Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС (қайтару)
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі "М" компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі-салық органы) 57 391,4 мың теңге мөлшерінде қайтаруға жатқызылатын ҚҚС-тың есептелген салық сомасынан асып кету сомасы туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламасына апелляциялық шағым алды, деп хабарлайды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.04.2020 ж.бастап 30.06.2020 ж. дейінгі кезең ішінде қайтаруға ұсынылған қосылған құн салығы (ҚҚС) сомаларының дұрыстығын растау мәселелері бойынша "М" компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 57 391,4 мың теңге мөлшерінде қайтаруға расталмаған және бюджетке төленуге жатпайтын есептелген салық сомасынан есепке жатқызылатын ҚҚС асып кету сомасы туралы хабарлама шығарылды.
"М" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Шағымда ҚҚС асып кеткен сомасын қайтару үшін салықтық тексеру актісі негіз болып табылады, бұл ретте ҚҚС асып кеткен сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексерулер жүргізу ерекшеліктері 25.12.2017 ж. "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 152-бабында көзделген.
Бұдан әрі шағымда Салық кодексінің 152-бабының 12-тармағында тексерілетін салық төлеушінің жеткізушілері бойынша салықтық тексеру аяқталған күні "Пирамида"талдамалық есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған сомалар шегінде ҚҚС мәлімделген асып кетуін қайтарудан бас тарту көзделгені атап өтілді.
"М" компаниясының пікірі бойынша, "Пирамида" талдамалық есебі жеткізушілер компанияның атына ұсынған электрондық шот-фактуралардың компания ҚҚС бойынша декларацияда көрсеткен деректермен сәйкестігін, тиісінше 2.11-тармақта көрсетілген контрагенттер бойынша пайда болған ҚҚС артуын қайтару расталмауын растауы тиіс. тексеру актісі заңсыз, өйткені сәйкессіздіктер жоқ.
Салықтық тексеру актісінен келіп шығатыны, Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 1) тармақшасына сәйкес "Пирамида"талдамалық есебін талдау нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарға байланысты 57 391,4 мың теңге сомасында ҚҚС қайтару расталмаған.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық Кодексінің 429-бабының 5-тармағына сәйкес осы баптың 1-тармағында көрсетілген, қосылған құн салығын қайтарудың оңайлатылған тәртібіне құқығы бар қосылған құн салығын төлеушіде қалыптасқан қосылған құн салығының асып кетуі қайтарылуға жатады.
Осы тармақта белгіленген қосылған құн салығының асып кетуі салық төлеушінің таңдауы бойынша осы Кодекстің 431 және (немесе) 433 және (немесе) 434-баптарында белгіленген тәртіппен және мерзімдерде қайтарылады.
Осы Кодекстің 434-бабын таңдаған жағдайда қосылған құн салығының асып кетуінің қалған бөлігіне салық төлеуші осы Кодекстің 431 және (немесе) 433-баптарын қолдануға құқылы.
Салық кодексінің 434-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес қосылған құн салығының асып кетуін қайтарудың оңайлатылған тәртібі салықтық тексеру жүргізбестен қосылған құн салығының асып кетуін қайтаруды жүзеге асыруды білдіреді.
Қосылған құн салығының асып кетуін қайтарудың оңайлатылған тәртібін қолдануға қосылған құн салығының асып кету сомасын қайтару туралы талапты көрсете отырып, қосылған құн салығы бойынша декларацияны табыс еткен, салық мониторингінде қатарынан кемінде он екі ай тұрған және қосылған құн салығы бойынша декларацияны табыс ету күніне салық есептілігін табыс ету бойынша орындалмаған салық міндеттемесі жоқ қосылған құн салығын төлеушілердің құқығы бар.
Бұл ретте қосылған құн салығының асып кетуі оңайлатылған тәртіппен қайтаруға жатады:
ірі салық төлеушілер мониторингіне жататын салық төлеушілер үшін-есепті салық кезеңінде қалыптасқан қосылған құн салығының асып кету сомасының 70 пайызынан аспайтын мөлшерде;
деңгейлес мониторингте тұрған салық төлеушілер үшін-есепті салық кезеңінде қалыптасқан қосылған құн салығының асып кету сомасының 90 пайызынан аспайтын мөлшерде белгіленеді.
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасының Кодексін қолданысқа енгізу туралы Қазақстан Республикасының 25.12.2017 ж. №121-VI Заңының 57-6-тармағының 1) тармақшасына сәйкес (02.07.2020 ж. №354-VI Заңымен енгізілген толықтырулармен) 01.06.2020 ж. бастап 31.12.2020 ж. дейінгі кезеңге Салық кодексінің 434-бабының мақсаттары үшін Салық кодексінің 130-бабы 3-тармағына сәйкес ірі салық төлеушілер мониторингіне жататын салық төлеушілердің тізбесіне енгізілген тау-кен өндіруші (көмірсутектер өндіруді жүзеге асыратындарды қоспағанда), тау-кен металлургия және металлургия кәсіпорындары үшін 2020 жылғы бірінші, екінші және үшінші тоқсан кезеңінде оңайлатылған тәртіппен қосылған құн салығының асып кетуін қайтару мөлшері 80 пайызға дейін құрайды.
Салық кодексінің 431-бабының 2-тармағына сәйкес ҚҚС асып кетуін қайтару үшін оған шағым жасау нәтижелерін ескере отырып (салық төлеуші шағым жасаған кезде) қайтаруға ұсынылған ҚҚС сомасының анықтығын растау жөніндегі салықтық тексеру актісі негіз болып табылады.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 14.12.2018 ж. №1082 бұйрығына сәйкес "М" компаниясы мониторингке жататын ірі салық төлеушілердің тізбесінде тұр.
Қаралып отырған жағдайда, "М" компаниясының салықтық тексеруі 2020 жылғы 2-тоқсандағы ҚҚС бойынша декларацияда көрсетілген ҚҚС артуын қайтару туралы талап негізінде жүргізілді.
01.04.2020 ж. бастап 30.06.2020 ж. аралығындағы кезеңде ҚҚС артуын қайтару туралы талапта көрсетілген ҚҚС сомасы 2 380 096,5 мың теңгені құрайды, оның ішінде::
- Салық кодексінің 434-бабына сәйкес қайтарудың оңайлатылған тәртібін қолдануға байланысты 1 904 077,2 мың теңге;;
- Салық Кодексінің 429-бабы 5-тармағының қолданылуына байланысты 476 019,3 мың теңге.
Тексеру нәтижелері бойынша қайтаруға расталған ҚҚС асып кеткен сомасы 418 627,9 мың теңгені құрады(2 380 096,5 – 1 904 077,2 – 57 391,4 57 391,4 мың теңге-бұл тікелей жеткізушілерде анықталған бұзушылықтарға байланысты қайтаруға расталмаған сома.
Салық кодексінің 152-бабында қосылған құн салығының асып кеткен сомаларының дұрыстығын растау бойынша тақырыптық тексерулер жүргізу ерекшеліктері көзделгенін көрсету қажет.
Салық кодексінің 152-бабының 11-тармағына сәйкес салық төлеуші (салық агенті) ұсынған ҚҚС бойынша салық есептілігін және (немесе) ақпараттық жүйелердің мәліметтерін зерделеу және талдау негізінде салық органдары жүзеге асыратын бақылау нәтижелері "Пирамида" талдамалық есебі болып табылады.
Салық кодексінің 1-тармағының 75 – тармағына сәйкес электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесі-уәкілетті органның ақпараттық жүйесі, ол арқылы электрондық нысанда жазып берілген шот-фактураларды қабылдау, өңдеу, тіркеу, беру және сақтау жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің бірінші орынбасары - Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2019 жылғы 22 сәуірдегі № 370 бұйрығымен электрондық шот-фактуралардың ақпараттық жүйесінде электрондық нысанда шот-фактураны жазып беру Қағидалары және оның нысандары бекітілді.
Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағының 2-тармақшасына сәйкес тексерілетін салық төлеушінің өнім берушілері бойынша тақырыптық тексеру аяқталған күні "Пирамида"есебін талдау нәтижелері бойынша бұзушылықтар анықталған сомалар шегінде ҚҚС артуын қайтару жүргізілмейді. Бұл ретте Салық кодексінің 152-бабы 12-тармағы 2) тармақшасының көрсетілген ережелері қосылған құн салығының асып кеткен сомасын қайтарудың оңайлатылған тәртібін қолдануға құқығы бар салық төлеушілердің тікелей өнім берушілері "Пирамида" Талдамалық есебінің нәтижелері бойынша анықталған бұзушылықтарды жойған жағдайда қолданылмайды.
Осыған ұқсас ережелер Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 19 наурыздағы №391 бұйрығымен бекітілген қосылған құн салығының асып кетуін қайтару қағидаларының 14-тармағының 2) тармақшасында бекітілген.
Қаралып отырған жағдайда, "Пирамида" Талдамалық есебіне сәйкес тексеру барысында 31 тікелей жеткізушіде ЭШФ АЖ-да көрсетілген жазып берілген шот-фактуралар бойынша ҚҚС сомаларымен ҚҚС бойынша декларацияларда (300.00 Н.) көрсетілген өткізілген тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша ҚҚС сомасын төмендету түрінде бұзушылықтар анықталды.
Осыған байланысты, тексеру жүргізу барысында ҚҚС растау бойынша бұзушылықтарды жоюға осы өнім берушілер бойынша аумақтық мемлекеттік кірістер басқармаларына сұрау салулар жіберілді.
Тексеру актісінен көрініп тұрғандай, "Пирамида" талдамалық есебі бойынша 57 391,4 мың теңге сомаға анықталған бұзушылықтар тексеру аяқталған сәтте (18.11.2020 ж.) жойылмаған.
Демек, 57 391,4 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС асып кеткен сомасын қайтарудан бас тарту бойынша тексеру нәтижелері негізделген болып табылады.
Сонымен бірге, ҚҚС артуын қайтару қағидаларының 12-тармағында тақырыптық тексеру нәтижелері бойынша расталмаған ҚҚС арту сомасы тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді берушілердің салық заңнамасын бұзушылықтарды жою шамасына қарай салық төлеушінің салық кодексінің 48-бабында белгіленген талап қою мерзімінің шегінде кейінгі салық кезеңдерінде ҚҚС қайтару туралы талапқа енгізу жолымен қайтаруға жататыны регламенттелген.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағымданған хабарламаны тексеру нәтижелері туралы өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.