Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын (ҚҚС) қоспағанда, резидент заңды тұлғалардан алынатын корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "D" компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2017 ж.бастап 31.09.2019 ж. аралығындағы кезеңде салықтың және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемесін орындау мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 6822,1 мың теңге сомасында КТС және 1221,5 мың теңге өсімпұл, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы (ҚҚС) 2630,3 мың теңге теңге және өсімпұл 827,3 мың теңге сомасында.
"D" компаниясы салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда КТС есептеуді тоқтатуды сұрайды.
"Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" (Салық кодексі) Қазақстан Республикасының 10.12.2008 ж. Кодексінің 85-бабының 1-тармағын, "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (25.12.2017 ж.Салық кодексі) 227-бабының 1-тармағын бұза отырып, 2017-2018 ж. Ж. "d" компаниясының тауарларды (жұмыстарды, қызметтерді) өткізуден түскен, соның ішінде тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) өткізуден түскен кірісті осыған байланысты аталған салық кезеңдері үшін КТС есептелді.
Салық органының осы қорытындысымен "D" компаниясы келіспейді және 2017-2018 жылдарға арналған жиынтық жылдық табыс (бұдан әрі-ЖГҚ) пен ҚҚС бойынша салық салынатын айналым арасындағы айырмашылық "D" компаниясының тексеру барысында түсіндірмені ұсынбауы нәтижесінде болғанын атап көрсетеді.
Мәселен, шағымнан 2017 жылы кіріс 84 575,9 мың теңгені құрады, ҚҚС бойынша салық салынатын айналым 85 296,7 мың теңгені құрады, 720,8 мың теңге сомасындағы алшақтық, оның ішінде: 172,1 мың теңге сомасындағы басқа да кірістер (депозиттік шоттар бойынша сыйақылар), тиісінше кіріс пен салық салынатын айналым арасындағы сома айырмасы 84 403,8 мың теңгені (84 575,9 -172,1) құрады. ӘГҚ (84403,8) мен салық салынатын айналым (85296,7) арасындағы 892,9 мың теңге сомасындағы айырмашылық жүк көлік құралын сату нәтижесінде пайда болды. Бұдан әрі, 2018 жылға қатысты "D" компаниясы ӘГД 83021,3 мың теңгені құрады, ҚҚС бойынша салық салынатын айналым 92782,0 мың теңгені құрады, 9760,7 мың теңге сомасына алшақтық. Осы алшақтық 2018 жылғы 2-тоқсанда ҚҚС салынатын өткізу бойынша айналымды қате көрсету нәтижесінде 3000,0 мың теңге мөлшерінде қалыптасты, мәселен, 2018 жылғы 2-тоқсан үшін ҚҚС бойынша декларацияның 300.07-қосымшасынан 300.00.001 жолына қате 3000,0 мың теңге сомасы көшірілді, тиісінше 29969,8 мың теңге сомасының орнына 26969,8 мың теңге сомасы қалыптасты
"D" компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Салық кодексінің 85-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес жылдық жиынтық табысқа салық төлеуші кірістерінің барлық түрлері, оның ішінде өткізуден түскен табыс енгізіледі.
Егер Қазақстан Республикасының трансферттік баға белгілеу туралы заңнамасында өзгеше көзделмесе, осы Кодекстің 87-98-баптарына сәйкес жылдық жиынтық табысқа енгізілетін табыстардан, сондай-ақ осы Кодекстің 111-бабының 1-тармағында көрсетілген шығыстар сомасынан аспайтын бөлігінде осы Кодекстің 111-бабының 2-тармағында көрсетілген табыстардан басқа, өткізілген тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің құны Салық кодексінің 86-бабының 1-тармағына сәйкес өткізуден түсетін табыс болып табылады. Өткізілген тауарлардың, жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің құнына қосылған құн салығының және акциздің сомалары енгізілмейді.
Салық кодексінің 639-бабының 3-тармағына сәйкес салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді бағалау салық есептілігінен және (немесе) бастапқы есепке алу құжаттарынан, сондай-ақ басқа да көздерден алынған ақпарат негізінде жүзеге асырылатынын атап өткен жөн.
Осыған ұқсас талаптар 25.12.2017 ж. Салық кодексінің 226, 227-бабының 1-тармақтарында, 160-бабының 3-тармақтарында көзделген.
Қаралатын жағдайда тексеру актісінен және тексеруші маманның ұсынылған ақпаратынан "D" компаниясы 2017-2018жж. арналған КТС бойынша декларацияларда табыс толық көрсетілмегені жөн.
Сонымен қатар, "D" компаниясы тексеру барысында құжаттарды ұсыну туралы талап қойылғандығы, құжаттар тек 2017 жылы ғана ұсынылғандығы, осыған байланысты, "D" компаниясы тексерудің барлық кезеңінде бухгалтерлік құжаттарды ұсыну туралы қайтадан талап қойылғандығы, бірақ "D" компаниясы құжаттарды ұсынбағаны атап өтілді.
Тиісінше, салықтық тексеру ұсынылған құжаттар негізінде жүргізілді (2017 жылғы салық есептілігі, 2017 жылғы шот-фактуралар, 2017 жылғы шарттар).
Бұрын атап өтілгендей, жылдық жиынтық табысқа салық төлеуші табыстарының барлық түрлері, оның ішінде сатудан түскен табыс қосылады.
Қаралатын жағдайда, 2017 жылғы КТС бойынша декларацияда сатудан түскен табыс 84 403,8 мың теңгені (100.00.001 жолы), декларацияда құрады 2017 жылдың 1-4 тоқсанына ҚҚС бойынша декларацияда ҚҚС салынатын айналым 85 296,7 мың теңгені құрады, айырмашылық 892,9 мың теңгені құрады. Сонымен қатар, 2017 жылғы КТС бойынша қосымша декларацияға "тіркелген активтер бойынша шегерімдер" деген 100.02.003-қосымшаның (Н.100.02) "шығып қалған тіркелген активтердің құны" жолында 892,9 мың теңге сомасы көрсетілген.
Кәсіпорынның пікірінше, бұл сома жүк көлігін сату нәтижесінде пайда болды, ал тексеруге де, шағымға да жүк көлігін сатуды растайтын және растайтын құжаттар қоса берілмеген.
Салық кодексінің 179-бабы 5-тармағының 1) және 2) тармақшаларына сәйкес шағымға салық төлеуші (салық агенті) өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар, іске қатысы бар өзге де құжаттар қоса берілетінін атап өткен жөн.
Алайда, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің жоғарыда көрсетілген нормасын бұза отырып, шағымға негізгі құралдың (жүк автокөлігінің) сатылғанын растайтын бастапқы құжаттардың (шот-фактуралар, бухгалтерлік құжаттар, кіріс және шығыс шоттары бойынша шот карточкалары, төлем тапсырмалары және басқа құжаттар) көшірмелері қоса берілмеген. Тиісінше, аталған бөліктегі "D" компаниясының дәлелдері дәрменсіз болып табылады.
2018 жылғы жылдық жиынтық табысты 9 760,7 мың теңге сомаға арттыруға қатысты Салық кодексінің 161-бабына сәйкес, егер салықтық тексеру жүргізу барысында салық төлеуші (салық агенті) салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін қажетті құжаттардың барлығын немесе бір бөлігін ұсынбаса, салық төлеушіге (салық агентіне) салық органының көрсетілген құжаттарды ұсыну немесе қалпына келтіру туралы талабы, сондай-ақ салықтық тексеруді тоқтата тұру туралы хабарлама міндетті түрде табыс етілетінін
Салық органының талабы салық төлеушіге (салық агентіне) талап тапсырылған күннен кейінгі күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде орындалуға жатады.
Салық органының талабы бойынша салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін қажетті құжаттарды ұсынбаған салық төлеуші (салық агенті) көрсетілген құжаттарды ұсынбау себептерін жазбаша түсіндіруге міндетті.
Қаралатын жағдайда, "D" компаниясының 28.01.2020 Ж. және 24.06.2020 ж.тексеру барысында тексерілетін кезеңге құжаттарды ұсыну туралы талаптар қойылды, алайда 2018 Ж. үшін құжаттар ұсынылған жоқ. Осыған байланысты 2018 жылға салықтық тексеру Салық кодексінің 160-163-баптарына сәйкес жанама әдіспен жүргізілді.
Салық кодексінің 163-бабының 9-тармағында салық органдары жанама әдістер негізінде айқындаған салық салу объектілері және (немесе) салық салуға байланысты объектілер туралы мәліметтер салық төлеуші көрсеткен тиісті деректермен салыстырылады деп айқындалған(салық агенті) салық есептілігі нысандарында және салық органдарына ұсынылған өзге де есептерде жібереді.
Бұл ретте, Салық кодексінің 163-бабының 11-тармағына сәйкес, егер салық төлеуші (салық агенті) салық есептілігінде мәлімдеген табыс сомасы басқа (қосымша) ақпарат көздерінен анықталған табыс сомасынан асып кеткен жағдайда, тексеру кезінде салық есептілігінде көрсетілген табыс сомасы қабылданады.
Қаралып отырған жағдайда, ҚҚС бойынша декларацияның деректеріне сәйкес 2018 жылдың 1 – 4 тоқсаны үшін сату бойынша айналым 92 782,0 мың теңгені құрады, бұл ретте "D" компаниясы 2018 жылғы КТС бойынша декларацияда (100.00 Н.) сатудан түскен табысты 83 021,3 мың теңге сомасында көрсетті, тиісінше салықтық тексеру нәтижелері бойынша 9 760,7 мың теңге сомасында алшақтық анықталды.
Демек, салықтық тексеру нәтижелері бойынша жылдық жиынтық кірістің 9 760,7 мың теңге сомасына ұлғаюы негізді болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағымданған хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.