Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың кедендік құны
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "Е" компаниясынан кедендік баж бен ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) бұзушылықтарын жою туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауарлардың кедендік құны – "көмекші металл конструкциясы (тіреуі)" мәлімдемесінің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 1 981,9 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
"Е" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
"Е" компаниясы 08.06.2017 ж.Қазақстан Республикасымен уәкілетті орган - Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Инвестициялар комитеті атынан инвестицияларды жүзеге асыруды және инвестициялық преференциялар беруді көздейтін инвестициялық жобаны іске асыруға инвестициялық келісімшарт жасалғанын түсіндіреді.
Инвестициялық келісімшарт "құрылыс"инвестициялық жобасын іске асыру кезіндегі өзара құқықтар мен міндеттерді реттейді.
Инвестициялық келісімшарт шеңберінде" Е " компаниясы сыртқы электрмен жабдықтау желілері үшін технологиялық жабдықтарды Германиядан әкелуді жүзеге асырады.
"Е" компаниясы тексеру актісінде кедендік заңнаманың қандай нормалары бұзылғаны туралы ешқандай деректер жоқ екенін хабарлайды.
"Е" компаниясы "Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 72-бабы 5-тармағының 2) тармақшасын негізге ала отырып, кедендік ресімдеу органының уәкілетті лауазымды адамы кеден заңнамасын бұзды және 02.11.2018 ж., 07.12.2018 Ж. және 25.12.2018 ж. ТД бойынша кедендік құн индексін екі балама құннан 4,53 $/кг жоғары қолданды деп есептейді.
03.01.2019 ж. ТД бойынша тауарларды кедендік тазарту кезінде кеден органы кедендік құнға Кедендік бақылау жүргізді. Кедендік бақылау барысында кеден органының кедендік ресімдеу органының уәкілетті лауазымды адамы Кодекстің 72-бабының негізінде тауардың кедендік құнын айқындаудың резервтік әдісін қолданды. ЗКЖ кеден органының кедендік ресімдеу органының уәкілетті лауазымды тұлғасы кеден органдарының ақпараттық ресурстары негізінде 2,01 $/кг тең болып белгіленді.
"Е" компаниясының пікірінше, 03.01.2019 ж.бастап ДТ бойынша бұрын жүргізілген тексеру заңды болған, шығарылғанға дейін құжаттар мен мәліметтерді тексерумен байланысты кедендік тазарту кезіндегі кеден органының іс-әрекеттері заңсыз деп танылмаған.
Шығаруға дейін басталған кедендік, өзге де құжаттар мен мәліметтерді тексеруді аяқтай отырып, тауарларды шығару туралы шығарылған хабарлама және 03.01.2019 ж. "шығаруға рұқсат етілген" мөртабаны бар ТД мемлекеттік органның шешімі, яғни жеке қолданылатын құқықтық акт болып табылады.
Егер кеден органы дәлелдеу бөлігінде көрсетілгендей кеден заңнамасын бұзу фактілерін анықтаса, онда қандай себептер бойынша бұрын жүргізілген тексеру жарамсыз деп танылмаған не бұзушылықтармен жүргізілген.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, "Е" компаниясы заңсыз деп тануды және 14.08.2020 ж. бұзушылықтарды жою туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Кодекстің 89-бабына сәйкес кеден органдары мен төлеушілердің талаптары бойынша талап қою мерзімі кедендік декларациялау аяқталған және тауарлар шығарылған күннен бастап есептелетін үш жылды құрайды.
Кодекстің 396-бабында кедендік декларациялау кезінде мәлімделген әкелінетін тауарлардың кедендік құнына Кедендік бақылау жүргізу кезінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындау мен мәлімдеудің дұрыстығын тексеруді жүзеге асыратыны көзделген.
Қаралып отырған жағдайда "Е" компаниясы "D" компаниясы жазып берген 21.12.2018 жылғы инвойс-проформа негізінде Германиядан нетто салмағы - 9 200 кг "қосалқы Металл конструкция (тіреу)" тауарын әкелуді жүзеге асырды.
Осы тауарды 03.01.2019 Ж. Ж. ДТ бойынша декларациялау кезінде СЭҚ ТН коды мәлімделген– 7308 90 980 9, онда ИКЖ 1 кг үшін 0,5 АҚШ долларын құрады.
Кеден органы кедендік тазарту кезеңінде сатып алу-сату мәмілесінің болмауына байланысты тауардың кедендік құны 16.02.2018 ж. ДТ-дан алынған мәліметтер негізінде 1 кг үшін 2,01 АҚШ доллары мөлшерінде ЗКЖ қолданумен резервтік әдіс (6-әдіс) бойынша айқындалды.
Бұдан әрі тауарларды шығарғаннан кейін кеден органы кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 27.09.2018 ж. ТД-дан алынған мәліметтер негізінде 1 кг үшін 4,53 АҚШ доллары мөлшерінде ЗКЖ қолдана отырып, осы тауарға қатысты кедендік құн шамасы ұлғайтылды.
Кедендік құнның мөлшерін ұлғайту үшін бұрын "Е" компаниясы әкелген ұқсас тауарды Икс бойынша 1 кг үшін 4,53 АҚШ долларын түзету негіз болды.
"Е" компаниясы және кеден органы ұсынған құжаттар мен мәліметтерді зерделеу кезінде 03.01.2019 Ж.24 ДТ бағанында Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 21.02.2018 ж. № 259 бұйрығымен бекітілген мәмілелер сипатының сыныптауышына сәйкес тауарларды өтеусіз негізде өткізу ретінде "082" мәмілесінің сипаты көрсетілгені анықталды. Осылайша, Кодекстің 66-бабына сәйкес әкелінген тауарлар бойынша сатып алу-сату мәмілесінің болмауына байланысты әкелінетін тауарлармен жасалатын мәміле құны жөніндегі әдіс (1-әдіс) қолданылмайды.
Осы тауарды кедендік декларациялау кезеңінде кедендік құнды айқындаудың резервтік әдісі (6-әдіс) қолданылды. Бағалық ақпарат көзі ретінде 16.02.2018 ж. ТД бойынша ресімделген тауар бойынша мәліметтер пайдаланылды.– 7308 90 980 9 салмағы 3 985,2 кг "профиль монтажный MQ – 41"-тауар рәсімделді, онда ИКЖ 1 кг үшін 2,01 АҚШ долларын құрады.
Осылайша, бағалық ақпарат көзінде тауардың атауы, өлшем бірлігі мен салмағы бағаланатын тауардың деректерімен сәйкес келмейтінін ескере отырып, кедендік декларациялау кезеңінде кеден бекетінің лауазымды тұлғасы тауардың кедендік құнын айқындау үшін бағалық ақпарат көзін – "көмекші металл конструкцияны (тіректі)"дұрыс таңдамады.
Бұл ретте бұрын "Е" компаниясы сол жеткізушіден ұқсас тауарды - 02.11.2018 ж., 07.12.2018 Ж. және 25.12.2018 ж. бойынша декларациялай отырып, "қосалқы металл конструкциясы (тіреуі)" әкелгенін атап өткен жөн, осы тауарларды декларациялау кезінде кедендік құн резервтік әдіспен (6-әдіс) айқындалды, онда ИКЖ 1 кг үшін 4,53 АҚШ долларын құрады., 27.09.2018 ж. ДТ бойынша ресімделген
Кодекстің 72-бабына сәйкес, егер әкелінетін тауарлардың кедендік құнын Кодекстің 66, 68, 69, 70 және 71-баптарына сәйкес айқындау мүмкін болмаған жағдайда, мұндай тауарлардың кедендік құны Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағында бар мәліметтердің негізінде 6-тараудың қағидаттары мен ережелерін негізге ала отырып айқындалады.
Осы бапқа сәйкес айқындалған әкелінетін тауарлардың кедендік құны барынша ықтимал дәрежеде бұрын айқындалған кедендік құнға негізделуге тиіс.
Осылайша, тауарды декларациялау кезінде бағалық ақпарат көзін дұрыс таңдамауды, сондай-ақ бұрын анықталған кедендік құн негізінде тауарды шығарғаннан кейін кедендік құнның өзгеруін назарға ала отырып, кеден органының кедендік тексеру нәтижелері бойынша кедендік әкелу бажын және ҚҚС есептеу заңды болып табылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен тауарлардың кедендік құнын айқындау бойынша кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды.