған 19 562,5 мың теңге сомасында);
- "жеткізушілер бойынша Пирамида"аналитикалық есебінің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарға байланысты 80 530,5 мың теңге сомасында.
Сондай-ақ, тексеру нәтижелері бойынша 2019 жылғы 4 тоқсанда ҚҚС бойынша есепке жатқызудың артуына байланысты 3 980,6 мың теңге сомасында ҚҚС есептелді.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салықтық тексеру 01.01.2019 ж. бастап 31.12.2019 ж. аралығындағы кезеңде 116 763,6 мың теңге сомасында ҚҚС артуын қайтару туралы талапты көрсете отырып, 2019 жылғы 4-тоқсанға ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген ҚҚС артуын қайтару туралы талап негізінде жүргізілді.
"С" компаниясы ірі салық төлеушілердің салық мониторингінде тұр, 01.01.2016 ж. бастап ҚҚС артуын қайтарудың оңайлатылған тәртібін қолданады.
1.Мұнай экспортының расталмауына қатысты.
Салық кодексінің 152-бабының 5-тармағына сәйкес, тауарлар экспорты жағдайында салық кодексіне сәйкес қайтаруға жататын қосылған құн салығының сомасын айқындау кезінде кеден органының тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкету фактісін растайтын мәліметтері экспорттың кедендік рәсімінде ескеріледі.
Салық Кодексінің 386-бабының 1-тармағына сәйкес, Салық кодексінің 394-бабында көзделген тауарларды өткізу жөніндегі айналымдарды қоспағанда, тауарларды экспортқа өткізу жөніндегі айналымға нөлдік мөлшерлеме бойынша салық салынады.
Тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың кеден заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес жүзеге асырылатын Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан әкету тауарлар экспорты болып табылады.
Бұл ретте, Салық Кодексінің 386-бабының 2-тармағында тауарлар экспортын растайтын құжаттар мыналар болып табылады:
1) шарт (келісім-шарт) экспортталатын тауарларды жеткізуге арналған;
2) Осы тармақтың 3) және 6) тармақшаларында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, экспорттың кедендік рәсімімен орналастыра отырып, тауарларды шығаруды жүзеге асыратын кеден органының белгілері бар, сондай-ақ Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасындағы өткізу пунктінде орналасқан Қазақстан Республикасы кеден органының немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше басқа мемлекеттің кеден органының белгісі бар тауарларға арналған декларацияның көшірмесі;
3) экспорт кедендік рәсімімен орналастыра отырып, тауарларды әкету кезінде кедендік декларациялауды жүргізген кеден органының белгілері бар тауарларға арналған толық декларацияның көшірмесі:
- магистральдық құбырлар жүйесі бойынша немесе электр беру желілері бойынша;
- Уақытша кедендік декларациялауды пайдалану арқылы.
Қаралып отырған жағдайда, 2019 жылдың 4-тоқсанына ҚҚС бойынша декларацияға сәйкес, "С" компаниясы есепке жатқызылатын ҚҚС-ның есептелген салық сомасынан 116 763,7 мың теңге сомасында, оның ішінде 2019 жылдың 1-тоқсанына 2 530,2 мың теңге сомасында, 2019 жылдың 2-тоқсанына 7 001,7 мың теңге сомасында, 2019 жылдың 3-тоқсанына 48 848,6 мың теңге сомасында, 2019 жылдың 4-тоқсанына есептелген салық сомасынан асып кетуін қайтаруды жүзеге асыруды талап етеді.сомасы 58 383,1 мың теңге.
Салықтық тексеру актісінен тексеру жүргізу барысында Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің 02.09.2011 ж. №449 "кеден органдарының тауарларды Кеден одағының кедендік аумағынан экспорт режимінде әкету фактісін растауы туралы мәліметтер нысанын және оларды ұсыну тәртібін бекіту туралы" бұйрығына сәйкес 26.03.2020 ж. кеден органына сұрау салу жіберілгені келіп шығады.
Кеден органының 30.04.2020 жылғы жауабына сәйкес "Астана -1" АЖ деректері бойынша 11 ЖКД бойынша Кеден одағының кедендік аумағынан тауарларды әкету фактісі туралы мәліметтер жоқ, сондай-ақ 5 ЖКД бойынша экспорттың нақты көлемінде ауытқулар анықталған.
"С" компаниясы жоғарыда көрсетілген ЖКД бойынша Кеден одағының аумағынан мұнай экспорты фактісін растау туралы кеден органына сұрау салулар жібергенін атап өту қажет, оларға 19.05.2020 ж., 29.11.2019 Ж. және 16.01.2020 ж. жауаптар алынды, оларға сәйкес жоғарыда көрсетілген кедендік декларациялар бойынша Кеден одағының аумағынан мұнай әкету 01.07.2019 ж. - 10.11.2019 ж. кезеңінде расталады.
Шағымды қарау барысында кеден органының мәліметтерінде мұнай экспорты бойынша алшақтықтардың болуына байланысты Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетіне сұрау салу жіберілді, оған жоғарыда көрсетілген ЖКД бөлінісінде мұнай әкетуді толық растау туралы жауап алынды.
Осылайша, салық кодексінің 152-бабының 5-тармағы және 386-бабының 2-тармағы негізінде бюджеттен бұрын қайтарылған және қайтаруға расталмаған 94 647,4 тонна көлемінде ЕАЭО кедендік аумағынан мұнай экспортының расталмауына байланысты ҚҚС асып кетуін қайтарудан бас тарту бойынша, сондай-ақ 2019 жылғы 2-тоқсан үшін ҚҚС асып кету сомасын айқындау бойынша тексеру нәтижелері негізсіз болып табылады.
2.Жеткізушілер бойынша "Пирамида" талдамалық есебі бойынша анықталған бұзушылықтар бойынша ҚҚС асып кеткен сомасын қайтаруға растамауға қатысты.
Салық кодексінің 152-бабы 11-тармағына сәйкес салық төлеуші (салық агенті) ұсынған ҚҚС бойынша салық есептілігін және (немесе) ақпараттық жүйелердің мәліметтерін зерделеу және талдау негізінде салық органдары жүзеге асыратын бақылау нәтижелері "Пирамида" талдамалық есебі болып табылады.
Салық кодексінің 1-тармағының 75 – тармағына сәйкес электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесі-уәкілетті органның ақпараттық жүйесі, ол арқылы электрондық нысанда жазып берілген шот-фактураларды қабылдау, өңдеу, тіркеу, беру және сақтау жүзеге асырылады.
Бұдан басқа, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары - Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2019 жылғы 22 сәуірдегі № 370 бұйрығымен электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде электрондық нысанда шот-фактураны жазып беру Қағидалары және оның нысандары бекітілді.
Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2-тармақшасына сәйкес тексерілетін салық төлеушінің өнім берушілері бойынша тақырыптық тексеру аяқталған күні "Пирамида"есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған сомалар шегінде ҚҚС артуын қайтару жүргізілмейді.
Бұдан басқа, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 19 наурыздағы №391 Бұйрығымен қосылған құн салығының асып кетуін қайтару қағидалары бекітілгенін атап өткен жөн.
Осылайша, қайтаруға ұсынылған ҚҚС асып кеткен сомаларының дұрыстығын, сондай-ақ оған қатысты қайтарудың оңайлатылған тәртібі қолданылған көрсетілетін қызметті алушыға бюджеттен қайтарылған ҚҚС сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексеру жүргізу кезінде ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару қағидаларының 7-тармағына сәйкес мемлекеттік кіріс органы тексерілетін салық кезеңі үшін ақпараттық жүйені қолдана отырып, тексерілетін көрсетілетін қызметті алушы бойынша өнім берушілер бойынша "Пирамида" талдамалық есебін қалыптастырады.