Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) "WS" компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі-салық органы) салықтық тексеру нәтижелері туралы, Мұнай секторы (КТС) ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, резидент заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы (ҚҚС) туралы хабарламаға 28.10.2019 ж.шағымын қарады.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы "WS" компаниясына салықтарды және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы мен уақтылы төлеу мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша мұнай секторы ұйымдарынан (бұдан әрі-КТС) 6683,8 мың теңге сомасындағы түсімдерді және 1828,3 мың теңге сомасындағы өсімпұлды, төлем көзінен салық салынатын табыстардан жеке табыс салығын (бұдан әрі-КТС) қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын (бұдан әрі-КТС) есептеу – ЖТС) сомасы 587,3 мың теңге және өсімпұл сомасы 219,5 мың теңге.
Компания салық органының тұжырымдарымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Салық төлеушінің резиденттігін растайтын құжат "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" (Салық кодексі) Қазақстан Республикасының 10.12.2008 ж. Кодексінің 219-бабына сәйкес келмейтіндігі шағымдалатын салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады, осылайша "C" және "S" компанияларының 2016 жылғы сертификаттары 04.09.2017 ж., 09.06.2017 ж. ұсынылған, бұл ретте актіде резидент еместің салық агентіне салық төлеушінің резиденттігін растайтын 31 наурыз, салық агенті салық есептілігін табыс ету үшін белгіленген күннен бастап күнтізбелік бес күннен кешіктірмей салық органына табыс етуге міндетті.
Шағымда "WS" компаниясы Салық кодексінің 212-бабына сәйкес белгіленген мерзімде резиденттік сертификатын бергені атап өтілді, бұл туралы МКБ-ға жіберілген хат куәландырады. 2016 жылы "С" компаниясының резиденттігін растайтын көрсетілген құжаттың негізінде "WS" компаниясы жоғарыда аталған компанияның кірістерін салық салудан босатуды дербес қолдану құқығын пайдаланды.
Тиісінше, CNG компаниясының табыстарынан 2016 жылдың 3-4 тоқсанына төлем көзінен КТС есептеу бойынша салықтық тексеру нәтижелері негізсіз болып табылады.
Бұдан басқа, "WS" компаниясы сондай-ақ "C" және "S" компанияларының кірістерінен 2017 жылғы 1-3 тоқсан үшін дереккөзде КТС есептеуге келіспейді, онда апостильмен сертификаттар Салық кодексінде белгіленген мерзімдерде де ұсынылған.
Компанияның дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган келесі қорытындыға келді.
Салық кодексінің 212-бабының 1, 3-тармақтарында, егер мұндай резидент емес табысты түпкілікті алушы болып табылса және халықаралық шарт жасалған елдің резиденті болып табылса, салық агентінің резидент емеске кірісті төлеу кезінде немесе резидент еместің есептелген, бірақ төленбеген табысын шегерімге жатқызу кезінде салық салудан босатуды дербес қолдануға құқығы бар екендігі белгіленген.
Бейрезидент Салық кодексінің 219-бабы 4 және 5-тармақтарының талаптарына сәйкес келетін резиденттікті растайтын құжатты салық агентіне табыс еткен жағдайда халықаралық шарт қолданылады.
Бұл ретте резидент емес резиденттікті растайтын құжатты осы баптың 2-тармағында көзделген жағдайды қоспағанда, бірінші басталатын келесі күндердің бірінен кешіктірмей салық агентіне табыс етеді:
1) бейрезидентке кіріс төленген немесе бейрезиденттің төленбеген кірістері шегерімге жатқызылған, осы Кодекстің 148-бабына сәйкес айқындалған салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызына дейін;
2) Төлем көзінен ұсталатын табыс салығы бойынша салық міндеттемесін орындау мәселесі бойынша осындай салықтық тексеру жүргізілетін күнтізбелік жылда аяқталатын, бейрезидентке табыс төленген тоқсанға жоспарлы салықтық тексеру жүргізу басталған жағдайларда жүргізіледі;
3) Төлем көзінен ұсталатын табыс салығы бойынша салық міндеттемесін орындау мәселесі бойынша осындай салықтық тексеру жүргізілетін күнтізбелік жылда аяқталатын, бейрезидентке табыс төленген тоқсанды жоспардан тыс салықтық тексеру аяқталғанға дейін бес жұмыс күнінен кешіктірмей табыс етеді. Жоспардан тыс салықтық тексерудің аяқталған күні нұсқамаға сәйкес айқындалады.
Салық кодексінің 219 - бабының 4, 5-тармақтарына сәйкес резидент еместің резиденттігін растайтын құжат табыс алушы резидент еместің Қазақстан Республикасы халықаралық шарт жасасқан мемлекеттің резиденті болып табылатынын растайтын ресми құжатты білдіреді.
Бейрезидент бейрезиденттің резиденттігін растайтын құжатта көрсетілген уақыт кезеңі ішінде Қазақстан Республикасы халықаралық шарт жасасқан мемлекеттің резиденті болып танылады.
Егер резиденттікті растайтын құжатта резидент еместің резиденттігі уақытының кезеңі көрсетілмесе, резидент емес осындай құжат берілген күнтізбелік жыл ішінде Қазақстан Республикасы халықаралық шарт жасасқан мемлекеттің резиденті болып танылады.
Резидент еместің резиденттігін растайтын құжатты табыс алушы резидент емес резиденті болып табылатын шет мемлекеттің құзыретті органы куәландырады.
Бейрезиденттің резиденттігін растайтын құжатты куәландырған органның қолы мен мөрі, сондай-ақ осы баптың 1-тармағының 1), 2) және 4) тармақшаларында көрсетілген құжаттардың көшірмелерін нотариат куәландырған жағдайда, шетелдік нотариустың қолы мен мөрі Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен дипломатиялық немесе консулдық заңдастыруға жатады.
Егер резиденттікті растайтын құжаттарды өзара танудың өзге тәртібі белгіленген жағдайда, осы тармақтың ережелері қолданылмайды:
Қазақстан Республикасы қатысушысы болып табылатын халықаралық шартпен;
осы Кодекстің 226-бабына сәйкес жүргізілетін өзара келісу рәсімі шеңберінде уәкілетті орган мен шет мемлекеттің құзыретті органы арасында;
Еуразиялық экономикалық одақ органының шешімімен.
Бұл ретте шетелдік ресми құжаттарды заңдастыру талабының күшін жоятын конвенцияға (Гаага қаласы, 1961 жылғы 5 қазан) (бұдан әрі - Гаага Конвенциясы) қатысушы болып табылатын шет мемлекеттің резиденті құжатты берген шет мемлекеттің құзыретті органының қолы мен мөрін заңдастыруға қатысты Гаага Конвенциясының ережелерін қолдануға құқылы.
Гаага конвенциясының 3-бабына сәйкес, қол қоюдың түпнұсқалығын, құжатқа қол қойған адам жасаған сапаны және тиісті жағдайда осы құжат бекітілген мөрдің немесе мөртаңбаның түпнұсқалығын куәландыру үшін талап етілуі мүмкін жалғыз формальдылық Гаага Конвенциясының 4-бабында көзделген апостильді осы құжат жасалған мемлекеттің құзыретті органының қоюы болып табылады.
Гаага Конвенциясының 5-бабына сәйкес апостиль қойылған қолдың түпнұсқалылығын, құжатқа қол қойған тұлға сөз сөйлеген САПАНЫҢ және тиісті жағдайда осы құжат бекітілген мөрдің немесе мөртаңбаның түпнұсқалылығын куәландырады.
Осылайша, құжаттардың нотариат куәландырған көшірмесі ұсынылған жағдайда, шетелдік нотариустың қолы мен мөрі де, құжатқа қол қойған адамның қолы, сапасы да, сондай-ақ осындай құжатты берген шет мемлекеттің құзыретті органының мөрі де апостильдеуге жатады.
Қаралып отырған жағдайда шағымға құжаттар ұсынылды:
- "с" компаниясының 2016 және 2017 жылдардағы сауда тізіліміне енгізілгені туралы тіркеу қызметінің сертификаты (апостильдері бар осы сертификаттарды салық төлеуші CNG компаниясының резиденттігін растайтын құжаттардың орнына салық органына ұсынған;
- "С" компаниясының 2016 жылғы резиденттігін растайтын 04.09.2017 жылғы құжат (2017 жылғы резиденттігін растайтын құжат жоқ);
- "S" компаниясының 2016 жылғы резиденттігін растайтын құжаттар, 09.06.2017 ж., 2017 жылы 17.01.2017 ж.
Мысалы, "С"компаниясының резиденттігін растайтын құжат 2016 жылы 04.09.2017 жылы даталанған, яғни бейрезидент құжатты салық агентіне Салық кодексінде белгіленген күннен кейін берген, сондай-ақ Салық кодексінің 219-бабының 5-тармағын бұза отырып, құжат Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен заңдастырылмаған.
CNG компаниясының 2017 жылғы резиденттігін растайтын құжат жоқ.
Осыған ұқсас, "S" компаниясының 2016 жылғы резиденттігін растайтын құжаты 09.06.2017 ж.күні көрсетілген, яғни резидент еместің салық агентіне құжатты Салық кодексінде белгіленген күннен кейін берілген, сондай-ақ Салық кодексінің 219-бабының 5-тармағын бұза отырып, құжат Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жария етілмеген.
"S" компаниясының 2017 жылғы резиденттігін растайтын құжат 17.01.2017 ж.берілген, бұл ретте Салық кодексінің 219-бабы 5-тармағын бұза отырып, құжат Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жария етілмеген.
Ұсынылған құжаттардың көшірмелері Гаага Конвенциясының және Салық кодексінің жоғарыда көрсетілген ережелеріне сәйкес келмейтіндіктен, мұндай құжаттар қосарланған салық салуды болдырмау туралы халықаралық шарттың ережелерін қолдану мақсаттары үшін қолданыла алмайды.
Демек, Салық кодексінің 193-бабының 1-тармағына сәйкес қызметін тұрақты мекеме құрмай жүзеге асыратын бейрезидент заңды тұлғаның Қазақстан Республикасының аумағында қызмет көрсетуден түскен табыстарына салық кодексінің 194-бабында көзделген 20 пайыз мөлшерлеме бойынша төлем көзінен корпоративтік табыс салығы салынуға тиіс.