Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың жіктелуі
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне (бұдан әрі – уәкілетті орган) «Т» деген жеке тұлғадан аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) кедендік әкелу бажын және қосылған құн салығын есептеу туралы тексеру нәтижелері жөніндегі хабарламасына шағым келіп түсті.
Іс материалдарынан белгілі болғандай, кеден органы тауарды – «В» маркалы жеңіл автомобильді» сыныптаудың дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 1 586,72 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
«Т» деген жеке тұлға кеден органының қорытындысымен келіспей, апелляциялық шағым түсіріп, онда кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрады.
Шағымнан белгілі болғандай, «Т» деген жеке тұлға кеден органы тарапынан заңдылық қағидаты бұзылды деп есептейді.
Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінің (бұдан әрі – ҚР ӘРПК) 7-бабына сәйкес әкімшілік орган, лауазымды адам әкімшілік рәсімдерді өз құзыреті шегінде және Қазақстан Республикасының Конституциясына, ҚР ӘРПК және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырады.
«Т» деген жеке тұлға аталған қағидат тексеру жүргізуге өкілеттіктің болуын ғана емес, сонымен қатар кеден органының әрбір іс жүргізу әрекетінің заңдылығын, істің мән-жайларын зерттеудің толықтығын, ұсынылған барлық дәлелдемелерді тиісті бағалауды және дәлелді әкімшілік актіні шығаруды қамтамасыз ету міндетін білдіреді деп санайды.
«Т» деген жеке тұлғаның пікірінше, 18.03.2026 жылғы кедендік тексеру актісінің (бұдан әрі – Тексеру актісі) мазмұнынан тауардың дұрыс сыныпталмағаны туралы тұжырым негізінен кеден органының көлік құралын өндірушіге, ресми дистрибьюторға және сынақ зертханасына сұрау салулар жіберу барысында алған мәліметтеріне негізделген.
Бұл ретте кеден органы «Т» деген жеке тұлға тауарды – «B» маркалы жеңіл автомобильді» кедендік декларациялау кезінде ұсынған, көлік құралының өзге де техникалық сипаттамаларын қамтитын құжаттарға құқықтық баға бермеген.
Іс жүзінде кеден органы әртүрлі құжаттар арасындағы қайшылықтардың бар екендігін көрсетумен шектелген, алайда не себепті бір дәлелдемелерге басқаларына қарағанда сөзсіз басымдық берілгенін негіздейтін уәждерді келтірмеген.
«Т» деген жеке тұлға кеден органының мұндай тәсілі заңдылық қағидатына қайшы келеді деп санайды, өйткені әкімшілік акт болжамдарға немесе бір дәлелдемелер тобына екіншісінен артықшылық беруге емес, әкімшілік істің мән-жайларын жан-жақты зерттеуге негізделуі тиіс.
Сондай-ақ, «Т» деген жеке тұлға формальды және материалдық ақиқат қағидатының бұзылғанын алға тартады.
ҚР ӘРПК-нің 72-бабы формалды және материалды шындық қағидатын бекітеді, оған сәйкес әкімшілік орган, лауазымды адам әкімшілік істі дұрыс қарау үшін маңызы бар нақты мән-жайларды жан-жақты, толық және объективті зерттеу үшін шаралар қабылдауға міндетті.
Көрсетілген қағидаттың мазмұнынан кеден органының әкімшілік істі дұрыс шешу үшін маңызы бар нақты мән-жайларды анықтау, кеден органының ұстанымын растайтын мән-жайларды да, әкімшілік рәсімге қатысушының пайдасына куәландыратын мән-жайларды да зерттеу міндеті туындайды.
Кеден органы аталған мiндеттi орындамады.
Осылайша, тауарды кедендік ресімдеу кезінде «Т» деген жеке тұлға көлік құралының техникалық сипаттамалары туралы, оның ішінде электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуаты туралы мәліметтерді қамтитын құжаттарды ұсынды.
ҚР ӘРПК-нің 15-бабына сәйкес әкімшілік рәсімді жүзеге асыру кезінде әкімшілік рәсімге қатысушы ұсынған материалдар, объектілер, құжаттар мен мәліметтер әкімшілік орган, лауазымды адам теріс деп белгілемейінше, анық деп есептеледі.
Кейіннен кеден органы өзгеше техникалық сипаттамалары бар басқа мәліметтерді алды.
Алайда, туындаған қайшылықтарды жоюдың орнына, кеден органы мәліметтердегі алшақтықтардың себептерін анықтамай және дәл «Т» деген жеке тұлғаның көлік құралының нақты техникалық сипаттамаларын қай құжаттар көрсететінін зерттемей, келіп түскен жауаптардың мазмұнын қайталаумен шектелді.
Көрсетілген мән-жайларды зерттемеу материалдық ақиқат қағидатының бұзылғанын көрсетеді және тексеру қорытындыларын шынайы және жеткілікті деп тану мүмкіндігін жоққа шығарады.
Тексеру материалдарынан көлік құралының электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуатына қатысты бір-бірін жоққа шығаратын мәліметтердің бар екені байқалады.
Аталған қайшылықтардың болуына қарамастан, кеден органы техникалық сараптама тағайындамады, көлік құралын қарап-тексеру жүргізбеді, «Т» деген жеке тұлғаның автомобилінің VIN-коды бойынша бастапқы зауыттық техникалық құжаттарды зерттемеді.
Оның орнына тауардың дұрыс сыныпталмағаны туралы тұжырым тек үшінші тұлғалармен хат алмасу негізінде жасалған.
Әкімшілік істің мән-жайларын анықтаудың мұндай тәсілі ҚР ӘРПК-де белгіленген дәлелдемелерді зерттеудің толықтығы мен объективтілігі талаптарына жауап бермейді, демек, тауарды дұрыс сыныптамау туралы тұжырым мерзімінен бұрын жасалған және әкімшілік істің толық зерттелмеген мән-жайларына негізделген болып табылады.
Бұған қоса «Т» деген жеке тұлға кеден органы тауарды сыныптаудың дұрыс еместігін дәлелдемегенін атап көрсетеді.
Кедендік төлемдер мен салықтарды қосымша есептеуге кеден органының тауарды – «B» маркалы жеңіл автомобильді» Еуразиялық экономикалық одақтың Сыртқы экономикалық қызметінің тауар номенклатурасының (бұдан әрі – СЭҚ ТН, ЕАЭО) 8703 60 909 8 коды бойынша «Т» деген жеке тұлға мәлімдеген СЭҚ ТН-нің 8703 60 309 8 кодының орнына сыныпталуға жататыны туралы қорытындысы негіз болды.
Көрсетілген қорытынды негізсіз болып табылады және жеткілікті дәлелдермен расталмаған.
ЕАЭО Кеден кодексінің (бұдан әрі – ЕАЭО КК) 20-бабының 1-тармағына сәйкес, тауарлар оларды кедендік декларациялау кезінде СЭҚ ТН бойынша сыныпталуға тиіс.
Сондай-ақ, ЕАЭО КК-нің 20-бабының 1-тармағына сәйкес тауарларды сыныптаудың дұрыстығын тексеруді кеден органдары жүзеге асырады.
Ұқсас ережелер «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 40-бабында қамтылған.
Демек, декларант мәлімдеген СЭҚ ТН кодын өзгерту үшін заңда көзделген негіздердің болуын дәлелдеу міндеті дәл осы кеден органдарына жүктеледі.
Бұл ретте дәлелдемелер жеткілікті, қатысты, жарамды және дәйекті болуға тиіс.
Алайда, қаралып отырған жағдайда кеден органы «Т» деген жеке тұлғаның көлік құралы сыныптау шешімінің негізіне алынған дәл сол техникалық сипаттамаларға ие екендігіне даусыз дәлелдемелер ұсынбаған.
Іс жүзінде кеден органы көлік құралының моделі туралы мәліметтерді өтініш берушінің нақты автомобиліне оның жеке техникалық сипаттамаларын тиісінше зерттемей таратты.
Мұндай тәсіл кеден заңнамасының талаптарына қайшы келеді, өйткені сыныптау жалпы тауар моделіне емес, нақты тауарға қатысты жүзеге асырылады.
Кеден органы дәлелдемелер арасындағы қайшылықтарды жоймаған.
Тексеру материалдарынан тауарды кедендік декларациялау кезінде 84 кВт электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуаты туралы мәліметтерді қамтитын құжаттар ұсынылған.
Кейіннен кеден органы жергілікті жауапкершілігі шектеулі серіктестіктен хат алды, ол ресми дистрибьютордың ресми өкілі екенін дәлелдемеген, оған сәйкес ең жоғары 30 минуттық қуаты 60 немесе 70 кВт құрайды.
Осылайша, әкімшілік іс материалдарында бір мезгілде бірін-бірі жоққа шығаратын мәліметтер қамтылған.
Сонымен қатар, кеден органы туындаған қайшылықтарды жою бойынша міндетін орындаған жоқ (атап айтқанда, көлік құралына қарап қарап-тексеру жүргізілмеді; техникалық немесе тауартану сараптамасы тағайындалмады; дәл «Т» деген жеке тұлғаның автокөлігінің зауыттық техникалық сипаттамалары зерттелмеді; декларант ұсынған құжаттар мен әкімшілік орган алған құжаттар арасындағы мәліметтердің алшақтығының себептері анықталмады).
Кеден органы аталған мән-жайларды зерттеудің орнына, іс жүзінде жергілікті жауапкершілігі шектеулі серіктестіктің хатында көрсетілген дистрибьютордың мәліметтері көбірек сенімге лайық екенін айтумен шектелді.
Алайда мұндай тұжырымда қандай да бір заңды уәж жоқ. Бұл ретте Кодекстің 407-бабында кедендік бақылау нысандарының тізбесі айқындалған, олардың арасында дистрибьютордан хат алу сияқты кедендік бақылау нысаны жоқ.
ҚР ӘРПК бір дәлелдеменің орнына екіншісін таңдауды емес, дәлелдемелердің барлық жиынтығын бағалауды және бір дәлелдемелерге артықшылық берілу себептерін дәлелді түсіндіруді талап етеді.
Мұндай баға дауланып отырған тексеру актісінде және тексеру нәтижелері туралы хабарламада жоқ.
Өзін ресми дистрибьютор және ресми өкіл ретінде көрсететін тұлғалардың хаттары өздігінен жеткілікті дәлелдеме болып табылмайды.
Тексеру қорытындыларының негізіне өзін «В» компаниясының ресми өкілі ретінде көрсететін «N» компаниясының хаты, сондай-ақ аталған хатта өзін «В» компаниясының дистрибьюторы ретінде көрсететін «B-CA» компаниясынан алынған ақпаратқа сілтеме алынған. Бұл ретте «B-CA» компаниясының хатының өзі ұсынылмаған.
Сонымен бірге, «Т» деген жеке тұлға көрсетілген құжаттардың өздігінен «Т» деген жеке тұлғаның нақты көлік құралының іс жүзіндегі техникалық сипаттамаларын растамайды деп санайды.
Тексеру материалдарының мазмұнынан:
- тиісті жауаптар қандай бастапқы құжаттардың негізінде дайындалғаны;
- дәл VIN нөмірі бойынша зауыттық құжаттаманың зерттелгені;
- хаттардағы мәліметтердің дұрыстығы қандай тәртіппен тексерілгені;
- аталған құжаттарға қол қойған адамдардың көлік құралдарының техникалық сипаттамаларын кеден заңнамасын қолдану мақсаттары үшін ресми түрде растауға өкілеттіктерінің бар-жоғы анықталмайды.
Бұған қоса, көлік құралын кедендік декларациялау кезінде ұсынылған негізгі құжаттардың бірі автомобильдің техникалық сипаттамалары туралы мәліметтерді, оның ішінде электр қозғалтқышының ең жоғары отыз минуттық қуаты туралы мәліметтерді қамтитын 28.02.2025 ж. көлік құралы конструкциясының қауіпсіздігі туралы куәлік (бұдан әрі – КҚКҚК) болды.
Дәл осы көрсетілген КҚКҚК көлік құралын кедендік ресімдеу жүзеге асырылған ресми құжат болды.
Алайда, кедендік тексеруді жүргізу кезінде кеден органы көрсетілген құжаттың заңды күшін іс жүзінде елемеді.
КҚКҚК берудің заңдылығын тексерудің немесе оның жарамсыздығын куәландыратын мән-жайларды анықтаудың орнына әкімшілік орган өндіруші мен ресми дистрибьютордың хаттарына сілтеме жасаумен шектелді.
Бұл ретте тексеру материалдарында КҚКҚК-ны жарамсыз деп тану туралы; КҚКҚК-ны жою немесе күшін жою туралы; онда қамтылған мәліметтердің анық еместігі белгіленген сот шешімінің болуы туралы; сәйкестікті растау жөніндегі органның көрсетілген құжатты берудің заңсыздығын тануы туралы мәліметтер қамтылмаған.
Демек, тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарылған кезде КҚКҚК қолданыстағы ресми құжат болып табылды.
Құжат жарамсыз деп танылғанға дейін кеден органы тауарды сыныптау туралы мәселені шешу кезінде ондағы мәліметтерді ескеруге міндетті болды.
«Т» деген жеке тұлғаның пікірінше, іс жүзінде кеден органы тиісті өкілеттіктерге ие болмай және оның жарамдылығын тексерудің заңнамада көзделген рәсімін бастамай, ресми құжаттың дұрыстығына өз бетінше күмән келтірген.
Мұндай тәсіл заңдылық қағидатын және сенім құқығын қорғау қағидатын бұзады.
ҚР ӘРПК-нің 13-бабына сәйкес әкімшілік рәсімге қатысушының әкімшілік органның, лауазымды адамның қызметіне сенімі Қазақстан Республикасының заңдарымен қорғалады.
Көлік құралын кедендік ресімдеу кезінде «Т» деген жеке тұлға Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген барлық құжаттарды ұсынды.
Кеден органы ұсынылған құжаттарды тексеріп, тауарды шығаруды жүзеге асырды және тиісті кедендік рәсімдерді аяқтады.
Осылайша, «Т» деген жеке тұлғаның ұсынылған құжаттар кедендік операцияларды жасау үшін жеткілікті және заңнама талаптарына сәйкес келеді деп санауға заңды негіздері болды.
Кеден органының ұстанымын едәуір уақыт өткеннен кейін өзгерту жол берілген бұзушылықтардың даусыз дәлелдері болған жағдайда ғана мүмкін болады, алайда қарастырылып отырған жағдайда мұндай дәлелдер жоқ.
Кеден органы әртүрлі ұйымдардың құжаттарындағы мәліметтердегі ықтимал алшақтықтардың теріс салдарын оның тарапынан жосықсыз мінез-құлықтың қандай да бір дәлелдерінің болмауына қарамастан, тек қана «Т» деген жеке тұлғаға жүктеді.
Мұндай тәсіл сенім құқығын қорғау қағидатына қайшы келеді және қоғамдық әрі жеке мүдделердің тепе-теңдігін бұзады.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде «Т» деген жеке тұлға хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
СЭҚ-қа қатысушының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Қарастырылып отырған жағдайда, «Т» деген жеке тұлға Қытай Халық Республикасынан (бұдан әрі – ҚХР) тауарды – «B» маркалы жеңіл автомобильді» 1 КД бойынша ішкі тұтыну үшін шығару кедендік рәсімімен орналастыра отырып және СЭҚ ТН 8703 60 309 9 коды «ұшқынмен от алатын поршеньді іштен жану қозғалтқышымен де, ІЖҚ цилиндрлерінің жұмыс көлемі 1000 см3 асатын, бірақ 1500 см3-тан аспайтын электр қозғалтқышымен де қозғалысқа келтірілетін өзге де жаңа моторлы көлік құралдары, өзгелері» (әкелу кедендік бажының мөлшерлемесі – 15%) мәлімделе отырып әкелуді жүзеге асырды.
Кедендік декларациялау кезінде Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 09.02.2017 ж. №58 бұйрығымен бекітілген Әкелу кедендік бажы қолданылатын тауарлар тізбесіне, мөлшерлемелер көлеміне және олардың қолданылу мерзіміне сәйкес тауарға – «В» маркалы жеңіл автомобильге» қатысты 2% мөлшерінде әкелу кедендік бажының мөлшерлемесі қолданылды.
Кодекстің 39-бабына сәйкес СЭҚ ТН кедендік-тарифтік реттеу шараларын, кедендік әкету бажын, тыйым салулар мен шектеулерді, ішкі нарықты қорғау шараларын қолдану, кедендік статистиканы жүргізу мақсаттарында тауарларды сыныптау үшін пайдаланылатын тауарларды сипаттау және кодтау жүйесі болып табылады.
Анықтама:
«код» – тауарлардың сыныптамалық топтамасын белгілеу үшін қолданылатын араб сандарының реттелген жиынтығы;
«тауарлар тобы» – ортақ белгілері бар және алғашқы екі цифрдың мәтіндік сипаттамасында сипатталған тауарлар;
«тауарлық позиция» – бесінші саннан бастап барлық цифрлар нөлдік болып табылған жағдайда, бедерсіз атауы және төрт немесе одан да көп саннан тұратын коды бар тауарлардың сыныптамалық топтамасы;
«қосалқы позиция» – тауар позициясының құрамына кіретін, бір дефисті немесе екі дефисті атауы бар тауарлардың сыныптамалық топтамасы.
«кіші қосалқы позиция (кіші қосалқы позиция)» – кіші позицияның құрамына кіретін, ал ол болмаған кезде тауар позициясының құрамына кіретін және не алтыдан астам цифрдан тұратын коды бар, не коды жоқ, бірақ бір дефисті немесе көп дефисті атауы бар тауарлардың сыныптамалық топтастырылуы.
Кодекстің 40-бабына сәйкес тауарларды сыныптау деп қарастырылатын тауарларды СЭҚ ТН бойынша нақты тауарлық позицияларға, қосалқы позицияларға және кіші қосалқы позицияларға кезең-кезеңмен жатқызу түсініледі. Тауарларды сыныптау мына негізгі өлшемшарттар:
1) тауар орындайтын функция;
2) тауар жасалған материал негізге алына отырып жүзеге асырылады.
Бұл ретте, тауарлардың өңделу дәрежесі ескеріле отырып, оларды СЭҚ ТН-ге түсініктеме берудің негізгі қағидаларын және бөлімдерге, топтарға ескертпелерді (оның ішінде тауарлық позицияларға, қосалқы позицияларға ескертпелерді), сондай-ақ өзіндік ерекшелігі бар сыныптау мәселелерін түсіндіретін қосымша ескертпелерді қолдану негізінде тауарлық кіші қосалқы позицияларға түбегейлі жатқызу қағидаты сақталады (алғашқы төрт белгі деңгейіндегі кодты анықтау үшін 1-5 ТНҚ, алты-он белгі деңгейіндегі тауарды сыныптау үшін 6-ТНҚ).
Тауарларды сыныптау кезінде кеден органдары, декларанттар немесе өзге де тұлғалар:
1) СЭҚ ТН ТНҚ;
2) бөлімдерге, топтарға, позицияларға ескертпелерді пайдаланады.
СЭҚ ТН біркелкі қолдану мақсатында кеден органдары, декларанттар немесе өзге тұлғалар:
1) СЭҚ ТН-ға түсініктеме;
2) Дүниежүзілік кеден ұйымының Үйлестірілген жүйесі комитетінің сыныптамалық пікірлер компендиумы;
3) уәкілетті органның тауарларды жіктеу туралы алдын ала шешімдерінің электрондық базасы;
4) ЕЭК және уәкілетті орган тауарларының жекелеген түрлерін жіктеу туралы түсініктемелер.
Тауарларды сыныптау кезінде кеден органдары, декларанттар немесе өзге тұлғалар:
1) СЭҚ ТН-ге түсініктеме берудің негізгі қағидаларын;
2) бөлімдерге, топтарға, позицияларға ескертпелерді пайдаланады.
СЭҚ ТН-ді біркелкі қолдану мақсатында кеден органдары, декларанттар немесе өзге тұлғалар:
1) СЭҚ ТН-ге берілген түсініктерді;
2) Дүниежүзілік кеден ұйымының Үйлестірілген жүйе комитетінің сыныптамалық пікірлер компендиумін;
3) уәкілетті органның тауарларды сыныптау жөніндегі алдын ала шешімдерінің электрондық базасын;
4) ЕЭК және уәкілетті органның жекелеген тауар түрлерін сыныптау бойынша түсіндірмесін пайдалануы мүмкін.
Қарастырылып отырған тауар «B» маркалы жеңіл автомобиль болып табылады, ол негізінен адамдарды тасымалдауға арналған, ұшқыннан от алатын поршеньді іштен жану қозғалтқышымен де, сыртқы электр энергиясы көзінен зарядталу мүмкіндігі бар электр қозғалтқышымен де қозғалады.
1 ТНҚ-ға сәйкес, заңды мақсаттар үшін тауарларды сыныптау тауарлық позициялардың мәтіндері және бөлімдерге немесе топтарға тиісті ескертпелер негізінде жүзеге асырылады. 6 ТНҚ-ға сәйкес, тауарларды қосалқы позициялар мен кіші қосалқы позициялар бойынша сыныптау бір деңгейдегі қосалқы позициялар мен кіші қосалқы позициялардың атаулары, сондай-ақ осындай қосалқы позициялар мен кіші қосалқы позицияларға қатысты ескертпелер негізінде жүзеге асырылады.
СЭҚ ТН 8703 тауарлық позициясына жеңіл автомобильдер және негізінен адамдарды тасымалдауға арналған басқа да моторлы көлік құралдары кіреді. Қарастырылып отырған көлік құралы ұшқынмен от алатын поршеньді іштен жану қозғалтқышымен де, электр қозғалтқышымен де қозғалысқа келтірілетіндіктен және сыртқы электр энергия көзіне қосу арқылы зарядталуы мүмкін болғандықтан, ол СЭҚ ТН 8703 60 қосалқы позициясына жатады.
Іштен жану қозғалтқышы цилиндрлерінің жұмыс көлемі 1000 см³-тен көп, бірақ 1500 см³-тен аспайтындығын, сондай-ақ жаңа көлік құралының белгісін ескере отырып, одан әрі сыныптау СЭҚ ТН 8703 60 309 қосалқы позициясы шегінде жүзеге асырылады.
ТЭҚ ТН 87-тобына ЕАЭО 9-қосымша ескертпесінде «электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуаты» термині электр қозғалтқышы көлік құралының типін мақұлдау кезінде көрсетілген 30 минуттық уақыт кезеңі ішінде үздіксіз қамтамасыз ете алатын жүктеме кезіндегі ең жоғары қуатты білдіреді. Моторлы көлік құралында оны қозғалысқа келтіретін бірнеше электр қозғалтқыштары болған кезде, олардың ең жоғары 30 минуттық қуаттары қосылады.
Кедендік декларациялау кезінде және кедендік тексеру жүргізу барысында мәлімделген СЭҚ ТН кодын растау мақсатында «Т» деген жеке тұлға КҚКҚК, фотосуреттер және т.б. ұсынды.
Ұсынылған құжаттарды зерделеу кезінде КҚКҚК-ны «А» компаниясы (бұдан әрі – Зертхана) бергені анықталды.
Кеден органы тексеру жүргізу барысында Зертханаға 31.10.2025ж. КҚКҚК-та көрсетілген электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуатын анықтау тәсілі бойынша ақпарат беру туралы сұрау салу жіберген, оған Зертхана 26.01.2026ж. КҚКҚК-ны беруге негіз болған құжаттардың көшірмелерін қоса бере отырып (зауыттық таңбасы бар автомобильдің фотосуреті; ҚХР-да берілген сәйкестік сертификаты (бұдан әрі – Сертификат); ҚХР-да берілген техникалық паспорт (бұдан әрі – Паспорт); Зертхананың 28.02.2025 ж. сынақ хаттамасы; Зертхананың 28.02.2025 ж. жұмыс жазбалары) жауап берген.
Осылайша, Зертхана ұсынған жауапқа сәйкес, КҚКҚК-ны ресімдеу кезінде көлік құралының техникалық сипаттамаларын, соның ішінде электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуатын анықтау «Т» деген жеке тұлға ұсынған құжаттар мен мәліметтер негізінде жүзеге асырылған.
Сонымен қатар, Сертификатты, Паспортты, сондай-ақ Зертхананың 28.02.2025ж. сынақ хаттамасы мен 28.02.202 ж. жұмыс жазбаларын зерделеу барысында, аталған құжаттарда электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуаты туралы мәліметтер жоқ екені анықталды, осыған байланысты КҚКҚК «Т» жеке тұлға мәлімдеген СЭҚ ТН кодын растайтын құжат ретінде қабылдана алмайды.
Сонымен қатар, ұсынылған құжаттарды зерделеу кезінде электр қозғалтқышының маркасында сәйкессіздік анықталды: автомобиль корпусының тірегіне орнатылған зауыттық биркасы бар фотосуретте бір нөмір көрсетілген, ал КҚКҚК-де басқа нөмір көрсетілген.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, «B» маркалы көлік құралдарының іштен жану қозғалтқышының зауыттық қуат сипаттамасы мен электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуатын анықтау үшін жоғары тұрған кеден органы 13.01.2026ж. хатпен «B» компаниясының Қазақстан Республикасындағы ресми өкілі – «N» компаниясына сұрау салды.
Алынған ақпаратқа сәйкес, «B» маркалы жеңіл автомобильдің» ІЖҚ қуаты 72 кВт-ты құрайды, ал электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуаты көлік құралының жинағына байланысты 60-тан 70 кВт-қа дейін болады.
Демек, іштен жану қозғалтқышының қуаты электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуатынан асатындықтан, қарастырылып отырған көлік құралы СЭҚ ТН-нің 8703 60 309 8 тауарлық қосалқы позициясында «ұшқыннан от алатын поршеньді іштен жану қозғалтқышымен де, электр энергиясының сыртқы көзіне қосу арқылы зарядталуы мүмкін электр қозғалтқышымен де қозғалысқа келтірілетін, іштен жану қозғалтқышы цилиндрлерінің жұмыс көлемі 1000 см3-ден асатын, бірақ 1500 см3-ден аспайтын, іштен жану қозғалтқышының қуаты электр қозғалтқышының ең жоғары 30 минуттық қуатынан асатын өзге де жаңа моторлы көлік құралдары» ретінде сыныпталуға тиіс.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды.