Дау түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «М» компаниясының шағымын алды.
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) «А» компаниясынан ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2023ж. кезеңіндегі салықтың және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемелерін орындау мәселелері бойынша «А» компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді. 31.12.2024 ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша 128 802,8 мың теңге мөлшерінде есептелген КТС сомасы және 38 316,7 мың теңге мөлшерінде өсімпұл туралы, Қазақстан Республикасы аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы (ҚҚС) 749,6 мың теңге сомасында, өсімпұл 201,9 мың теңге мөлшерінде хабарлама шығарылды мың теңге.
«А» компаниясы салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда «R», «V» ЖК, «Ch» ЖК жеке кәсіпкермен (бұдан әрі - ЖК) өзара есеп айырысулар бойынша шығыстарды шегеруден алып тастау бөлігінде салық органы шешімінің күшін жоюды сұрайды және мынадай дәлелдер келтіреді.
Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы Қазақстан Республикасы Кодексінің 242-бабының 1, 3-тармақтарын бұзу шағым жасалған салық сомасын, өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады. (Салық кодексі) нәтижесінде «А» компаниясы 01.01.2023 жылдан 31.12.2024ж. дейін «R» ЖК, «V» ЖК, «Ch» ЖК тауарларын сенімсіз жеткізушілермен (жүзім ашытқысы, ашытқы) өзара есеп айырысу бойынша 272 586,0 мың теңге сомасындағы шығыстар негізсіз шегерімге жатқызылды.
Салық органының осы қорытындыларымен «А» компаниясы жеткiзу шарттары бойынша ұсынылған бастапқы құжаттардың (шот-фактуралар, қорларды тарапқа жiберуге арналған жүкқұжаттар, төлем құжаттары) өзара есеп айырысуды және тауарларды жеткiзудi жүзеге асырудың дәлелдемелерiнiң дұрыстығы талаптарына сәйкес келетiндiгiнен келiспейдi.
«А» компаниясы мен «R» ЖК, «V» ЖК, «Ch» ЖК арасындағы жеткізу шарттары жарамсыз деп танылмаған, себебі заңды күшіне енген сот шешімі жоқ.
«А» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 242-бабы 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық салынатын кірісті айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
Салық кодексінің 190-бабы 3-тармағына сәйкес салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бұл ретте «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) 6-бабының 3-тармағында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетілетіні белгіленген, бұл ретте бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар нығайтуды және барлық операциялар мен оқиғаларды бухгалтерлік жазбаларда көрсетуді қамтамасыз етуге тиіс.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.
Бұл ретте Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабы 3-тармағының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер, атап айтқанда операцияны жасауға (оқиғаны растауға) жауапты адамдардың лауазымдарының атауы, тегі, аты-жөні және қолдары және оның (оның) ресімделуінің дұрыстығы қамтылуға тиіс.
Осылайша, тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстар сомасын шегерімге жатқызу осы шығыстар табыс алуға бағытталған және олар салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын немесе пайдаланылатын жағдайда операцияның не оқиғаның жасалу фактісін тіркейтін осы шығыстарды растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу Бухгалтерлік есеп туралы заңның талаптарына сәйкес, оның ішінде операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркеу бойынша жүзеге асырылады.
Салық тексеруінің нәтижелері бойынша 01.01.2023ж. 31.12.2024ж. дейін шегерімнен жалпы сомасы 272 586,0 мың теңге шығыстар алынып тасталды, оның ішінде 2023 жылы - 101 286,0 мың теңге, 2024 жылы - «R» ЖК, «V» ЖК, «Ch» ЖК өзара есеп айырысулар бойынша 171 300,0 мың теңге.
Жеткізу шартына сәйкес «R» ЖК «А» компаниясының атына 2023 жылы 51 378,0 мың теңге сомасына (680 000 литр жүзім ашытқысы), 2024 жылы 72 750,0 мың теңге сомасына (970 000 литр жүзім ашытқысы) жүзім ашытқысы мен ашытқыны сатты.
Қарсы тексеру актісіне сәйкес, «R» ЖК өндіруші болып табылмайды, жүзім ашытқысы мен ашытқыны импорттаушы болып табылмайды, оның жүзім ашытқысы мен ашытқыны сатып алғаны құжатпен расталмаған, жүзім ашытқысы мен ашытқының шығу тегі тексерумен анықталмаған.
«R» ЖК өкілі ашытқы жеке тұлғалардан құжатсыз алынғанын түсіндірді.
Активтер (жер, жылжымайтын мүлік, көлік) және жалдамалы қызметкерлер жоқ, ЭШФ АЖ деректері бойынша жеткізілетін тауарды сатып алу жоқ. СЕӨС АЖ деректері бойынша тауарлар импорты жүргізілген жоқ. Жүзім ашытқысын өндіруге арналған өнеркәсіптік база және сақтауға арналған қойма үй-жайлары (сыйымдылықтар) жоқ.
«R» ЖК «А» Компаниясының IP-мекенжайына ұқсас IP-мекенжайдан салық есептілігі нысандарын тапсыруды жүзеге асырғанын атап өткен жөн.
Сондай-ақ «R» ЖК «А» Компаниясының ЖТС және әлеуметтік салық жөніндегі декларацияларына (200.00-н. сәйкес «А» Компаниясының қызметкері болып табылатынын атап өту қажет.
Баяндалған фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, салықтық тексеруге ұсынылған «R» ЖК-мен өзара есеп айырысу бойынша бастапқы құжаттар толық және дұрыс ақпаратты қамтамасыз ете алмайды, сондай-ақ операцияларды көрсету үшін бухгалтерлік жазбаларды барабар нығайту тиісінше салық және бухгалтерлік заңнаманың ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылады Қазақстан Республикасының.
Осылайша, тексеру барысында «R» ЖК-да «А» компаниясының атына жеткізілетін шығыстардың шығу тегі расталмағандықтан, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 124 128,0 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау негізделген болып табылады.
Шартқа сәйкес «Ch» ЖК «А» компаниясының атына 2023 жылы 49 908,0 мың теңге (630 000 литр) сомасына, 2024 жылы 72 750,0 мың теңге (970 000 литр) сомасына жүзім ашытқысын сатты.
Салықтық тексеру барысында «Ch» ЖК өндіруші болып табылмайтыны, жүзім ашытқысын импорттаушы болып табылмайтыны, оның жүзім ашытқысын сатып алғаны құжатпен расталмағаны, жүзім ашытқысының шығу тегі тексерумен анықталмағаны анықталды.
Активтер (жер, жылжымайтын мүлік, көлік) және жалдамалы қызметкерлер жоқ, ЭШФ АЖ деректері бойынша жеткізілетін тауарды сатып алу жоқ. СЕӨС АЖ деректері бойынша тауарлар импорты жүргізілген жоқ. Жүзім ашытқысын өндіруге арналған өнеркәсіптік база және сақтауға арналған қойма үй-жайлары (сыйымдылықтар) жоқ.
«Ch» ЖК «А» Компаниясының IP-мекенжайына ұқсас IP-мекенжайдан салық есептілігі нысандарын тапсыруды жүзеге асырғанын атап өткен жөн.
Баяндалған фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, салықтық тексеруге ұсынылған «Ch» ЖК-мен өзара есеп айырысу бойынша бастапқы құжаттар толық және дұрыс ақпаратты қамтамасыз ете алмайды, сондай-ақ операцияларды көрсету үшін бухгалтерлік жазбаларды барабар нығайту тиісінше салық және бухгалтерлік заңнаманың ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылады Қазақстан Республикасының.
Осылайша, тексеру барысында «Ch» ЖК-да «А» компаниясының атына жеткізілетін тауарлардың шығу тегі расталмағандықтан, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 122 658,0 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау негізделген болып табылады.
Шартқа сәйкес «V» ЖК «А» компаниясының атына 2024 жылы 25 800,0 мың теңге сомасына жүзім ашытқысын сатты.
«V» ЖК-ның қарсы тексеру актісімен 2023 жылы «А» компаниясының атына 67 319,8 мың теңге сомасына, 2024 жылы 32 019,7 мың теңге сомасына көлік қызметтерін көрсету және 2024 жылы 25 800,0 мың теңге (860 000 литр) сомасына жүзім ашытқысын сату расталғанын атап өткен жөн.
Қарсы тексеру актісінде жүзім ашытқысы жеке тұлғалардан құжаттамалық растаусыз сатып алынғаны көрсетілген.
Жер учаскелері, жылжымайтын мүлік және жалдамалы қызметкерлер жоқ, ЭШФ АЖ деректері бойынша жеткізілетін тауарды сатып алу жоқ. СЕӨС АЖ деректері бойынша тауарлар импорты жүргізілген жоқ. Жүзім ашытқысын өндіруге арналған өнеркәсіптік база және сақтауға арналған қойма үй-жайлары (сыйымдылықтар) жоқ.
«V» ЖК «А» Компаниясының IP-мекенжайына ұқсас IP-мекенжайдан салық есептілігі нысандарын тапсыруды жүзеге асырды.
Баяндалған фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, салықтық тексеруге ұсынылған «V» ЖК-мен өзара есеп айырысу бойынша бастапқы құжаттар толық және дұрыс ақпаратты қамтамасыз ете алмайтыны, сондай-ақ операцияларды көрсету үшін бухгалтерлік жазбаларды барабар нығайту тиісінше салық және бухгалтерлік заңнаманың ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылмайтыны жөн Қазақстан Республикасының.
Осылайша, тексеру барысында «V» ЖК-да «А» компаниясының атына жеткізілетін тауарлардың шығу тегі расталмағандықтан, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 25 800,0 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау негізделген болып табылады.
Салық кодексінің 182-бабының 1-тармағына сәйкес шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган Апелляциялық комиссияның шешімін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру нәтижелері туралы хабарламаны өзгеріссіз, ал шағымды қанағаттандырусыз қалдыру туралы шешім қабылданды.