Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың кедендік құны
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "с" компаниясынан кедендік баж бен ҚҚС есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) бұзушылықтарын жою туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауарлардың кедендік құны – "гранит плитасы" және "керамикалық плитка" мәлімдемесінің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 1 494,9 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
"С" компаниясы кеден органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Осылайша, "с" компаниясы ЕАЭО кедендік аумағына ҚХР-мен тауарларды әкелу 19.06.2018 ж. ұзақ мерзімді келісімшарт бойынша жүзеге асырылғанын атап өтті.
03.07.2019 ж.3-м ДТ бойынша Кедендік ресімдеу сәтінде тауарлардың кедендік құны әкелінетін тауарлармен жасалған мәміле құны бойынша (бірінші әдіс бойынша) мәлімделген, алайда "С" компаниясы мәлімделген құнды растайтын құжаттарды ұсынбауына байланысты тәуекел бейіні іске қосылған кезде кедендік құн резервтік әдісті қолдана отырып түзетілген.
Сондай-ақ резервтік алтыншы әдіс бойынша тауардың кедендік құнын түзету туралы шешім қабылдай отырып, кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындау әдістерін қолданудың бірізділік қағидатын бұзғанын атап өткен жөн, өйткені тауардың кедендік құнын айқындаудың алдыңғы бес әдісін қолданудың объективті мүмкін еместігін негіздемеген.
Бұдан әрі, тауарларды шығарғаннан кейін "С" компаниясына қатысты кедендік тексеру жүргізілді, оның нәтижелері бойынша жоғарыда көрсетілген ТД бойынша тауарлардың кедендік құнына түзету қайта жүргізілді.
Бұл ретте, кедендік тексеру актісіне сәйкес лауазымды адам кедендік төлемдер мен салықтарды есептеуге әсер еткен кедендік құнды айқындаудың дұрыс таңдалмаған әдісіне сілтеме жасайды, ал "С" компаниясы қабылданған шешім шеңберінде қатаң әрекет етті, соның нәтижесінде кеден органының келісілмеген іс-әрекеті "с"компаниясы үшін осындай залал мен залалдың пайда болуына әкеп соқты.
Баяндалғанды ескере отырып, "С" компаниясы 02.07.2020 ж. бұзушылықтарды жою туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін тексеріп, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
"Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 396-бабында кедендік декларациялау кезінде мәлімделген әкелінетін тауарлардың кедендік құнына Кедендік бақылау жүргізу кезінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындау мен мәлімдеудің дұрыстығын тексеруді жүзеге асыратыны белгіленген.
"С" компаниясы "x" (ҚХР) компаниясымен жасалған 19.06.2018 ж.келісімшарттың негізінде тауардың әрбір партиясы үшін тиісті тауарға ілеспе құжаттарда көрсетілетін шарттарда тауарды әкелуді жүзеге асырды.
Қаралатын жағдайда 03.07.2019 ж. 3-м ДТ бойынша тауарларды кедендік декларациялау кезінде тәуекелдердің құндық бейіндері іске асырылды, олардың нәтижелері бойынша кеден органы декларант мәлімдеген тауарлардың құны резервтік әдісті (6-әдіс) қолдана отырып Түзетілді, атап айтқанда:
– тауар бойынша - "гранит плитасы", салмағы 53 200 кг, тауардың коды– 6802 93 900 0, мұнда ИКЖ – 0,37 АҚШ долларын/кг құрады.
- тауар бойынша - "гранит плитасы", салмағы 177 140 кг, тауардың коды– 6802 93 900 0, мұнда ИКЖ – 0,37 АҚШ долларын/кг құрады.
- тауар бойынша - "керамикалық плитка", салмағы 80 360 кг, тауардың коды– 6907 40 900 9, мұнда ИКЖ - 0,35 АҚШ долларын/кг құрады.
Кедендік тексеру актісіне сәйкес кеден органы кодекстің 426-бабының негізінде "С" компаниясының атына 25.10.2020 Ж.және 17.01.2020 ж. құжаттарды және (немесе) мәліметтерді ұсыну туралы сұрау салулар жіберді, олардың шеңберінде "С" компаниясы 07.11.2019 Ж. және 07.01.2020 ж. хаттармен мынадай құжаттар ұсынылды: прайс-парақтар, кіріс жүкқұжаттары, жөнелтуші елдің экспорттық декларациялары, жеткізу шарттары, инвойстар, шот-фактуралар, орау парақтары, ақша аударуға өтініш, тауарлар бойынша Кедендік бақылауды жүргізу үшін қажетті жазбаша түсініктемелер.
Кедендік тексеру нәтижелері бойынша кеден органы сондай-ақ тауарлардың кедендік құнын айқындаудың резервтік әдісін (6-әдіс) қолданды, бұл ретте бағаланатын тауардың салмақтық сипаттамалары баға ақпаратының көзі ретінде қабылданған тауардың салмағынан ерекшеленеді. Сонымен:
- тауар бойынша – "гранит плита" бағалық ақпарат көзі ретінде СЭҚ ТН коды мәлімделген 11.07.2018 ж. ДТ (ИТС - 0,46 АҚШ доллары/кг) бойынша ресімделген "жылтыратылған гранит плита" тауары пайдаланылды– 6802 93 900 0, шығарылған елі – Қытай, нетто салмағы-25 843 кг, яғни баға ақпараты көзінің салмақтық параметрлері бағаланатын тауардың салмағынан екі есе төмен;
- тауар бойынша – "гранит плитасы" бағалық ақпарат көзі ретінде 29.08.2018 Ж. Ж. ДТ (ИТС - 0,39 АҚШ доллары/кг) бойынша ресімделген "граниттен жасалған бұйымдар" тауары пайдаланылды, онда СЭҚ ТН коды мәлімделген– 6802 93 900 0, шығарылған елі – Қытай, нетто салмағы-56 900 кг, яғни баға ақпараты көзінің салмақтық параметрлері бағаланатын тауардың салмағынан үш есе төмен, сондай-ақ тауарлардың атаулары сәйкес келмейді;
- тауар бойынша – " керамикалық плитка "бағалық ақпарат көзі ретінде пайдаланылған тауар -" керамогранитті плитка, кәдімгі керамикадан жасалған, глазурленген, қабырғалар мен едендерді сәндік қаптауға арналған", 30.08.2018 ж. ДТ бойынша ресімделген (ИТС-0,45 АҚШ доллары/кг), онда СЭҚ ТН коды мәлімделген– 6907 40 900 9, шығарылған елі – Қытай, нетто салмағы-26 610 кг, яғни баға ақпараты көзінің салмақтық параметрлері бағаланатын тауардың салмағынан үш есе төмен, сондай-ақ тауарлардың атаулары сәйкес келмейді.
Кодекстің 72-бабының 2-тармағына сәйкес тауарлардың кедендік құнын айқындау әдістері Кодекстің 66, 68, 69, 70 және 71-баптарында көзделген әдістер болып табылады, алайда осы бапқа сәйкес кедендік құнды айқындау кезінде оларды қолдану кезінде икемділікке жол беріледі.
Бұл ретте Кодекстің 68 және 69-бабы 1-тармағының 3-абзацына сәйкес әкелінетін тауарлардың кедендік құнын айқындау кезінде бағаланатын тауарлар сияқты коммерциялық деңгейде және мәні бойынша сол мөлшерде сатылған бірдей және біртекті тауарлармен жасалған мәміле құны пайдаланылады.
Осылайша, тексерушілер салмақтық параметрлерге сәйкестік бойынша шарттарды сақтамады және егжей-тегжейлі түсіндірулер мен тауарлардың кедендік құнын айқындаудың 2-5 әдісін дәйектілікпен қолданбау себептері көрсетілмеген.
Сондай-ақ тексеру актісінде бірдей/біртекті тауарларға бағалар ауқымын көрсете отырып, салыстырмалы талдау нәтижелері көрсетілмеген. Көрсетілген бағалардың болмауына байланысты Кодекстің 72-бабы 5-тармағының екі баламалы құнның неғұрлым жоғарысын кедендік мақсаттар үшін қолданбау туралы талаптары сақталғанын анықтау мүмкін емес.
Бұдан басқа, тексеру актісінде декларанттың тауарлардың құны туралы анық емес не бұрмаланған мәліметтерді мәлімдеу фактілерін дәлелдейтін дәлелдер келтірілмеген, сондай-ақ тауарлардың кедендік құнын айқындау кезінде кедендік тазарту кезеңінде баға ақпаратының көзін дұрыс таңдамау туралы дәлелді дәлелдер мен негіздемелер келтірілмеген.
Осылайша, тексеру арқылы тауарлардың кедендік құны негізсіз ұлғайтылды және кедендік төлемдер мен салықтар қосымша есептелді.
Апелляциялық комиссияның шешімімен тауарлардың кедендік құнын айқындау бойынша кедендік тексеру нәтижелері заңсыз деп танылды.