салықтық даулар
заңды тұлға
КТС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) КТС есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - мемлекеттік кірістер органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «К» компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан келіп шығатыны, мемлекеттік кірістер органы 01.01.2022ж. бастап 31.12.2024ж. дейінгі мерзімге салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің дұрыс есептелуі мен уақтылы төленуі мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 14 403,2 мың теңге сомасындағы мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан - ірі кәсіпкерлік субъектілерінен корпоративтік табыс салығын есептеу (КТС), 3 329,7 мың теңге сомасындағы өсімпұлды және 28 887,8 мың теңге сомасындағы залалды азайту туралы хабарлама шығарылған.
«К» компаниясы мемлекеттік кірістер органының қорытындыларымен келіспей, мемлекеттік кірістер органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.
25.12.2017ж. «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (25.12.2017ж. Салық кодексі) 264-бабын бұзу КТС есептеу үшін негіз болып табылады, яғни 72 016,0 мың теңге сомасында тауарларды сатып алу бойынша шығыстар негізсіз 2022ж. шегерімге жатқызылған.
Сондай-ақ «К» компаниясы 25.12.2017ж. Салық кодексінің 211-бабының 5-тармағын бұза отырып, салық тексеруін жүргізу кезеңінде есепке алынбаған 2023ж. КТС бойынша салық есептілігінің қосымша нысандары ұсынылды. Осыған байланысты, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 28 887,8 мың теңге сомасына 2023ж. шығын азайтылды.
Мемлекеттік кірістер органының осы қорытындыларымен «К» компаниясы келіспейді және мынадай дәлелдер келтіреді.
«К» компаниясының шағымынан салықтық тексеру актісіне сәйкес қозғалған қылмыстық істердің болуына байланысты «Т» компаниясымен, «М» компаниясымен, «Д» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстар шегерімнен алынып тасталғаны келіп шығады. Бұл ретте мемлекеттік кірістер органы «К» компаниясы қатыспаған, ал «К» компаниясы мен «Т» компаниясы, «М» компаниясы, «Д» компаниясы арасындағы мәмілелер қараудың нысанасы болмаған қылмыстық істер бойынша сот актілеріне сілтеме жасайды.
«К» компаниясы аталған контрагенттермен тиісті құжаттармен (сатып алу-сату, жеткізу, көліктік-экспедиторлық қызмет көрсету, дәнді дақылдарды тиеу қызметтерін көрсетуге арналған шарттар, шот-фактуралар, қорларды сыртқа жіберуге арналған жүкқұжаттар, тауар-көлік жүкқұжаттары, төлем тапсырмалары және т.б.) расталатын шарттық қатынастар болғанын атап өтті мәмілелер бойынша міндеттемелер орындалды.
Сондай-ақ «К» компаниясы тауардың «В» компаниясына (Өзбекстан Республикасы), «G» компаниясына (Өзбекстан Республикасы) жеткізілгенін атап өтеді, бұл шарттармен және темір жол жүкқұжаттарымен расталады.
Бұдан басқа, «К» компаниясы мемлекеттік кірістер органының ұсынылған құжаттарды назарға алмағанын көрсетеді, бұл салықтық тексеру нәтижелері бойынша залал сомасының азаюына алып келді.
«К» компаниясының дәлелдерін тексеріп, мемлекеттік кіріс органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 242-бабының 1, 3-тармақтарына сәйкес Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 369-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес Салық кодексінің 370-бабында көрсетілген салық салынбайтын айналымды қоспағанда, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу бойынша қосылған құн салығын төлеуші жасайтын айналым салық салынатын айналым болып табылады.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 372-бабының 1-тармағына сәйкес тауарларды өткізу бойынша айналым, оның ішінде тауарды сатуды, тауарды тиеп жөнелтуді қоса алғанда, тауарға меншік құқығын беруді, оның ішінде төлемді бөліп-бөліп төлеу және (немесе) басқа тауарларға, жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге айырбастау шарттарымен беруді білдіреді.
Сонымен қатар, 25.12.2017ж. Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағымен салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделетіні белгіленген. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
«Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) 1-бабының 2) тармақшасында бастапқы есепке алу құжаттары - негізінде бухгалтерлік есеп жүргізілетін операцияның немесе оқиғаның жасалу фактісінің және оны жасауға құқықтың қағаз, сондай-ақ электрондық жеткізгіштегі құжаттық куәлігі болып айқындалған.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 2 және 3-тармақтарында операцияларды немесе оқиғаларды ресімдеу үшін қолданылатын бастапқы құжаттардың нысандарын немесе оларға қойылатын талаптарды Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес уәкілетті орган және (немесе) Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі бекітетіні көрсетілген.
Нысандары немесе талаптары бекітілмеген бастапқы құжаттар, дара кәсіпкерлер мен ұйымдар дербес әзірлейді не нысандарды немесе талаптарды қолданады, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бекітілген немесе есепке алуға резидент емес жеке тұлғалар немесе резидент емес заңды тұлғалар ұсынған Қазақстан Республикасының аумағында тіркелмеген, осы баптың 3-тармағының 1) -7) тармақшаларында көрсетілген міндетті деректемелерді қамтуға тиіс.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 4-тармағына сәйкес бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.
Осылайша, салық төлеушiнiң шығыстары тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша шығыстар кiрiс алуға бағытталған жағдайда шегерiмге жатқызылуға тиiс. Бұл ретте, Салық кодексінің нормаларына сәйкес салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді, бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Сондай-ақ, 25.12.2017ж. Салық кодексінің 264-бабының 2) тармақшасына сәйкес. заңды күшіне енген сот шешімімен белгіленген, басшысы және (немесе) құрылтайшысы (қатысушысы) осындай заңды тұлғаны тіркеуге (қайта тіркеуге) және (немесе) қаржы-шаруашылық қызметін жүзеге асыруға қатысы жоқ салық төлеушімен жұмыстарды нақты орындаусыз, қызметтер көрсетусіз, тауарларды тиеп-жөнелтусіз жасалған операциялар бойынша шығыстар шегерімге жатпайды сот осындай салық төлеушіден тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді іс жүзінде алғанын анықтаған жағдайда тоқтатылады.
Қаралатын жағдайда салықтық тексеру нәтижелерi бойынша «Т» компаниясымен, «М» компаниясымен, «Д» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстар шегерiмнен шығарылды.
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша тауарларды (4-сыныпты бидай) сатып алу бойынша «Т» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 20 008,0 мың теңге сомасында шығыстар 2022ж.шегерімнен шығарылды.
«Т» компаниясы 09.04.2002ж. бастап аумақтық мемлекеттік кірістер органында тіркеу есебінде тұр. Қызмет түрі - тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және бұршақты дақылдарды өсіру.
ИСНА деректеріне сәйкес «Т» компаниясы бірыңғай жер салығын төлеушілерге арналған Декларацияны (н. 920.00) ұсынды, оған сәйкес 2022ж. табыс 263 399,3 мың теңгені құрайды, 1 қызметкер көрсетілген.
Бұл ретте, салықтық тексеру барысында «Т» компаниясының да, оның жеткізушілерінің де салық есептілігі нысандарына, электрондық шот-фактураларға талдау жүргізілді, оның нәтижесінде «Т» компаниясының жоғарыда көрсетілген тауарларды сатып алмағаны, импорттамағаны анықталды.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 143-бабы 1 және 2-тармақтарына сәйкес салық органы осындай операциялар туралы қосымша ақпарат алу, аталған салық төлеушіні (салық агентін) тексеру барысында туындайтын мәселелер бойынша операциялардың фактісі мен мазмұнын растау мақсатында оған қатысты салық органы кешенді немесе тақырыптық тексеру жүргізетін салық төлеушімен (салық агентімен) операцияларды жүзеге асырған тұлғаларды қарсы тексеру болып табылады.
Қарсы тексеру кешенді немесе тақырыптық тексеруге қатысты қосалқы болып табылады.
Қаралып отырған жағдайда, мемлекеттік кірістер органы «Т» компаниясымен өзара есеп айырысуды растау мақсатында аумақтық мемлекеттік кірістер органына 30.12.2025ж. қарсы салықтық тексеру жүргізуге сұрау салу жіберді.
Қарсы салықтық тексеру жүргізуге арналған сауалға берілген жауапқа сәйкес өзара есеп айырысулар расталған жоқ. 30.01.2026 ж. қарсы салықтық тексеру актісімен «К» компаниясына «Т» компаниясының атынан 01.01.2022ж.-31.12.2024ж. аралығында ауылшаруашылық өнімдері жеткізілген жоқ.
Айта кету керек, аудандық соттың 17.10.2024ж. қаулысына (бұдан әрі - 17.10.2024ж. қаулысы) сәйкес, азамат С. ұйымдастырушы және орындаушы ретінде бір тұлғада әрекет ете отырып, алдау жолымен «Т» компаниясының ЭЦҚ-кілтін және мөрін иеленіп алды, бірыңғай мақсатқа - ЖТС мемлекетінің бюджетіне салық төлеуден жалтаруға қол жеткізу үшін бірыңғай ниетпен және бірыңғай тәсілмен әрекет ете отырып, 25.12.2017ж. Салық кодексінің нормативтік талаптарын, оның ішінде 242-баптарды, 25.12.2017ж. Салық кодексінің 264, 227, 655, 659-баптарына сәйкес, мемлекетке аса ірі залал келтіруге әкеп соғатын әрекет жасайтынын сезіне отырып, тауарларды ic жүзінде сатып алу болмаған кезде аса ірі мөлшерде салық төлемеу түрінде, бухгалтерлік құжаттамаға және салық есептілігіне енгізе отырып, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету жұмыстарды нақты орындамай шот-фактураларды пайдалана отырып, шаруашылық және қаржы қызметі туралы көрінеу жалған ақпарат, қызметтер көрсетуді, тауарларды тиеуді жүзеге асырмаған, жеткізбеген, көрсетпеген және жүзеге асырмаған және ЖТС/КТС сомасын есепке заңсыз жатқызу және келтірілген шығыстарды (ЖТС/КТС) жоғарылату үшін ғана қажет болды.
Бұдан әрі 17.10.2024ж. азамат С. көрінеу саудасыз бастапқы бухгалтерлік құжаттарды дайындаумен айналысқаны, «Т» компаниясының контрагенттері үшін қажетті барлық мәліметтерді қамтитын заңсыз тәсілмен алынған есепке алынбаған орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерді заңдастыру бойынша кірістерді және жүргізілген заңсыз мәмілелерді жасыру мақсатында жасалған делік мәмілелер бойынша, сондай-ақ контрагент кәсіпорындар шығыстарының ұлғаюы, жұмыстарды нақты орындамай шот-фактураларды жазып беру бойынша ic-әрекеттер жасау, тауарларды тиеп жөнелту кезінде, бұл ретте салдарларының туындауын сезіне отырып, кәсіпорынның контрагенттері бюджетке салық төлеуден жалтарған, қылмыстық құқық бұзушылық жасауға жәрдемдескен, жалған шот-фактураларды және өзге де бастапқы құжаттарды дайындау және жазып беру жолымен жалған шот-фактураларда көрсетілген тауарлардың, жұмыстар мен қызметтердің нақты қозғалысына байланысты қаржы-шаруашылық операцияларын жүргізбей (шарттар, жүкқұжаттар, орындалған жұмыстардың актілері және т.б.).
Сонымен қатар, «Т» компаниясынан 12.01.2026ж. басшының атынан Т азаматы «К» компаниясымен өзара есеп айырысулар жүргізілмегені туралы түсіндірме берілген.
Жоғарыда келтірілгеннен келіп шығатыны, «Т» компаниясының атынан контрагенттердің атына жалған құжаттар жазылып берілген, сот «К» компаниясының «Т» компаниясынан тауарларды іс жүзінде алғанын анықтаған жоқ, «К» компаниясымен өзара есеп айырысулар жүргізілмегені белгіленді.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, «К» компаниясының «Т» компаниясымен өзара есеп айырысуы жөніндегі құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасы салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылады.
Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 20 008,0 мың теңге сомада «Т» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстарды 2022 жылғы шегерімдерден алып тастау негізделген болып табылады.
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 20 008,0 мың теңге сомасында «М» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша тауарларды (4-сыныпты бидай) сатып алу бойынша шығыстар 2022ж. шегерімдерден алынып тасталды.
«М» компаниясы 05.12.2018ж. бастап 21.01.2026ж. дейін кезеңінде аумақтық мемлекеттік кірістер органында тіркеу есебінде тұрған. «К» компаниясымен өзара есеп айырысу кезеңіндегі қызметтің негізгі түрі - суару жүйелерін пайдаланудан басқа, өсімдік шаруашылығына ықпал ететін қызмет.
ИСНА деректеріне сәйкес «М» компаниясы бірыңғай жер салығын төлеушілерге арналған Декларацияны (н. 920.00) ұсынды, оған сәйкес 2022ж. табыс 405 519,9 мың теңгені құрайды, 1 қызметкер көрсетілген.
Бұл ретте, салықтық тексеру барысында «М» компаниясының да, оның жеткізушілерінің де салық есептілігі нысандарына, электрондық шот-фактураларға талдау жүргізілді, оның нәтижесінде «М» компаниясының жоғарыда көрсетілген тауарларды сатып алмағаны, импорттамағаны анықталды.
Жоғарыда көрсетілгендей, операциялар туралы қосымша ақпарат алу, операциялардың фактісі мен мазмұнын растау мақсатында тексеру барысында туындайтын мәселелер бойынша кешенді немесе тақырыптық тексеруге қатысты көмекші болып табылатын қарсы тексеру жүргізіледі.
Қаралып отырған жағдайда, мемлекеттік кірістер органы «К» компаниясымен өзара есеп айырысуды растау мақсатында аумақтық мемлекеттік кірістер органына 30.12.2025ж. қарсы салықтық тексеру жүргізуге сұрау салу жіберді.
Қарсы салықтық тексеру жүргізуге арналған сауалға берілген жауапқа сәйкес өзара есеп айырысулар расталған жоқ. 30.01.2026 ж. қарсы салықтық тексеру актісімен «К» компаниясының атына 01.01.2022ж.-31.12.2024ж. мерзімі аралығында ауылшаруашылық өнімдері жеткізілген жоқ.
Айта кету керек, 17.10.2024ж. Қаулыға сәйкес, С. Азамат өз жиенінің жағдайы мен біліксіздігін пайдаланып, азаматтық-құқықтық мәмілелердің түрі үшін жасалған міндеттерден туындайтын міндеттерді орындауға ниет білдірмей, тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді ic жүзінде өткізбей, бірыңғай пиғылмен және бірыңғай тәсілмен әрекет ете отырып, бірыңғай мақсатқа қол жеткізу үшін - ЖТС мемлекет бюджетіне салық төлеуден жалтару, 25.12.2017ж. Салық кодексінің нормативтік талаптарын, оның ішінде 25.12.2017ж. Салық кодексінің 242, 264, 227, 655, 659-баптарын бұза отырып, мемлекетке аса ірі залал келтіруге әкеп соғатын әрекет жасайтынын сезіне отырып, тауарларды ic жүзінде сатып алу болмаған кезде аса ірі мөлшерде салық төлемеу түрінде, бухгалтерлік құжаттамаға және салық есептілігіне енгізе отырып, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету жұмыстарды нақты орындамай шот-фактураларды пайдалана отырып, шаруашылық және қаржы қызметі туралы көрінеу жалған ақпарат, қызметтер көрсетуді, тауарларды тиеуді жүзеге асырмаған, жеткізбеген, көрсетпеген және жүзеге асырмаған және ЖТС/КТС сомасын есепке заңсыз жатқызу және келтірілген шығыстарды (ЖТС/КТС) жоғарылату үшін ғана қажет болды.
Бұдан әрі 17.10.2024ж. азамат С. «М» компаниясын іс жүзінде басқара отырып, тауарларды ic жүзінде өткізбей, пайдалылық ниетпен, мүліктік пайда табу мақсатында, тауарды жеткізу орын алды деген жалған бухгалтерлік құжаттарды бергені үшін заңсыз сыйақы алу жолымен, контрагенттерге салық төлеуден жалтаруға ықпал ете отырып, нақты салық салу объектілерінсіз, тауар-материалдық қорлар толық болмаған кезде, заңды кәсіпкерлік қызметпен айналысу үшін қажетті жарғылық капитал мөлшері жоқ үй-жайлар, қоймалар, автокөлік және арнайы техника, жасалған азаматтық-құқықтық мәмілелерден туындайтын міндеттерді орындауға қабілетті қызметкерлердің штаты болмаса, іс жүзінде жұмыстарды орындамай, қызмет көрсетусіз шот-фактураларды жазып беру бойынша сондай-ақ өздерінің контрагент кәсіпорындарына (сатып алушыларына) салық төлеуден жалтаруға жәрдемдесті.
Сонымен қатар, «М» компаниясынан 08.01.2026ж. М. азаматының атынан «К» компаниясымен өзара есеп айырысулар жүргізілмегені туралы түсіндірме берілген.
Жоғарыда келтiрiлгендерден келiп шығатыны, «М» компаниясының атынан контрагенттердiң атына жалған құжаттар жазылып берiлген, «М» компаниясынан «К» компаниясының тауарларды iс жүзiнде алуы анықталмаған, «К» компаниясымен өзара есеп айырысу жүргiзiлмеген.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, «К» компаниясының «М» компаниясымен өзара есеп айырысуы жөніндегі құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасы салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылады.
Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 20 008,0 мың теңге сомасында «М» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстарды 2022ж. шегерімдерден алып тастау негізделген болып табылады.
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 32 000,0 мың теңге сомасында «Д» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша тауарларды (күнбағыс) сатып алу бойынша шығыстар 2022ж. шегерімнен шығарылды.
«Д» компаниясы 22.10.2020ж. бастап аумақтық мемлекеттік кірістер органында тіркеу есебінде тұрған. «К» компаниясымен өзара есеп айырысу кезеңіндегі қызмет түрі - тұқым шаруашылығын қоса алғанда, дәнді және дәнді бұршақты дақылдарды өсіру.
ИСНА деректеріне сәйкес 2022ж. бастап салық есептілігі табыс етілмеген, табыс көрсетілмеген, қызметкерлер жоқ.
Жоғарыда көрсетілгендей, операциялар туралы қосымша ақпарат алу, операциялардың фактісі мен мазмұнын растау мақсатында тексеру барысында туындайтын мәселелер бойынша кешенді немесе тақырыптық тексеруге қатысты көмекші болып табылатын қарсы тексеру жүргізіледі.
Қаралатын жағдайда, мемлекеттік кірістер органы «К» компаниясымен өзара есеп айырысуды растау мақсатында аумақтық мемлекеттік кірістер органына қарсы салықтық тексеру жүргізуге сұрау салу жіберілді. 19.01.2026ж. қарсы салықтық тексеру жүргізуге арналған сауалға жауапқа сәйкес өзара есеп айырысулар салық төлеушінің тіркеу деректерінде көрсетілген орналасқан жері бойынша «Д» Компаниясының болмауы себебінен расталмаған (30.01.2026ж. салықтық тексеру актісі).
Айта кету керек, 15.11.2023ж. (бұдан әрі - 15.11.2023ж. шешім) «Д» компаниясын мемлекеттік тіркеу 22.10.2020ж. жарамсыз деп танылды. Сот материалдарынан мынадай ақпарат бар: 04.05.2022ж. түсіндірмесіне сәйкес азамат Ж. «Д» компаниясының қаржы-шаруашылық қызметімен айналыспағаны, мәмілелер жасамаған. Сонымен қатар, азамат Ж. фермерлік шаруашылық ретінде тіркеуге ниет білдірген жоқ, оның үстіне кәсіпкерлік қызметпен айналыспады, бұл жойылмайтын бұзушылық болып табылады. Бұдан басқа, жеке кәсіпкер ретінде тіркелген сәттен бастап салық есептілігі ұсынылмаған. Тиісінше мұндай мемлекеттік тіркеу Қазақстан Республикасының заңнамасын елеулі бұзушылықтармен жүргізілді, олар жойылмайтын сипатқа ие.
15.11.2023ж. шешім 20.12.2023ж. заңды күшіне енді.
Жоғарыда келтiрiлгендерден «Д» компаниясы iс жүзiнде қаржы-шаруашылық қызметпен айналыспағаны, сот «К» компаниясының «Д» компаниясынан тауарларды iс жүзiнде алғанын анықтамағаны, «К» компаниясымен өзара есеп айырысулар жүргiзiлмегенi туындайды.
Жоғарыда баяндалғанды ескере отырып, «К» компаниясының «Д» компаниясымен өзара есеп айырысуы жөніндегі құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасы салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылады.
Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 32 000,0 мың теңге сомасында «Д» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстарды 2022ж. шегеруден алып тастау негізделген болып табылады.
Салықтық тексеру нәтижелері бойынша 28 887,8 мың теңге сомасында 2023ж. залалдарды азайтуға қатысты мынаны атап өту қажет.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 211-бабы 5-тармағының 1) тармақшасына сәйкес салықтар мен бюджетке төленетін төлемдердің түрлері, салықтық тексеру жүргізуге арналған нұсқамада көрсетілген әлеуметтік төлемдер бойынша кешенді және тақырыптық тексерулер жүргізу кезеңінде (ұзартуды және тоқтата тұруды ескере отырып) - тексерілетін салық кезеңінің тиісті салық есептілігіне өзгерістер мен толықтырулар енгізуге жол берілмейді.
Қаралып отырған жағдайда, «К» компаниясы 11.02.2026ж. 2023ж. КТС бойынша қосымша Декларация табыс етілді, онда 100.00.055 «Көшірілген залалдар ескерілген салық салынатын кіріс» жолында (-) 28 887,8 мың теңге көрсетілген. Бұл ретте, салықтық тексеруді тағайындау туралы нұсқама «К» компаниясына 15.12.2025ж. табысталған.
Бұл декларация 25.12.2017ж. Салық кодексінің 211-бабының нормаларына сәйкес салық тексеруі барысында 2023 жылғы 28 887,8 мың теңге сомасында шығынның азаюы назарға алынбағаны салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.