Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарларды жіктеу
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "А" компаниясынан кедендік баж бен ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) бұзушылықтарын жою туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауарларды жіктеудің дұрыстығы –"аспалы цилиндр", "өрт сөндіргішке арналған цилиндр" мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, жалпы сомасы 193 890 658 теңгеге хабарлама шығарылды.
"A" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрап, апелляциялық шағыммен жүгінді.
Осылайша, "А" компаниясы сыртқы экономикалық қызмет аясында 2017-2019 жылдар аралығында өрт сөндіру бұйымдары, сондай-ақ олардың бөліктері импортталғанын түсіндіреді. Қазақстан Республикасының (бұдан әрі - ҚР) кедендік аумағына әкелу кезінде өрт сөндіргіш бұйымдар мен олардың бөліктері ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсіміне орналастырыла отырып, кедендік декларациялау жүргізілді.
Кедендік тексеру жүргізу барысында кеден органы тауарларды жіктеу туралы шешім шығарды, оларға сәйкес тауарларға СЭҚ ТН мынадай кодтары берілді: 84 24 10 000 0 – "өрт сөндіргішке арналған цилиндр және өрт сөндіргіштің басы" және 7310 29 900 0 – "аспалы цилиндр".
"А" компаниясы тексеру актісіне және СЭҚ ТН 8424 10 000 0 коды бойынша "өрт сөндіргішке арналған цилиндр" және "өрт сөндіргіштің басы" тауарына қатысты кедендік әкелу баждары мен ҚҚС қоса есептеу бөлігінде бұзушылықтарды жою туралы хабарламаға дау айтпайды, бірақ бұл ретте төленбеген кедендік әкелу бажы мен ҚҚС - ға өсімпұлды есептеуге сәйкес келмейді.
Сонымен бірге, "А" компаниясы тауарды сыныптау туралы шешімдер кедендік тексеру актісімен бір мезгілде тапсырылғанын және тауарды сыныптау туралы жаңа шешімдердің қабылданғаны туралы уақтылы хабардар етілмегенін хабарлайды және кедендік әкелу баждарына қатысты өсімпұл тауарды сыныптау туралы шешімдер шығарылған күннен бастап емес, табыс етілген күннен бастап есептелуге тиіс деп есептейді.
Сонымен қатар, кеден органы "аспалы цилиндр"тауарына қатысты бұзушылық анықтады. Тауарды жіктеу туралы шешімдерге сәйкес бұл тауар тауар позициясында жіктелген- 7310 29 900 0 СЭҚ ТН" өзге цистерналар, бөшкелер, барабандар, канистрлер, жәшіктер және ұқсас сыйымдылықтар, қара металдардан жасалған, сыйымдылығы 50 л.кем, қабырғасының қалыңдығы 0,5 мм немесе одан астам, қаптамасы немесе жылу оқшаулағышы бар немесе оларсыз, бірақ механикалық немесе жылу техникалық жабдықсыз " тауардың кедендік құнынан 10% мөлшерінде кедендік баж мөлшерлемесімен.
"А" компаниясы тауарды жіктеу, кедендік әкелу баждарының, ҚҚС және олар бойынша өсімпұл сомаларын есептеу туралы жаңа шешімдерге сәйкес келмейді.
Өнімнің техникалық сипаттамасына сүйене отырып, "А" компаниясы "аспалы цилиндр" аспалы өрт сөндіру Модулінің бөлігі болып табылады.
"А" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 40-бабына сәйкес тауарларды жіктеу деп қаралатын тауарларды СЭҚ ТН бойынша нақты тауар позицияларына, субпозицияларға және кіші субпозицияларға кезең-кезеңімен жатқызу түсініледі.
Тауарларды жіктеу негізгі критерийлер негізінде жүзеге асырылады:
1) Өнім орындайтын функция;
2) тауар жасалған материал.
Бұл ретте СЭҚ ТН интерпретациясының негізгі қағидаларын (бұдан әрі – ЖПҚ) және бөлімдерге, топтарға ескертпелерді (оның ішінде тауарлық позицияларға, субпозицияларға ескертпелерді), сондай-ақ ерекше сыныптау мәселелерін түсіндіретін қосымша ескертпелерді қолдану негізінде тауарларды өңдеу дәрежесін ескере отырып, тауарлық кіші субпозицияларға бір мәнді жатқызу қағидаты сақталады.
Тауарларды сыныптаудың дұрыстығын тексеруді кеден органы шығарғанға дейін де, шығарғаннан кейін де Кедендік бақылау жүргізу шеңберінде жүзеге асырады.
Қаралатын жағдайда "А" компаниясы "B" компаниясымен (ҚХР) жасалған 2017 жылғы жеткізу шарты шеңберінде "өртке қарсы жабдықтар мен материалдар" – тауарын әкелуді жүзеге асырды.
Тауарларды кедендік декларациялау СЭҚ ТН кодын мәлімдеумен жүргізілді– 8424 90 000 0 "өрт сөндіргіштің бөліктері" ретінде (кедендік баж салығы – 0%).
Кеден органы "аспалы цилиндр", "өрт сөндіргішке арналған цилиндр" тауарларына қатысты тауарларды шығарғаннан кейінгі кедендік бақылау нәтижелері бойынша СЭҚ ТН тауар субпозициясына жатқыза отырып, тауарды сыныптау туралы шешім шығарылды– 7310 29 900 0 "қара металдардан жасалған, сыйымдылығы 50 л – ден кем, қабырғасының қалыңдығы 0,5 мм немесе одан астам, қаптамасы немесе жылу оқшаулағышы бар немесе оларсыз, бірақ механикалық немесе жылу техникалық жабдықсыз өзге де цистерналар, бөшкелер, барабандар, канистрлер, жәшіктер және ұқсас сыйымдылықтар" (кедендік әкелу бажы-10%).
Кеден органы тауарды сыныптау туралы қабылданған шешімдердің негіздемесінде кеден одағына мүше мемлекеттердің кеден қызметтері біріккен алқасының 11.06.2014 ж. № 11/9 шешімін (бұдан әрі – ОКТС шешімі) көрсетеді.
ОКТС шешімінің 1.4-тармағына сәйкес келесі түсініктеме берілді:
Легирленбеген болаттан жасалған сыйымдылық – жоғарғы бөлігінде технологиялық тесігі бар, оюы бар, сыйымдылығы 2,3 л және қабырғасының қалыңдығы 1 мм, өрт сөндіргіш затпен толтыруға арналған, ТН СЭҚ ТН 7310 тауар позициясында жіктелген,"ТН ВЭД" түсіндірудің негізгі ережесіне сәйкес металл баллон.
Бұл ретте, "А" компаниясы ұсынған техникалық сипаттамаға сүйене отырып, тауарлар - "аспалы цилиндр", "өрт сөндіргішке арналған цилиндр" (сыйымдылығы 2, 4, 6, 8, 10, 12 16 литр және қабырға қалыңдығы 1,5 мм) тот баспайтын болаттан, яғни легирленген болаттан жасалған, ал ОКТС шешіміне сәйкес контейнерлер легірленбеген болаттан және қабырға қалыңдығы 1 мм.
Бұдан басқа, Кодекстің 4-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының кеден заңнамасы Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және мыналардан тұрады:
1) Кодекстің;
2) қабылдануы осы Кодексте көзделген нормативтік құқықтық актілерге қолданылмайды.
Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Кодекстегіден өзгеше қағидалар белгіленсе, онда халықаралық шарттың қағидалары қолданылады.
Бұл ретте, ОКТС шешімі нормативтік-құқықтық акт болып табылмайды, ұсынымдық, ведомствоаралық сипатқа ие және Еуразиялық экономикалық одақтың құқығына кірмейді.
Сондай-ақ, "А" компаниясы ұсынған техникалық сипаттамаға сәйкес аспалы цилиндр өрт сөндіру Модулінің ажырамас бөлігі болып табылады.
Сонымен қатар, "А" компаниясы тауарларды жіктеу туралы алдын ала шешімдер негізінде тауарларды кедендік декларациялауды жүргізді.
Кодекстің 46-бабының 2-тармағына сәйкес тауарды сыныптау туралы алдын ала шешім қабылданған күннен бастап үш жыл бойы қолданылады.
Кодекстің 47-бабының 8-тармағына сәйкес тауарды сыныптау туралы алдын ала шешімге өзгерістер енгізу туралы шешім, тауарды сыныптау туралы алдын ала шешімнің қолданылуын тоқтату туралы шешім, тауарды сыныптау туралы алдын ала шешімді кері қайтарып алу туралы шешім өтініш берушіге осындай шешімдердің қабылдану себептері көрсетіле отырып жіберіледі, сондай-ақ мұндай шешімдер қабылданған күннен кейінгі күннен кешіктірілмей кеден органдарының назарына жеткізіледі.
Кедендік декларациялау сәтінде тауарларды жіктеу туралы жоғарыда көрсетілген алдын ала шешімдер қолданыста болды және кері қайтарылып алынған жоқ.
Сонымен қатар кедендік тексеру актісінде және "А" компаниясының шағымында алдын ала шешімдердің қолданысын тоқтату немесе кері қайтарып алу туралы мәліметтер жоқ.
Бұдан басқа, тексеру актісінде "аспалы цилиндр" және "өрт сөндіргішке арналған цилиндр" тауарлары өрт сөндіргіштің бөліктері болып табылмайтындығын дәлелдейтін дәлелді дәлелдер келтірілмеген.
Осылайша, "аспалы цилиндр", "өрт сөндіргішке арналған цилиндр" тауарларына қатысты кедендік әкелу бажын, ҚҚС пен өсімпұлды есептеу заңсыз болып табылады.
баж және ҚҚС.
"А" компаниясы тауарларды сыныптау туралы шешімдер олар қабылданған сәтте емес, кедендік тексеру аяқталғаннан кейін тексеру актісімен және бұзушылықтарды жою туралы хабарламамен бірге табыс етілгенін дәлелдей отырып, төленбеген кедендік әкелу бажы мен ҚҚС-ға өсімпұл есептеумен келіспеді, осылайша уақтылы хабардар етілмеді және өсімпұлды есептеуді жоюға не тоқтата тұруға мүмкіндігі болмады.
Сондай-ақ кедендік әкелу баждарына қатысты өсімпұл тауарды сыныптау туралы шешім шығарылған күннен емес, табыс етілген күннен бастап есептелуге тиіс деп есептейді.
Бұл ретте, Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 16.02.2018 ж. №210 Бұйрығының (бұдан әрі – бұйрық) 2-параграфының 8-тармағына сәйкес тауарларды шығарғаннан кейін тауарларды СЭҚ ТН бойынша сыныптаудың дұрыстығын тексеру декларант немесе кеден өкілі ұсынған құжаттардағы ақпаратты басқа көздерден алынған ақпаратпен салыстыру, оның ішінде Еуразиялық экономикалық одақтың Кодексі мен Кеден кодексінің ықтимал бұзушылықтарын көрсететін тәуекелдерді басқару жүйесін пайдалана отырып, жүзеге асырылады.
Бұйрықтың 10-тармағының 2 және 3-тармақшаларына сәйкес тауарды сыныптау туралы шешім екі данада ресімделеді. Тауарларды сыныптау туралы шешімнің бір данасы оған қол қойылған күннен бастап 1 (бір) жұмыс күнінен кешіктірілмей тауарлар шығарылғаннан кейін кедендік бақылауды жүргізуге жауапты мемлекеттік кірістер органдарының құрылымдық бөлімшесіне жіберіледі, ол тексеру актісімен бірге тексерілетін тұлғаға жіберіледі (тапсырылады).