Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеуші санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС және ҚҚС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді (КТС), өндірілген тауарларға қосылған құн салығын қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «Т» компаниясының апелляциялық шағымын алды Қазақстан Республикасы аумағында орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтер (ҚҚС).
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2022 жылдан бастап салық және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемелерін орындау мәселесі бойынша кешенді салықтық тексеру жүргізді. 31.12.2024ж. бойынша, оның нәтижелері бойынша мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы хабарлама шығарылды (КТС) 257 537,3 мың теңге сомасында салық және 37 449,5 мың теңге өсімпұл, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы (ҚҚС) 98 144,3 мың теңге сомасында салық және 27 791,0 мың теңге өсімпұл, шығынды азайту -76 255,8 мың теңге.
«Т» компаниясы салық органының қорытындысымен келіспей, салық органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.
Қазақстан Республикасының 25.12.2017ж, «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексінің 190, 242-баптарын бұзу шағым жасалған соманы және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады. (25.12.2017ж. Салық кодексі) 2023 жылғы шегерімдерден растайтын құжаттарсыз 13 323,3 мың теңге сомасында қызметтер мен жұмыстар бойынша және 1 841,0 мың теңге сомасында іссапар шығыстары алынып тасталды. Осыған байланысты, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2023 жылға 3 032,9 мың теңге сомасында КТС есептелді.
Салық органының осы қорытындысымен «Т» компаниясы 2023 жылғы КТС бойынша декларацияда 100.00.019 жолында 347 186,4 мың теңге сомасында өткізілген тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша мынадай жүргізілген шығыстар аударылғандықтан келіспейді. Яғни, Мемлекеттік кірістер департаментінің тексерушісі көрсеткен 348 688,1 мың теңге мөлшеріндегі шығыстар «Т» компаниясының КТС бойынша декларациясында (н.
Бұдан басқа, «Т» компаниясы декларациясының «Н» ұяшығында 2023 жылға 100.00 нысаны бойынша 149 268,1 мың теңге сомасында «өзге де қызметтер мен жұмыстар» көрсетілген, ал Мемлекеттік кірістер департаментінің тексерушісі № 2 қосымшаның кестесінде «Т» компаниясы 7 710,2 мың теңге көрсеткенін көрсетті.
Жоғарыда баяндалғаннан келіп шығатыны, Мемлекеттік кірістер департаментінің тексерушісі тексеру актісінде және № 2 қосымшаның кестесінде артық шығыстар (шегерімдер) туралы мәліметтерді дұрыс көрсетпеген. Демек, 2023 жылға 3 032,9 мың теңге мөлшерінде КТС есептеу заңсыз және негізсіз болып табылады.
«Т» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
1 жылғы 3 Салық кодексінің 242-бабының 25.12.2017-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары 25.12.2017ж. Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, осы бапта және 25.12.2017ж. Салық кодексінің 243-263-баптарында белгіленген ережелерді ескере отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi.
Сонымен қатар, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағымен. салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделетіні анықталды. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы Қазақстан Республикасының Заңының (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) 6-бабының 3-тармағына сәйкес операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетіледі, бұл ретте бухгалтерлік жазбалардың бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар бекітілуін және барлық операциялар мен оқиғалардың бухгалтерлік жазбаларда көрсетілуін қамтамасыз етуге тиіс.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 1-бабының 2) тармақшасында бастапқы есепке алу құжаттары (бастапқы құжаттар) - негізінде бухгалтерлік есеп жүргізілетін операцияның немесе оқиғаның жасалу фактісінің және оны жасау құқығының қағаз және электрондық жеткізгіштегі құжаттық куәлігі болып айқындалған.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 4-тармағына сәйкес бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.
Бұл ретте Бухгалтерлік есеп туралы заңның 4-бабында бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептіліктің мақсаты мүдделі тұлғаларды дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың қаржылық жағдайы, қызметінің нәтижелері және қаржылық жағдайындағы өзгерістер туралы толық және шынайы ақпаратпен қамтамасыз ету болып табылатыны көрсетілген.
Осылайша, тиісті растайтын құжаттар болған кезде кіріс алуға бағытталған шығыстар шегерімге жатады.
Қаралатын жағдайда, 2023 жылғы КТС бойынша декларацияда (н. 1.00.00) "Шегерімдер" бөлімінде 100.00.019 "Сатылған тауарлар (жұмыстар, қызметтер) бойынша шығыстар 347 186,4 мың теңге сомасы көрсетілген.
Бұл ретте, салық төлеушінің деректері бойынша салықтық тексеру актісінде «Өткізілген тауарлар, жұмыстар және қызметтер бойынша шығыстар» жолында 348 688,1 мың теңге сомасы көрсетілген.
Мысалы, салықтық тексеру актісінде "Заңды тұлғалардан алынатын КТС, ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді қоспағанда «деген жолда салық төлеушінің деректері бойынша 2023 жыл үшін» Өткізілген тауарлар, жұмыстар мен қызметтерге" 348 688,1 мың теңге сомасында арифметикалық қате жіберілді, нәтижесінде 1 501,7 мың теңге (348 688,1-347 186,4) сомасындағы шығыстар артық алынып тасталды.
Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2023 жылға 300,3 мың теңге сомасында КТС есептеу негізсіз болып табылады.
7 710,2 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастауға қатысты 2023 жылғы КТС бойынша декларацияда (н. 1.00.00) «Шегерімдер» бөлімінде 100.00.037 «Салық кодексінің 244-бабына сәйкес қызметтік іссапарлар кезінде өтемақы сомасын шегеру» жолында 7 710,2 мың теңге сомасында көрсетілгенін атап өткен жөн осыған байланысты «Т» компаниясының 149 268,1 мың теңге сомасындағы дәлелдері дұрыс емес болып табылады.
Бұл ретте, 2023 жылғы КТС бойынша декларацияның «Н» торкөзінде (н. 100.00) «өзге де қызметтер мен жұмыстар» жолында салықтық тексеру барысында есепке алынған 149 268,1 мың теңге сомасы көрсетілген.
25.12.2017 ж. Салық кодексінің 190, 242, 400-баптарын бұзу шағым жасалған соманы және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады. 2024 жылдың 2-3 тоқсаны үшін шығыстар мен ҚҚС шегерімге жатқызылды. R. компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша
«Т» компаниясы КТС мен ҚҚС есептеудің себебі «R» компаниясы электрондық шот-фактураларды өз бетінше кері қайтарып алғандықтан салық органының осы қорытындысымен келіспейді.
Шағымда «Т» компаниясы мен «R» компаниясы 02.02.2023ж. құрылыс жұмыстарына және 09.02.2023ж. құрылыс объектісіне металл прокатын жеткізуге. Тараптар металл прокатын және құрылыс материалдарын жеткізудің құнын 995 097,4 мың теңге мөлшерінде белгіледі.
Шағымнан келіп шығатыны, 09.02.2023. Шартты орындау үшін «R» компаниясы «Т» компаниясының атына металл прокатын және құрылыс материалдарын сатқан, олар кейіннен объектінің құрылысында - автомобильдер шығаратын зауытта пайдаланылған.
«Т» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Жоғарыда көрсетілгендей, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 242-бабы 1, 3 және 4-тармақтарына сәйкес. салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары 25.12.2017ж. Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, осы бапта және 25.12.2017ж. Салық кодексінің 243 - 263-баптарында белгіленген ережелерді ескере отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
Егер осы бапта және 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 243 - 263-баптарында өзгеше белгіленбесе, осы бөлімнің мақсаттары үшін шығыстарды тану, оларды тану күнін қоса алғанда, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес шығыстарды тану тәртібі 25.12.2017 жылғы Салық кодексіне сәйкес шегерімдерді айқындау тәртібінен өзгеше болған жағдайда, көрсетілген шығыстар 25.12.2017 жылғы Салық кодексінде айқындалған тәртіппен салық салу мақсаттары үшін ескеріледі.
Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес 25.12.2017 ж. 1) тармақшаға сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызатын ҚҚС сомасы 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 367-бабы 1-тармағына сәйкес, егер олар өткізу бойынша салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ осы тармақтың 1) -4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса, алынған тауарлар, жұмыстар мен қызметтер үшін төлеуге жататын қосылған құн салығының сомасы танылады.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 400-бабына сәйкес шот-фактура ҚҚС есепке жатқызу үшін негіз болып табылатынын көрсету қажет.
Бұл ретте, барлық ҚҚС төлеушілер үшін міндетті құжат болып табылатын шот-фактураны жазып беру 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 412-бабының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 412-бабы 12-тармағына сәйкес. шот-фактура салық төлеушінің бұйрығымен уәкілеттік берілген қызметкердің қолымен расталуы мүмкін. Бұл ретте бұйрықтың көшірмесі тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушылардың көзбен шолып танысуы үшін қолжетімді болуға тиіс.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарымен. есепке алу құжаттамасы: бухгалтерлік құжаттаманы - Бухгалтерлік есеп туралы заңға сәйкес оны жүргізу міндеті жүктелген тұлғалар үшін; тексерудің стандартты файлы - осы файлды ерікті түрде ұсынатын тұлғалар үшін; осы баптың 4-тармағында көрсетілген адамдар үшін - бастапқы есепке алу құжаттары; салық нысандары; салықтық есепке алу саясаты; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттар.
Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және қорытудың реттелген жүйесін білдіреді.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.
Бұдан басқа, Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабы 3-тармағының 6) тармақшасына сәйкес қағаз, сондай-ақ электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттар міндетті деректемелерді қамтуы тиіс, онда өзгелермен қатар лауазымдардың атауларын, операцияны жасауға (оқиғаны растауға) жауапты адамдардың тегін, аты-жөні мен қолын көрсету және оның (оның) дұрыстығы көзделген ресімдеу.
Осылайша, салық төлеушінің шығыстары тауарлар, жұмыстар, қызметтер бойынша шығыстар кіріс алуға бағытталуы және салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылуы, сондай-ақ тиісті салық салынатын айналым мақсаттарында пайдаланылуы шартымен ҚҚС бойынша шегерімге және есепке жатқызылуға жатады.
басшы және бас бухгалтер немесе салық төлеушінің бұйрығымен осыған уәкілеттік берілген қызметкер қол қойған құжаттармен.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2024 жылғы 983 795,0 мың теңге сомасындағы шығыстар шегерімнен және 2024 жылғы 2-тоқсандағы есептен ҚҚС алынып тасталды. 94 656,2 жылдың 3 тоқсанына 2024 мың теңге сомасында металл прокатын және құрылыс материалдарын сатып алу бойынша «R» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 3 488,1 мың теңге сомасында.
Негізгі қызмет түрі: Басқа топтамаларға енгізілмеген өзге де құрылыс-монтаждау жұмыстары.
1 жылғы 2 Салық кодексінің 143-бабының 25.12.2017-тармақтарына сәйкес салық органы осындай операциялар туралы қосымша ақпарат алу, аталған салық төлеушіні (салық агентін) тексеру барысында туындайтын мәселелер бойынша операциялардың фактісі мен мазмұнын растау мақсатында оған қатысты салық органы кешенді немесе тақырыптық тексеру жүргізетін салық төлеушімен (салық агентімен) операцияларды жүзеге асырған тұлғаларды қарсы тексеру болып табылады.
Қарсы тексеру кешенді немесе тақырыптық тексеруге қатысты қосалқы болып табылады.
Қаралып отырған жағдайда, «R» компаниясында 01.01.2022ж. 31.12.2024ж. дейін, оның нәтижелері бойынша «R» Компаниясы 13.08.2025ж. 10.05.2024ж. 29.08.2024ж. «Т» компаниясының мекен-жайына жалпы сомасы 1 101 850,4 мың теңге, оның ішінде ҚҚС сомасы 118 055,4 мың теңге.
Қарсы тексеру актісінен «R» компаниясы мынадай фактура шоттарын кері қайтарып алғаны келіп шығады:
- ESF-061140004465-20240513-10853521 886 424,1 мың теңге сомасына, ҚҚС 106 370,9 мың теңге сомасында,
- ESF-061140004465-20240829-66820243 сомасы 29 068,1 мың теңге, ҚҚС сомасы 3 488,2 мың теңге;
- ESF-061140004465-20240510-14699692 сомасы 59 090,5 мың теңге, ҚҚС сомасы 7 090,9 мың теңге;
- ESF-061140004465-20240510-07336751 сомасы 9 212,3 мың теңге, ҚҚС сомасы 1 105,5 мың теңге.
Сондай-ақ, қарсы тексеру актісінде «R» компаниясы 13.08.2025ж., 25.08.2025ж. 2 жылдың 3 және 2024 тоқсандары үшін КТС және ҚҚС бойынша қосымша декларациялар ұсынылды, онда 983 795,0 мың теңге сомасына және ҚҚС 118 055,4 мың теңге сомасына сату азайды.
Мысалы, ҚР Премьер-Министрінің Бірінші орынбасарының - ҚР Қаржы министрінің 2019.04.22 № 5 бұйрығымен бекітілген ЭШФ АЖ-де шот-фактураны электрондық нысанда жазып беру ережесінің 12-тармағының 11) тармақшасымен. 01.01.2026ж. дейін қолданыста болған № 370 ЭШФ АЖ-де құжат айналымы процесінде мыналар орындалады, оның ішінде: операциялар: ЭШФ-ны қабылдамау - тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушының түзетілген немесе қосымша ЭШФ-ны жазып беру бойынша не бұрын жазып берілген ЭШФ-ны кері қайтарып алу бойынша өнім берушінің іс-қимылын қабылдамауы.
Сонымен қатар, «Т» компаниясы ЭШФ АЖ шот-фактураларды қайтарып алуды қабылдамау мүмкіндігін пайдаланған жоқ.
Өзара есеп айырысуларды салыстыру актісіне сәйкес «Т» компаниясы «R» компаниясының атына төлем жүргізген жоқ.
Осылайша, «Т» компаниясы мен «R» компаниясы арасындағы «Т» компаниясының атына 983 795,0 мың теңге сомасына тауарларды сату бойынша өзара есеп айырысу және ҚҚС-ны есепке алу 2024 жылғы 2-тоқсан. 94 656,2 жылдың 3 тоқсанына 2024 мың теңге сомасында 3 488,1 мың теңге сомасында электрондық шот-фактураларды қайтарып алуға байланысты расталмайды.
Көрсетілген фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, «R» компаниясымен өзара есеп айырысу жөніндегі құжаттар операциялардың жасалу фактісі туралы шынайы куәландыра алмайды және осы операциялардың бухгалтерлік есепте барабар көрсетілуін қамтамасыз ете алмайды және тиісінше Қазақстан Республикасы салық заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге және ҚҚС есепке жатқызу үшін негіз болып табылады.
«Т» компаниясы 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 190, 242-баптарын бұза отырып, шағым жасалған соманы және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеуге негіз болды. салық тіркелімдерін ұсынбауға байланысты 2024 жылға 325 392,8 мың теңге сомасындағы шығыстар шегерімге жатқызылды.
Салық органының осы қорытындысымен «Т» компаниясы салық тіркелімдерін салықтық тексеруге ұсынбауына байланысты 2024 жылғы 325 392,8 мың теңге сомасындағы шығыстар шегерімнен заңсыз және негізсіз алып тасталғандықтан келіспейді.
«Т» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Жоғарыда көрсетілгендей, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 242-бабы 1, 3 және 4-тармақтарына сәйкес. салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары 25.12.2017ж. Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, осы бапта және 25.12.2017ж. Салық кодексінің 243 - 263-баптарында белгіленген ережелерді ескере отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi.
Салық кодексінің 1-бабы 215-тармағына сәйкес 25.12.2017. салық төлеушінің (салық агентінің) салық салу объектілері туралы мәліметтерді қамтитын құжаты салық тіркелімі болып
мемлекеттік кірістер органдары мен олардың лауазымды адамдарының талаптары бойынша әкімшілік жауаптылық көзделген.
Баяндалғанның негізінде ҚР ӘҚБтК 288-бабының 1-бөлігін және 803-бабын басшылыққа ала отырып, 16.02.2026 ж. қаулы шығарылды. «Т» компаниясының қатысуынсыз ескерту түрінде әкімшілік жауапкершілікке тарту туралы № 267500150000677.
Қаралатын жағдайда, «Т» компаниясы КТС бойынша декларацияда (н. 1.00.00) 2024 жылы 325 392,8 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегерімге жатқызды, олар салықтық тексеру барысында ашып көрсетілмеген, растайтын құжаттар болмаған.
Бұл ретте, шағымға қоса берілген салық тіркелімдеріне сәйкес «Т» компаниясы басшысының не салық тіркелімін жасауға жауапты тұлғаның қолдары, сондай-ақ сомасы толық жазылған салық тіркелімдері және тіркелімдерге бастапқы бухгалтерлік құжаттар жоқ.
Жоғарыда көрсетілгендей, шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған оның қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде нақты жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді.
Осыған байланысты, 325 392,8 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау және көрсетілген бөлікте КТС тиісті есептеу салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.
Шағым жасалған соманы және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеуге «Т» компаниясы 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 257-бабын бұза отырып негіз болды. 2024 жылы жалақы бойынша шығыстар 11 337,7 мың теңгеге арттырылды.
Салық органының осы қорытындысымен «Т» компаниясы келіспейді, осыған байланысты салықтық тексеру актісінде КТС бойынша декларацияда (н. 1.00.00) бухгалтерлік есептің деректеріне сәйкес 11 337,7 мың теңге сомасына жалақы бойынша шығыстар жоғарылатылғаны, атап айтқанда № 3350 шотты талдауда жалақы бойынша есептелген сома 19 890,9 құрайтыны көрсетілген мың теңге, төленген сома 31 228,5 мың теңгені құрайды.
«Т» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 257-бабы 1-тармағына сәйкес 25.12.2017 ж. шегерім. 25.12.2017ж, Салық кодексінің 322-бабы 1-тармағында көрсетілген қызметкердің салық салуға жататын табыстары бойынша жұмыс берушінің шығыстары жатады. (оның ішінде 25.12.2017ж. Салық кодексінің 644-бабы 1-тармағының 20), 22), 23) және 24) тармақшаларында көрсетілген қызметкердің табыстары бойынша жұмыс берушінің шығыстары.
Салық кодексінің 1-бабы 322-тармағына сәйкес 25.12.2017. салық агенті болып табылатын жұмыс беруші есептеген және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасына сәйкес шығыстар (шығындар) ретінде, оның ішінде жұмыс берушінің бухгалтерлік есебінде танылған мынадай табыстар қызметкердің салық салуға жататын табыстары болып табылады.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 1-бабы 1-тармағының 25) тармақшасымен. қызметкер ұғымына анықтама берілген: жұмыс берушімен еңбек қатынастарында тұратын және жұмысты еңбек шарты (келісімшарт) бойынша тікелей орындайтын жеке тұлға; мемлекеттік қызметші; мемлекеттік қызметшілерді қоспағанда, жоғары басқару органы болып табылмайтын салық төлеушінің директорлар кеңесінің немесе өзге де басқару органының мүшесі; қызметі осы Кодекстің 220-бабы 7-тармағының ережелеріне сәйкес тұрақты мекеме құрмайтын резидент еместің персоналды беруге арналған келісімшарт бойынша жұмыс үшін Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын резидентке немесе өзге резидент емеске берілген шетелдік немесе азаматтығы жоқ адам.
Осылайша, КТС есептеу мақсатында бухгалтерлік есепте шығыстар деп танылған қызметкердің табыстары бойынша жұмыс берушінің шығыстары шегерімге жатқызылады.
Қаралатын жағдайда, «Т» компаниясы КТС бойынша декларацияда (н. 1.00.00) «Қызметкерлердің есептелген кірістері және жеке тұлғаларға өзге де төлемдер бойынша шығыстар» 100.00.019 IV жолында. сомасы 31 228,5 мың теңге.
Салық есептілігін жасау ережесінің «Шегерімдер» 17-бөлімінің 1) тармақшасына сәйкес «Корпоративтік табыс салығы бойынша декларация (н.100.00)» 100.00.019 IV жолында шегерімге жатқызылатын қызметкерлердің есептелген кірістері және жеке тұлғаларға өзге де төлемдер бойынша шығыстар сомасы көрсетіледі.
Бұл ретте, Мемлекеттік кірістер департаментінің ақпаратына сәйкес салықтық тексеру барысында «Т» компаниясы жалақы бойынша есеп айырысу-төлем ведомостарын ұсынбаған, олар қол қойылып, мөрмен расталуы тиіс, бұл ретте бухгалтерлік есеп деректеріне сәйкес (№ 3350 шотты талдау) жалақы сомасы 19 890,9 мың теңгені құрады, төленген сома 31 228,5 мың теңгені құрады.
Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 193-бабына сәйкес 18.07.2025ж. (18.07.2025 жылғы Салық кодексі) шағымда шағым беруші тұлға өзінің талаптарын және осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелерді негіздейтін мән-жайлар көрсетіледі. Шағымға салық төлеуші (салық агенті) өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар қоса беріледі.
Қаралып отырған жағдайда, «Т» компаниясы шағымға ұйымдардың қызметкерлеріне 2024 жылға есептеулер талдауын қоса берді, одан 18 қызметкер бойынша 31 228,5 мың теңге сома есептелді.
КТС бойынша декларацияда (н. қызметкерлердің есептелген табыстары және жеке тұлғаларға төленетін өзге де төлемдер бойынша шығыстар 31 228,5 мың теңге сомасында көрсетілді.
Бұл ретте, «Шетелдіктер мен азаматтығы жоқ адамдардың табыстарынан ЖТС есептеу» 2-қосымшасында және «Жеке тұлғалардың табыстарынан салықтар мен әлеуметтік төлемдерді есептеу» 5-қосымшасында ЖТС бойынша декларацияға (н.200.00) 1-4 тоқсандар үшін. қызметкерлер бойынша табыстар 29 935,4 мың теңге сомасында көрсетілді.
Осылайша, 1 293,1 мың теңге сомасында (31 228,5 - 29 935,4) айырма белгіленді, демек, 10 044,6 мың теңге сомасында (11 337,7 - 1 293,1) жалақы бойынша шығыстарды алып тастау азайтылуға жатады, тиісінше, салықтық тексеру нәтижелері бойынша көрсетілген бөлікте КТС есептеу негізсіз болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша шағым жасалған тексеру 2023ж. 300,0 мың теңге сомасында КТС есептеу және 2024ж. шегерімдерден 10 044,6 мың теңге сомасында еңбек ақы бойынша шығыстарды алып тастау бөлігінде күшін жою туралы, ал қалған бөлігін өзгеріссіз қалдыру туралы шешім шығарды.