Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) қоспағанда, резидент заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "LA" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 11.09.2018 ж.бастап 27.02.2020 ж. дейінгі кезең үшін салықтың және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемесін орындау мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 686,8 мың теңге сомасында КТС және 6,6 мың теңге сомасында өсімпұл, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) есептеу туралы хабарлама өсімпұл 232,6 мың теңге сомасында.
"L" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының ҚҚС есептеу бөлігіндегі шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағын бұза отырып, 2019 жылдың 2-3 тоқсаны үшін импорт бойынша ҚҚС сомасын есепке жатқызылғаны салықтың шағымдалатын сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылды.
Салық органының осы қорытындысымен "L" компаниясы келіспейді және 2019 жылғы 2-3 тоқсанда 2513,8 мың теңге сомасында тексеруші маман Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттерден импорт бойынша есепке жатқызылған ҚҚС сомаларын есепке жатқызудан алып тастауға байланысты ҚҚС есептегенін атап өтеді, өйткені бұл тауар жеткізушілерге қайтарылған болатын.
Шағымда қайтару тауардың сатылмау себебінен жүзеге асырылғандығы, ал жеткізушілер алдындағы қарыз қалғаны, тиісінше "L" компаниясы тауарды қайтарғаны, кредиторлық берешекті азайтқаны атап өтілді. Сондай-ақ, шағымнан "LA" компаниясы тауарды әкелу кезінде төленген ҚҚС сомасын есепке жатқызғаны жөн.
Сондай-ақ, шағымнан келіп шығатыны, 25.12.2017 жылғы "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 404-бабына сәйкес тауар жоғалған және бүлінген кезде есепке жатқызудан ҚҚС алып тастауға жатады, осыған байланысты тауарды әкелу кезінде төленген есепке жатқызылған ҚҚС сомалары алып тастауға жатпайды. "LA" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес осы Кодекстің 367-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын қосылған құн салығының сомасы, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, алынған тауарлар, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтер үшін және тауарлар импорты жағдайында көрсетілген қосылған құн салығының сомасы – Еуразиялық экономикалық одақтың кеден заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес ресімделген тауарларға арналған декларацияда, бірақ Қазақстан Республикасының бюджетіне төленген және кедендік рәсімнің шарттарына сәйкес қайтаруға жатпайтын салық сомасынан аспайтын немесе тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініште (өтініштерде) көрсетілген салық сомасына сәйкес келетін импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі декларацияда, бірақ Қазақстан Республикасының бюджетіне төленген және қайтаруға жатпайтын салық сомасынан аспайтын сомаға сәйкес келеді.
Салық кодексінің 401-бабы 2-тармағына сәйкес, Салық кодексінің 400-бабы 1-тармағының 2) тармақшасында көзделген жағдайда, есепке жатқызылатын ҚҚС келесі күндердің неғұрлым кешіне келетін салық кезеңінде ескеріледі:
1) бюджетке төленетін төлемді, оның ішінде Салық кодексінің 102 және 103-баптарында айқындалған тәртіппен салықты төлеу есебіне есепке жатқызуды жүргізу арқылы жүзеге асыру күні;
2) Еуразиялық экономикалық одақтың кеден заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес жүргізілген кедендік ресімдеу күні немесе импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі декларацияда осындай салық есептелген салық кезеңінің соңғы күні көрсетіледі.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, егер әкелінген тауар салық салынатын айналым мақсаттары үшін неғұрлым кеш күн бойынша пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, импортқа ҚҚС сомасы есепке жатқызылады: ҚҚС бюджетке төленген күні немесе тауарды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелуді кедендік ресімдеу кезінде айқындалған кедендік ресімдеу күні.
Салық кодексінің 404-бабының 1-тармағына сәйкес есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасын түзету осы бапта және осы Кодекстің 405-бабында белгіленген жағдайларда есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасын ұлғайту немесе азайту болып табылатынын көрсету қажет.
Салық кодексінің осы бабының 2-тармағында есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасын азайту айқындалған, Салық кодексінің 383-бабы 2-тармағында көзделген жағдайларда, оның ішінде жағдайлар басталған кезде жүргізіледі.
Бұл ретте, Салық кодексінің 383-бабы 2-тармағының 1) тармақшасында түзету бұрын экспорт кедендік рәсімімен әкетілген кері импорттың кедендік рәсімімен орналастырыла отырып, тауарды әкелуді қоспағанда, тауарды толық немесе ішінара қайтарған жағдайда жүргізіледі.
Осылайша, есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасын түзету (есепке жатқызылатын қосылған құн салығының сомасын ұлғайту немесе азайту) Салық кодексінде белгіленген жағдайларда, оның ішінде тауарларды толық немесе ішінара қайтару кезінде жүргізіледі.
Салық кодексінің 456-бабы 2-тармағының нормаларына сәйкес Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына тауарлар импорты кезінде импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі декларацияны (320.00-нысан) және тауарларды әкелу және жанама салықтардың төленгені туралы өтінішті (328.00-нысан) ұсыну қажет.
Салық кодексінің 459-бабының 3-тармағына сәйкес тиісті сапада болмауы және (немесе) жинақталуы себебінен тауарлар мұндай тауарлар әкелінген ай өткеннен кейін толық қайтарылған кезде, мұндай тауарлар жөніндегі мәліметтер импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі қосымша декларацияда көрсетілуге тиіс. Осындай тауарлар бойынша ұсынылған тауарларды әкелу және жанама салықтардың төленгені туралы өтініш осы Кодекстің 458-бабы 3-тармағының 1) тармақшасына сәйкес алып тастау әдісімен кері қайтарып алынады.
Салық кодексінің осы бабының 4-тармағында осы баптың мақсатында Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасының аумағына импортталған тауарлардың тиісті сапасы және (немесе) жинақталуы себепті толық және (немесе) ішінара қайтарылуын растайтын құжаттар мыналар болып табылатыны айқындалған:
1) экспорттаушы салық төлеушімен және импорттаушы салық төлеушімен келісілген САПАНЫҢ және (немесе) жинақтаудың лайықсыз себебі бойынша қайтарылуға жататын импортталған тауарлардың саны туралы мәліметтерді қамтитын шағым;
2) тауарды қабылдау-беру актілері (қайтарылған тауарларды тасымалдау болмаған жағдайда);
3) көліктік (тауарға ілеспе) құжаттар (қайтарылған Тауарлар тасымалданған жағдайда);
4) жою актілері (тауарлар жойылған жағдайда).
Осы тармақта көрсетілген құжаттардың қағаз жеткізгіштегі көшірмелері салық органына осы Кодекстің 456 - бабы 2-тармағы екінші бөлігінің 2) - 8) тармақшаларында көзделген құжаттармен бір мезгілде табыс етіледі. Осылайша, мұндай тауарлар әкелінген ай өткеннен кейін сапасы және (немесе) жинақталуы лайықсыз болғандықтан тауарлар толық қайтарылған кезде мұндай тауарлар жөніндегі мәліметтер импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі қосымша декларацияда көрсетілуге тиіс. Бұл ретте осындай тауарлар бойынша ұсынылған тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініш алып тастау әдісімен кері қайтарып алынады.
Қаралып отырған жағдайда, "L" компаниясының ҚҚС бойынша декларациядағы (300.00 Н.) тексеру актісінен көрініп тұрғандай, 2019 жылғы 2-3 тоқсанға импорт бойынша есепке БЭЖ-ге мүше мемлекеттерден тиісінше 2100,2 мың теңге және 413,5 мың теңге мөлшеріндегі ҚҚС сомасы жатқызылды.
Сонымен қатар, салықтық тексеру актісінен көрініп тұрғандай, "L" компаниясы тексеруге резидент емес компаниялардан хат ұсынған болатын, онда олар тиісті САПАНЫҢ болмауы себебінен "L" компаниясының атына бұрын жеткізілген тауарды қайтаруға келіседі. Алайда, "L" компаниясы Салық кодексінің 404-бабы 1-тармағында айқындалған ҚҚС сомасын түзетуді жүргізбеген.
Бұл ретте, сондай-ақ осы хаттарда тауардың тізбесі (атауы), саны, тауарды қайтару қандай сомаға қабылданатынын, бұдан басқа Күні жоқ екенін атап өткен жөн. Салық кодексінің 459-бабының 3-тармағында бұрын белгіленгендей, мұндай тауарлар әкелінген ай өткеннен кейін сапасы лайықсыз және (немесе) жасақталуы себепті тауарлар толық қайтарылған кезде, мұндай тауарлар жөніндегі мәліметтер импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі қосымша декларацияда көрсетілуге тиіс.
Бұл ретте қосымша декларацияларды "L" компаниясы ұсынған жоқ.
Қайтару жүргізілген тауарды әкелу кезінде төленген есепке жатқызылған ҚҚС сомасын алып тастауға қатысты Салық кодексінің 459-бабының 3-тармағына сәйкес мұндай тауарлар жөніндегі мәліметтер импортталған тауарлар бойынша жанама салықтар жөніндегі қосымша декларацияда көрсетілуге тиіс екенін атап өткен жөн. Осындай тауарлар бойынша ұсынылған тауарларды әкелу және жанама салықтардың төленгені туралы өтініш осы Кодекстің 458-бабы 3-тармағының 1) тармақшасына сәйкес алып тастау әдісімен кері қайтарып алынады.
Осылайша, 2019 жылғы 2-3 тоқсандағы импорт бойынша ҚҚС сомаларын есепке жатқызудан алып тастау бойынша салықтық тексеру нәтижелері және тексерілетін кезең үшін ҚҚС тиісті есептеу негізделген болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағымданған хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.