Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың сыныпталуы
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) «К» Компаниясынан аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу бойынша тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан белгілі болғандай, кеден органы тауарды – шығарындыға қарсы жабдық блогының жиынтығын сыныптаудың дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 33 081,3 мың теңгеге тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарылды.
«К» компаниясы кеден органының қорытындысымен келіспей, кеден органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.
Мәселен, «К» компаниясы шығарындыға қарсы жабдық блогының жиынтығын кедендік декларациялауды СЭҚ ТН 8431 43 000 0 тауар кодын «8430 41 немесе 8430 49 қосалқы позициясының бұрғылау немесе қазба машиналарының бөліктері» ретінде мәлімдеумен жүргізді.
Шығарындыға қарсы жабдық блогының жиынтығы мұнай және газ ұңғымаларын салу кезінде бұрғылау қондырғысының құрамында қолдануға арналған және оның ажырамас құрамдас бөлігі болып табылады.
Жабдық тікелей ротор астындағы ұңғыма сағасына орнатылады және бұрғылау қондырғысының төменгі блогының құрамына кіреді. Басқару бұрғылау қондырғысын басқарудың жалпы жүйесіне интеграцияланған пультпен жүзеге асырылады, бұл басқару мен пайдаланудың бірыңғай контурын растайды.
Жабдықтың функционалдық мақсаты (ұңғыма сағасын тұмшалау, қабаттық флюидтердің бақыланбайтын шығарындыларының алдын алу, қысымды реттеу) бұрғылау процесінде іске асырылады және бұрғылау қондырғысы жұмысының технологиялық циклынан тыс жүзеге асырылуы мүмкін емес, бұл дайындаушы зауыттың шығарындыға қарсы жабдық блогының жиынтығын пайдалану жөніндегі нұсқаумен (нұсқаулықпен) расталады. Жабдықты бұрғылау қондырғысының құрамынан тыс пайдалану техникалық және функционалдық тұрғыдан қарастырылмаған.
Осылайша, шығарындыға қарсы жабдық блогының жиынтығы дербес жабдық белгілеріне ие болмайды және бұрғылау қондырғысының функционалдық және құрылымдық құрамдас бөлігі болып табылады. Бұрғылау қондырғысы және шығарындыға қарсы жабдық блогының импортталған жиынтығы бірыңғай өндірістік процесті – ұңғымаларды салуды орындауға арналған бірыңғай технологиялық кешенді құрайды.
СЭҚ ТН-ның XVI бөліміне 2-ескертпеге сәйкес бірлескен жұмысқа арналған және бірыңғай функционалдық торапты құрайтын жабдық негізгі машинаның бөлігі ретінде сыныпталуға тиіс. Жоғарыда айтылғандарға сүйене отырып, шығарындыға қарсы жабдық блогының жиынтығы бұрғылау қондырғысына оның құрамдас бөлігі ретінде жатқызылуы тиіс.
Бұл жабдықтың гидроаккумуляторлары бұрғылау энергожүйесінен қуат алады, ал басқару жүйелері бұрғылаушының пультіне қосылған.
СЭҚ ТН-ның XVI бөліміне 2(b) ескертпеге сәйкес, белгілі бір машиналармен тек қана немесе негізінен пайдалануға арналған бөлшектер осындай машиналармен бірге немесе бөлшектерге арналған арнайы көзделген тауар позицияларында сыныпталады. 8430 тауар позициясындағы машиналар үшін мұндай арнайы позиция 8431 тауар позициясында көзделген, оның ішінде 8431 43 000 0 қосалқы позициясы – «8430 тауар позициясының бұрғылау немесе қазба машиналарының бөлшектері».
Осыған байланысты, «К» компаниясы СЭҚ ТН-ның құқықтық базасы 8431 43 000 0 СЭҚ ТН тауарлық қосалқы позициясындағы шығарындыға қарсы жабдық блогының жиынтығын қоса алғанда, бұрғылау қондырғыларының бөліктерін сыныптауға мүмкіндік береді деп санайды.
Қарастырылып отырған тауарды СЭҚ ТН-ның 8431 43 000 0 коды бойынша сыныптаудың дұрыстығын растау үшін «К» компаниясы мынадай көздерге сілтеме жасайды:
– «Мұнай және газ өнеркәсібі салаларындағы қауіпті өндірістік объектілер үшін өнеркәсіптік қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2014 жылғы 30 желтоқсандағы № 355 бұйрығы (монтаждау және пайдалану туралы бөлім) (бұдан әрі - №355 бұйрық);
– Монтаждау туралы тармақ (2019-2025 жж. өзгерістер);
– «Мұнай операцияларымен байланысты құрлықтағы және теңіздегі өндірістік объектілер құрылысының қауіпсіздігіне қойылатын талаптар» техникалық регламенті;
– Мұнай саласындағы теңіз объектілері үшін өнеркәсіптік қауіпсіздік қағидалары.
«K» компаниясы нормативтік актілер шығарындыға қарсы жабдық блогының жиынтығы бұрғылау қондырғысының құрамдас бөлігі болып табылатынын және дербес пайдаланыла алмайтынын растайды, бұл 8431 43 000 0 СЭҚ ТН кодын қолданудың дұрыстығын куәландырады және 8481 80 990 7 СЭҚ ТН кодын «Құбырларға, қазандықтарға, резервуарларға және ұқсас сыйымдылықтарға арналған басқа да арматура» ретінде қолдануды жоққа шығарады. СЭҚ ТН 8481 тауарлық позициясы сұйықтықтар мен газдарды тасымалдау жүйелеріндегі құбырлар мен сыйымдылықтарға орнатуға арналған жалпы қолданылатын арматураны (вентилдер, клапандар, крандар) қамтиды.
Қарастырылып отырған шығарындыға қарсы жабдық жиынтығы жалпы мақсаттағы құбыр жүйелерінің құрамында пайдалануға арналмаған, кәдімгі бекіту арматурасының қызметін атқармайды, тек ұңғыманың сағалық жүйесі мен бұрғылау қондырғысының құрамында жұмыс істейтін мамандандырылған қауіпсіздік бұрғылау торабы болып табылады.
Бұдан басқа, «К» компаниясы Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігіне шығарындыға қарсы жабдық блогының жиынтығын бұрғылау қондырғысының құрамынан тыс автономды (стационарлық) пайдалануға бола ма деген түсініктеме беру туралы сұрау жіберді. Осы мемлекеттік органның позициясына сәйкес № 355 бұйрықпен мұнай-газ саласының жабдықтарын пайдалану және техникалық қызмет көрсету дайындаушы зауыттың құжаттамасына сәйкес жүзеге асырылуы тиіс. Көрсетілген жабдықты пайдалану кезінде осы бұйрықтың 183-тармағының талаптарын, оның ішінде оның мақсатын сақтау қажет.
Сонымен қатар шығарындыларға қарсы жабдық блогының жиынтығын пайдалану жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес:
- бұл жабдық бұрғылау қондырғысының функционалды жалғасы ретінде жасалған. Оны дұрыс пайдалану бұрғылау қондырғысының энергетикалық жүйесіне міндетті интеграцияны білдіреді;
- басқару станциясы пневмогидравликалық қондырғы болып табылады, оның өнімділігі бұрғылау қондырғысынан келетін сығылған ауамен қамтамасыз етуге байланысты;
- басқару құрылғысы қосымша көмекші сорғылар жиынтығымен жабдықталған. Станцияның айдау сорғылары мен қашықтан басқару жүйесінің негізгі жетегі – бұрғылау қондырғысының компрессорлық тобы шығаратын сығылған ауа;
- қорғаныс бөлмесі бар қашықтағы консольді көтеру кезінде өрт арқанды ілмекті және көтеруге арналған негіздің төрт тіреуін пайдалану қажет. Бұрғылау пульті – бұл жалпы бұрғылау қондырғысының басқару панеліне біріктірілген жабдықтың «командалық орталығы».
Осылайша, «К» компаниясы көрсетілген құжаттар шығарындыға қарсы жабдықтар блогының жиынтығы мұнай және газ ұңғымаларын бұрғылау процесінде қолдануға арналғанын және бұрғылау қондырғысының бөлігі болып табылатынын растайды, өйткені ол тек бұрғылау машинасының құрамында нысаналы мақсаты бойынша пайдалануға жатады деп есептейді.
Бұдан басқа, тауарды сыныптаудың дұрыстығын Қытай Халық Республикасының кеден органдары растайды, ол СЭҚ ТН 8431 43 000 0 коды бойынша сыныпталған.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты, «К» компаниясы тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
Сыртқы экономикалық қызметке қатысушының дәлелдерін қарап шығып, кеден органы ұсынған материалдарды зерделей келе, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 40-бабына сәйкес тауарларды сыныптау деп қарастырылатын тауарларды СЭҚ ТН бойынша нақты тауарлық позицияларға, қосалқы позицияларға және кіші қосалқы позицияларға кезең-кезеңмен жатқызу түсініледі.
Тауарларды сыныптау мына негізгі өлшемшарттар:
Бұл ретте СЭҚ ТН Түсіндірудің негізгі ережелері (бұдан әрі – ТНЕ) бөлімдерге, топтарға ескертпелерді (оның ішінде тауар позицияларына, субпозицияларға ескертпелерді), сондай-ақ ерекше жіктеу мәселелерін түсіндіретін қосымша ескертпелерді қолдану негізінде тауарларды өңдеу дәрежесін ескере отырып, оларды тауар кіші субпозицияларына біржақты жатқызу қағидаты сақталады.
Тауарлардың дұрыс сыныпталуын тексеруді кеден органы шығарғанға дейін де, шығарғаннан кейін де кедендік бақылау шеңберінде жүзеге асырады.
Қаралып отырған жағдайда «К» компаниясы Қытай Халық Республикасынан тауар – шығарындыларға қарсы жабдық блогының жиынтығын әкелуді жүзеге асырды.
Тауар СЭҚ ТН 8431 43 000 0 кодын «Тек қана немесе негізінен 8425-8430 тауар позицияларын жабдықтауға арналған бөліктер: 8426, 8429 немесе 8430 тауар позицияларының машиналары немесе тетіктері: 8430 41 немесе 8430 49 қосалқы позицияларының бұрғылау немесе қазба машиналарының бөліктері» ретінде мәлімдей отырып, ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсімімен орналастырылған (кедендік баж салығы – 0%).
|
СЭҚ ТН коды |
Позиция атауы |
Кедендік әкелу бажының мөлшерлемесі |
|
8431 |
Тек қана немесе негізінен 8425-8430 тауар позицияларын жабдықтауға арналған бөліктер |
|
|
– 8426, 8429 немесе 8430 тауар позициясының машиналары немесе тетiктерi: |
|
|
|
8431 43 000 0 |
– 8430 41 немесе 8430 49 қосалқы позицияларының бұрғылау немесе қазба машиналарының бөлiктерi |
0 |
Болашақта тауарлар шығарылғаннан кейін кеден органы «К» компаниясының тауар кодын дұрыс қолдануына кедендік тексеру жүргізді.
«К» компаниясы ұсынған тауардың техникалық сипаттамасына сәйкес, қарастырылып отырған тауар Мұнай және газ ұңғымаларын салу және жөндеу процесінде олардың сағаларын герметизациялауға, көрсететін ұңғыманы басқаруға, атқылаудың алдын алуға, персоналдың қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етуге және қоршаған ортаны ластанудан қорғауға арналған жабдықтар кешені болып табылатын шығарындыларға қарсы жабдық болып табылады.
Жабдықтың құрамына превентор, дроссельдеу блогы, басу блогы, дроссельдеу блогын басқару қорабы, басқару пульті және басқа да құрамдас бөліктер кіреді. Аталған жабдық ұңғыманы герметизациялауды, сағасы герметизацияланған жағдайда бұрғылау құбырлары тізбегін түсіруді және көтеруді, реттелетін қарсы қысым жасай отырып, бұрғылау ерітіндісін түпке дейін циркуляциялауды және оны дегазациялауды, сондай-ақ жабдықтың гидрожетекпен жұмыс істейтін құрамдас бөліктерін жедел басқаруды қамтамасыз етеді.
1 түсініктеме берудің негізгі қағидаларына сәйкес, бөлімдердің, топтар мен топшалардың атаулары СЭҚ ТН-ды пайдалану ыңғайлылығы үшін ғана келтіріледі. Құқықтық мақсаттар үшін СЭҚ ТН бойынша тауарларды сыныптау тауар позицияларының мәтіндеріне және бөлімдерге немесе топтарға қатысты тиісті ескертпелерге, сондай-ақ, егер мұндай мәтіндерде өзгеше көзделмесе, осы қағидаларға сәйкес жүзеге асырылады.
8431 тауар позициясының мәтiнiне сәйкес бөлiктер осы тауар позициясына бөлiктердi жiктеуге қатысты жалпы ережелер сақталған жағдайда енгiзiледi.
XVI бөлімдегі бөлшектерді сыныптауға қатысты жалпы ережелерге ((II) «бөліктер») сәйкес, нақты бір машиналарда немесе аппараттарда (8479 немесе 8543 тауар позицияларының машиналары мен аппараттарын қоса алғанда) не сол тауар позициясындағы машиналар немесе аппараттар топтарында тек қана немесе негізінен пайдалануға жарамды бөліктер осындай машиналар немесе аппараттар сыныпталатын тауар позициясына енгізіледі.
Жоғарыда көрсетілген ережелер осы бөлімнің тауар позицияларының бірімен қамтылған бұйымды өздері құрайтын бөліктерге жатпайды (8487 және 8548 тауар позицияларынан басқа); олар тiптi олар нақты машинаның бiр бөлiгi ретiнде жұмыс iстеуге арнайы арналса да, барлық жағдайларда тиiстi тауар позицияларына енгiзiледi. Атап айтқанда, бұл мынадай бөліктерге қатысты:
(4) Крандар, клапандар, вентильдер және т.б. (8481 тауар позициясы).
Бұдан басқа, XVI бөлімге 2-ескертпе осы бөлімге 1-ескертпенің, 84-топқа 1-ескертпенің және 85-топқа 1-ескертпенің ережелері сақталған жағдайда машиналардың бөліктері (8484, 8544, 8545, 8546 немесе 8547 тауар позициясы бұйымдарының бөліктерінен басқа) мынадай қағидаларға сәйкес сыныпталуы тиіс екендігі айқындалған:
(а) 84 немесе 85-топтың қандай да бiр тауар позицияларына енгiзiлген тауарлар болып табылатын бөлiктер (8409, 8431, 8448, 8466, 8473, 8487, 8503, 8522, 8529, 8538 және 8548 тауар позицияларынан басқа) барлық жағдайларда олар үшiн көзделген тауар позицияларында сыныпталуы тиiс.
8481 тауар позициясының мәтініне сәйкес оған құбырларға, цистерналарға, бактарға және т.б. орнату үшін қолданылатын крандар, клапандар, вентильдер және ұқсас арматура – сұйық, тұтқыр немесе газ тәрізді әртүрлі сұйық орталардың ағынын реттеу мақсатында, сондай-ақ сұйықтық немесе газ ағынының қысымын немесе жылдамдығын реттеуге арналған құрылғылар енгізіледі. Мұндай құрылғылар өткізу қимасын ашу немесе жабу арқылы ағынды реттейді.
Шығарындыларға қарсы жабдық қысыммен ұңғыма ортасының ағынын тығыздау, жабу, ұстау және басқару функциясын орындайды. Құжаттар бойынша жұмыс ортасы мұнай, газ, бұрғылау ерітіндісі, су және басқа да ұңғыма орталары болып табылады. Демек, оның мақсаты мен жұмыс принципі бойынша тауар 8481 тауар позициясының ұқсас арматурасы ұғымына сәйкес келеді.
Жоғарыда айтылғандарға сүйене отырып, 1 түсініктеме берудің негізгі қағидаларына сәйкес, тауар 8481 тауар позициясының мәтінін негізге ала отырып, құбырларға, резервуарларға, цистерналарға, бактарға немесе ұқсас сыйымдылықтарға арналған ұқсас арматура ретінде жіктеледі. XVI бөлiмге 2 (а) ескертпені ескере отырып, тауар 8431 тауар позициясындағы бұрғылау машинасының бiр бөлiгi ретiнде жiктеуге жатпайды, өйткенi оның өзi 8481 тауар позициясымен қамтылады. Бұдан басқа, 8481 тауар позициясының мәтiнiне сәйкес крандар, клапандар, вентильдер және ұқсас арматура тiптi олар нақты машина немесе аппарат конструкциясында қолдануға әдейiлеп арналған жағдайда да көрсетiлген тауар позициясына енгiзiледi.
Осылайша, қарастырылып отырған тауар – шығарындыға қарсы жабдықтар блогының жиынтығы – 8481 80 990 7 ТН ВЭД коды бойынша «Құбырларға, қазандықтарға, резервуарларға, цистерналарға, бактарға немесе ұқсас сыйымдылықтарға арналған крандар, клапандар, вентильдер және ұқсас арматуралар, оның ішінде редукциялық және термореттеуші клапандар: басқа арматуралар: басқалар» ретінде сыныпталады (кедендік баж – 7%).
Апелляциялық комиссияның шешімімен тауар - шығарындыға қарсы жабдық блогының жиынтығы бойынша кедендік баж салығы мен қосылған құн салығын есептеу заңды деп танылды.