Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарлардың сыныпталуы
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) «В» компаниясынан аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу мәселелері бойынша тексеру нәтижелері туралы хабарламасына шағым алды.
Іс материалдарының негізінде кеден органы тауарларды – болат бұрғылау құбырларын, патрубкалар мен ауыстырғыш патрубкаларды дұрыс сыныптау мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 10 907,2 мың теңгеге тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарылды.
«В» компаниясы кеден органының қорытындысымен келіспей, кеден органы шешімінің күшін жоюды сұрайтын апелляциялық шағым түсірді.
Мәселен, «В» компаниясы кеден органы патрубкалалар мен ауыстырғыш патрубкаларды (ауыстырғыш-патрубкалар) қысқа құбырлар ретінде СЭҚ ТН-нің 7304 29 300 4, 7304 29 300 9 және 7304 29 100 9 кодтарына жатқызғанын, ал компания бұл тауарларды СЭҚ ТН-нің 7307 99 100 0 коды бойынша мәлімдегенін хабарлайды.
«В» компаниясының пікірінше, аталған қорытындылар мынадай негіздер бойынша қарсылық тудырады:
– ауыстырғыш мұнай-газ ұңғымаларын салуда қолданылады;
– ұзындығы 1,2 метр болатын, бұрандаларының түрі бірдей қаптама колонналарының элементтерін жалғауға арналған.
Осылайша, патрубкалар дербес тауар бірлігі бола отырып, құбырларды жалғауға арналған және оларды қысқа құбырлар ретінде сыныптала алмайды. Патрубкалардың құрамы, қасиеттері мен дәнекерленгіштігі құбырлармен ұқсас болғанымен, бұл оларды қысқа құбырлар қатарына жатқызбайды.
Патрубканың анықтамасы мен мақсаты мұнай-газ саласына арналған мұнай кәсіпшілігі және бұрғылау жабдықтарының құрамдас бөліктерін өндірушілер тарапынан кеңінен ұсынылған.
Қысқа құбыр дегеніміз – арнайы мақсаты жоқ және арнайы жалғастырушы элементтері болмайтын құбыр кесіндісі. Кеден органының ұстанымына сәйкес, кез келген патрубка, яғни конструкцияларда белгілі бір функционалдық мақсаты бар жалғастырушы элементі (фланец, бұранда, штуцер және т.б.) бар құбыр кесіндісін қысқа құбыр ретінде анықтауға болады. Сөйтіп кеден органы патрубканың қысқа құбырдан функционалдық және техникалық айырмашылығын теңшейді.
Сондай-ақ, кеден органының ұстанымына сәйкес, «В» компаниясы СЭҚ ТН бойынша 7304 23 000 1 кодымен мәлімдеген, Х-000 және Y-000 маркалы болат бұрғылау құбырларына қатысты дұрыс емес сыныптау анықталды. Ал кеден органының пікірінше, бұл құбырларды СЭҚ ТН 7304 23 000 9 коды бойынша сыныптау қажет.
«В» компаниясы ұсынған техникалық сипаттамада, сондай-ақ қосымша түсініктемелерде құбырлардың H2S (күкіртсутек) ортасында жұмыс істеуге арналмағаны көрсетілген. Алайда, кеден органы бұл құбырлардың H2S ортасында жұмыс істеуге арналмағаны туралы қорытындыға келді.
Өндірушінің деректеріне сәйкес «Х» және «Y» беріктік сыныптары жоғары берік бұрғылау құбырларының сыныптарына жатады. Мысалы, «Х» болат құбырлары беріктік маркасы ретінде күкіртсутекке (H2S) төзімділікке кепілдік бермейді, бірақ бұйымның күкіртсутекті ортада жұмыс істеу қабілетін түсіну үшін коррозияға төзімділікті ескеру қажет, бұл қосымша зерттеулерді талап етеді. Коррозияға төзімділік тауардың СЭҚ ТН кодын анықтаудың негізгі критерийі болып табылмайды.
СЭҚ ТН 7304 21 000 1 тауарлық кіші қосалқы позициясында ағымдылық шегінің параметрі ғана көрсетілген - «ағымдылықтың ең төменгі шегі 724 МПа және одан да көп 1 болаттан жасалған бұрғылау құбырлары». Құбырлар көрсетілген параметрге толық сәйкес келеді.
Өз кезегінде кеден органы СЭҚ ТН ескертпелеріне сілтеме жасайды, онда СЭҚ ТН ескертпесінде1): «Техникалық параметрлер, белгіленген температура кезінде және/немесе күкіртті сутегі (H2S) бар ортада жұмыс істеу мақсаты зауыттық сынақтар сертификатындағы тиісті жазбамен расталуы тиіс».
«В» компаниясының пікірінше аталған ескертпеге сілтеме жасалған СЭҚ ТН-ның барлық кодтарына қатысты, тиісінше тауарлық кіші субпозицияның сипаттамасында көрсетілген параметрлерді қолдану керек.
Мәселен, СЭҚ ТН 7304 11 000 1 тауарлық кіші субпозициясы күкіртсутегі (H2S) бар ортада жұмыс істеуге арналған коррозияға төзімді болаттан жасалған құбырларға арналған және ескертпеге сілтеме де бар. Бұл жағдайда құрамында күкіртсутегі (H2S) бар ортадағы жұмыс параметрі ғана қолданылады және ағымдылық шегі немесе белгілі бір температура қолданылмайды.
СЭҚ ТН 7304 23 000 1 тауарлық кіші қосалқы позициясынан кейінгі СЭҚ ТН 7304 23 000 2 тауарлық кіші қосалқы позициясының да ескертпеге сілтемесі бар, бірақ сипаттамада нақты көрсетілген: «Құрамында күкіртсутегі (H2S) бар ортада жұмыс істеуге арналған бұрғылау құбырлары ағымдылық шегі 655 МПа және одан жоғары, бұрандалы құлыптық қосылыстары бар 1)». Яғни, ескертуге дәл осындай сілтеме кезінде құрамында күкіртті сутегі (H2S) бар ортадағы жұмыс параметрі қосымша көрсетілген.
Осылайша, кедендік тексеру актісінде сипатталған техникалық параметрлер импортталған құбырларға СЭҚ ТН-ның өзге кодын беруге негіз бермейді.
Сонымен қатар, «В» компаниясы ескертпенің құжаттамалық-растау сипатында екенін және H2S ортасында немесе арнайы температурада пайдалануға арналған ретінде тауарларды декларациялау кезінде ғана қолданылатынын атап көрсетеді.
724 МПа ағымдылық шегімен болаттан жасалған мәлімделген сипаттамаларды растау үшін «В» компаниясы Х-000 және Y-000 маркалы болат бұрғылау құбырларына қатысты зауыттық сынақ сертификаттарын ұсынды.
Жоғарыда айтылғандарға байланысты, «В» компаниясы тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
Сыртқы экономикалық қызметке қатысушының дәлелдерін қарап шығып, кеден органы ұсынған материалдарды зерделей келе, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 40-бабына сәйкес тауарларды сыныптау деп қарастырылатын тауарларды СЭҚ ТН бойынша нақты тауарлық позицияларға, қосалқы позицияларға және кіші қосалқы позицияларға кезең-кезеңмен жатқызу түсініледі.
Тауарларды сыныптау мына негізгі өлшемшарттар:
Тауарлардың дұрыс сыныпталуын тексеруді кеден органы шығарғанға дейін де, шығарғаннан кейін де кедендік бақылау шеңберінде жүзеге асырады.
Қаралатын жағдайда «В» компаниясы тауарларды ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсімімен орналастыра отырып әкелуді жүзеге асырды:
– 7304 23 000 1 «Қара металдардан жасалған қуыс, жiксiз құбырлар, түтiктер және профильдер: мұнай немесе газ құбырларына арналған құбырлар: өзге де әдеттегi бұрғылау құбырлары: ағымдылығының ең төменгi шегi 724 МПа және одан астам болаттан жасалған)» деген коды бар болат бұрғылау құбырлары
– «Қара металдардан жасалған құбырларға немесе түтіктерге арналған фитингтер: құйылған фитингтер: өзгелері: бұрандамен жабдықталған» сияқты 7307 99 100 0 СЭҚ ТН коды бар патрубкалар мен ауыстырғыш патрубкалар (кедендік баж – 10%);
Бұдан әрі кедендік бақылау нәтижелері бойынша «В» компаниясы ұсынған құжаттар негізінде кеден органы тауарларды шығарғаннан кейін қаралатын тауарлар СЭҚ ТН-ның мынадай кодтарына жатқызылды:
– 7304 23 000 9 «Қара металдардан жасалған қуыс, жіксіз құбырлар, түтіктер және профильдер: мұнай немесе газ құбырларына арналған құбырлар: өзге де әдеттегі бұрғылау құбырлары:» сияқты СЭҚ ТН тауарлық кіші қосалқы позициясына болат бұрғылау құбырлары (кедендік баж –7,5%);
– «Қара металдардан жасалған (шойын құюдан басқа) қуыс, жiксiз құбырлар, түтiктер және пiшiндер: мұнай немесе газ құбырларына арналған құбырлар: өзгелерi: сыртқы диаметрi 168,3 мм-ден астам, бiрақ 406,4 мм-ден аспайтын: шегендеу құбырлары сыртқы диаметрі 339,7 мм» (кедендік баж –5%);
– диаметрi 111 келте құбыр - 7304 29 300 9 СЭҚ ТН, «Қара металдардан жасалған (шойын құюдан басқа) жiксiз қуыс құбырлар, түтiктер және профильдер: мұнай немесе газ құбырларына арналған құбырлар: өзгелерi: сыртқы диаметрi 168,3 мм аспайтын, бiрақ 406,4 мм аспайтын: өзгелерi» (кедендік баж – 7,5%);
– 7304 29 100 9 «Қара металдардан жасалған қуыс, жiксiз құбырлар, түтiктер және профильдер (шойын құюдан басқа): мұнай немесе газ құбырларына арналған құбырлар: өзгелерi: сыртқы диаметрi 168,3 мм-ден аспайтын: өзгелерi» (кедендiк баж –7,5%).
1-ТНЕ-ға сәйкес бөлімдердің, топтардың және кіші топтардың атаулары СЭҚ ТН пайдалану қолайлылығы үшін ғана келтіріледі; СЭҚ ТН-да тауарларды жіктеу заңды мақсаттар үшін тауар позицияларының мәтіндеріне және бөлімдерге немесе топтарға тиісті ескертулерге сүйене отырып және егер мұндай мәтіндерде өзгеше көзделмесе, жүзеге асырылады.
Заңды мақсаттар үшін 6 ТНЕ-ға сәйкес тауар позициясының қосалқы позицияларындағы тауарларды жіктеу бір деңгейдегі тек қана қосалқы позициялар салыстырмалы болып табылған жағдайда, қосалқы позициялардың атауларына және қосалқы позицияларға қатысы бар ескертулерге, сондай-ақ, mutatis mutandis, жоғарыда аталған Қағидалардың ережелеріне сәйкес жүзеге асырылуы тиіс. Егер түпмәтінде өзгеше айтылмаса, осы Қағиданың мақсаттары үшін бөлімдер мен топтарға тиісті ескертулер де қолданылуы мүмкін
Қарастырылатын кіші қосалқы позициялар:
7304 23 000 1 – – – ағымдылығының ең аз шегі 724 МПа және одан асатын болаттан жасалған1);
7304 23 000 9 – – – өзгелері.
Кедендік тексеру актісіне сүйене отырып, қарастырылатын құбырлар күкіртсутекті ортада жұмыс істеуге арналмаған (H2S), алайда 6 ТНЕ-ға сәйкес 7304 23 000 1 СЭҚ ТН тауарлық кіші қосалқы позициясының атауына сүйене отырып, ағымдылықтың ең төменгі шегі жіктеу критерийі болып табылады (724 МПа және одан жоғары), себебі 1) СЭҚ ТН-ға ескертуде техникалық параметрлер, белгіленген температура кезінде және/немесе күкірт сутегі (H2S) бар ортада жұмыс істеу мақсаты зауыттық сынақтар сертификатындағы тиісті жазбамен расталуға тиіс екендігі көрсетілген.
Ұсынылған зауыттық сынақ сертификаттарына сәйкес тауарлар ағымдылығының ең төменгі шегі:
болат бұрғылау құбыры, болат маркасы Х-000 - 930 МПа.
болат бұрғылау құбыры, болат маркасы Y-000- 730 МПа.
Осылайша, қаралатын тауар СЭҚ ТН 7304 23 000 1 тауарлық кіші қосалқы позициясында жіктеледі.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, кеден органының болат бұрғылау құбырлары бойынша кедендік төлемдер мен салықтарды есептеуі заңсыз жүргізілді.
Ұсынылған техникалық сипаттамаларға сүйене отырып, тауарлардың мақсаты шегендеу бағаналарының элементтерін бұранданың бірдей типтерімен қосу, сондай-ақ шегендеу секцияларын жинау және түсіру кезінде бағананың ұзындығын реттеу және рұқсаттарды өтеу үшін болып табылады. Тауарлар тұтас тартылған құбырлардан дайындалған, механикалық өңдеу металдың сыртқы қабатын ішінара кесу жолымен орындалған.
Конструкциялық түрі - екі бірдей бұрандалы ұштары бар тең өтімді.
СЭҚ ТН 7307 тауар позициясының мәтініне сәйкес, бұл тауар позициясына негізінен екі құбырды біріктіру, құбырды құрылғыға қосу немесе құбырды жабу үшін қолданылатын қара металдардан жасалған арматуралар кіреді. Байланыстыру функциясынан басқа, бұл тауарлар құбыр тізбегінің ұзындығын реттеуге және корпус бөліктерін жинау және іске қосу кезіндегі төзімділіктерді өтеуге де қызмет етеді.
СЭҚ ТН 73-тарауының жалпы ережелерінде құбырлар мен түтіктер келесідей анықталады:
Тұрақты көлденең қимасы бар, бүкіл ұзындығы бойынша тек бір жабық қуысы бар және бірдей ішкі және сыртқы беттері бар концентрлік қуыс бұйымдар. Болат құбырлар негізінен дөңгелек, сопақша немесе тікбұрышты (шаршыны қоса алғанда) көлденең қимасы бар, бірақ олардың тең бүйірлі үшбұрыштар және басқа да дөңес көпбұрыштар тәрізді көлденең қималары болуы мүмкін. Дөңгелек емес, бүкіл ұзындығы бойынша дөңгелек бұрыштары бар, көлденең қимасы бар бұйымдар және ұштары бұралған құбырлар да құбырлар болып саналуы керек. Олар жылтыратылған, қапталған, майысқан (спиральды құбырларды қоса алғанда), бұрандалы, біріктірілген, бұрғыланған, конус тәрізді, алауланған, конус тәрізді өңделген немесе фланецтермен, втулкалармен немесе сақиналармен жабдықталған болуы мүмкін.
Берілген сызбаларға сүйене отырып, қарастырылып отырған тауарлардың көлденең қимасы тұрақты, бұл берілген техникалық сипаттамаларда сипатталған дизайн түрімен де расталады.
Сондықтан, тауарлар, өз сипаттамалары бойынша, қаптама тізбегінің бөлігі ретінде пайдалануға арналған қаптама құбырының қысқа бөліктері болып табылады.
Сонымен қатар, СЭҚ ТН 7304 11, 7304 19, 7304 22, 7304 23, 7304 24 және 7304 29 кіші тақырыпшаларына түсіндірме жазбаларға сәйкес, бұл кіші тақырыпшаларға олар сәйкес келетін стандарттарға немесе сипаттамаларға қарамастан барлық ұқсас өнімдер кіреді (мысалы, Америка мұнай институтының (API) құбыр үшін 5L немесе 5LU стандарттары және қаптама, құбырлар және бұрғылау құбыры үшін API 5A, 5AC немесе 5AX стандарттары).
Келесі тауарлық кіші тақырыптар СЭҚ ТН 7304 29 300 кіші тақырыбына жатады:
7304 29 300 1 «– – – – Ең аз беріктігі 758 МПа немесе одан жоғары болаттан жасалған корпус және құбыр құбырлары1)»;
7304 29 300 2 «– – – – Күкіртсутегі (H2S) бар ортада пайдалануға арналған, ең аз беріктігі 517 МПа немесе одан жоғары болаттан жасалған, жоғары тығыздалған бұрандалы қосылыстары бар корпус және құбыр құбырлары1)»;
7304 29 300 3 «– – – – Муфтасыз қосылыстары бар корпус құбырлары»;
7304 29 300 4 – – – – Сыртқы диаметрі 339,7 мм корпус құбырлары;
7304 29 300 9 «– – – – басқа».
Зауыттық сынақ сертификатындағы ақпаратқа, атап айтқанда, ең төменгі беріктік шегі 758 МПа-ға негізделіп, қарастырылып отырған өнімді СЭҚ ТН 7304 29 300 4 және 7304 29 300 9 тауарлық кіші тақырыптары бойынша жіктеуге болмайды.
Осыған байланысты, кеден органының патрубкаларға кедендік баждар мен салықтарды есептеуі заңсыз жүргізілген.
Берілген техникалық сипаттамаға сәйкес, ауыстырғыш әртүрлі диаметрлі құбырларды сорғы-компрессорлар немесе бұрғылау колонналарының құрамында бұрандалы жалғауыштармен қосуға арналған.
Конструкитивтік түрі – сызбамен расталғандай, екі түрлі бұрандалы ұшы бар өтпелі бөлік.
Жалпы ережелерге сәйкес, құбырлардың тұрақты көлденең қимасы бар екенін, сондай-ақ СЭҚ ТН 7307 тауар позициясына жатқызылғанын назарға ала отырып, өнім мәні бойынша әртүрлі өлшемдегі құбырлар (элементтер) үшін өтпелі жалғастырушы элемент болып табылатынымен расталады.
Қаралып отырған өнімнің құбырлардың белгілеріне немесе бұрандалы ауыспалы фитинг белгілеріне сәйкес келетін, келмейтінін дұрыс анықтауға мүмкіндік беретін СЭҚ ТН сәйкес біржақты жіктеу үшін мәліметтердің жеткіліксіз болуына байланысты тауарларды СЭҚ ТН 7304 29 100 9 тауарлық кіші қосалқы позициясында жіктеу негізсіз.
Осылайша, кеден органының патрубкалар бойынша кедендік төлемдер мен салықтарды есептеуі заңсыз жүргізілген.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері тауарлар - болат бұрғылау құбырлары, патрубкалар және ауыстырғыш патрубкалар бойынша кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу бөлігінде заңсыз деп танылды.