Дау түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) КТС және ҚҚС есептеу бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі-салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға "Е" Компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2023 жылдан 31.12.2023 жылға дейінгі кезеңде салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеудің дұрыстығы және уақтылы төленуі бойынша салық міндеттемелерін орындау бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы хабарлама берілді, мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) 20 148,2 мың.теңге және 6 458,9 мың.теңге айыппұлдардан басқа, Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстарға және көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығы (ҚҚС) 12 088,9 мың.теңге және 4 639,9 мың.теңге салық сомасы бойынша айыппұлдар есептелді.
«E» Компаниясы салық органының қорытындыларымен келіспей, салық органының шешімін бұзуды сұрап апелляциялық шағым түсірді.
Даулы соманы есептеудің негізі «N» Компаниясымен есеп айырысуларға шығындар мен ҚҚС-ты шегеруге жатқызылған 25.12.2017 жылғы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 190, 242, 400-баптарының бұзылуы болды.
«E» Компаниясы салық органының осы қорытындыларымен келіспейді және «N» Компаниясымен өзара есеп айырысу үшін шығындар мен ҚҚС-ты есеп айырысудан алып тастауды негізсіз деп санайды.
Шағымнан салық органының тауарлардың шығу көзінің болмауы және «E» Компаниясының «N» Компаниясымен іскерлік мәмілелерінің жалған сипаты туралы дәлелдері негізсіз екендігі туындайды, себебі «E» Компаниясы құжаттардың толық тізімін ұсынды.
Шағымнан шығатыны, тауардың нақты жеткізілу фактісін толық және объективті түрде растау үшін Компания «N» Компаниясына хабарласқан, онда «G» Компаниясынан тауар сатып алуға арналған құжаттардың толық тізімі қоса берілген жауап алынған.
E Компаниясы өз шағымында G Компаниясынан N Компаниясына және N Компаниясынан Серіктестікке келісімшарттардың талаптарына сәйкес тауарлардың нақты жеткізілуі шағымға қоса берілген тиісті құжаттармен расталатынын атап өтеді.
«E» Компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды қарап, уәкілетті орган келесі қорытындыларға келді.
2017 жылғы 25 желтоқсандағы Салық кодексінің 242-бабының 1, 3 және 4-тармақтарына сәйкес, салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығындары салық салынатын табысты анықтаған кезде, осы бапта және 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Салық кодексінің 243 - 263-баптарында белгіленген ережелерді ескере отырып, шегерімге жатады, 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығындарды қоспағанда.
Бұл жағдайда шегерімдерді салық төлеуші табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығындарды растайтын құжаттар болған жағдайда нақты жұмсалған шығындар негізінде жүргізеді.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес анықталған болашақ кезеңдердің шығыстары өздері жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
Егер осы бапта және 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Салық кодексінің 243–263-баптарында өзгеше көзделмесе, осы бөлімнің мақсаттары үшін шығындарды тану, олардың танылған күнін қоса алғанда, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
2017 жылғы 25 желтоқсандағы Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағына сәйкес, 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Салық кодексінің 367-бабының 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес қосылған құн салығын төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді алушы есепке жатқызған ҚҚС сомасы, егер олар сату бойынша салық салынатын айналым мақсаттары үшін пайдаланылса немесе пайдаланылатын болса, сондай-ақ осы тармақтың 1) - 4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалған жағдайда, алынған тауарлар, жұмыстар мен қызметтер үшін төленуге тиіс қосылған құн салығының сомасы ретінде танылады.
Айта кету керек, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 400-бабына сәйкес, ҚҚС-ны шегеру үшін негіз шот-фактура болып табылады.
Бұл жағдайда, барлық ҚҚС төлеушілер үшін міндетті құжат болып табылатын шот-фактураны беру 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 412-бабының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
2017 жылғы 25 желтоқсандағы Салық кодексінің 412-бабының 12-тармағына сәйкес, шот-фактура салық төлеушінің бұйрығымен уәкілеттік берілген қызметкердің қолымен куәландырылуы мүмкін. Бұйрықтың көшірмесі тауарларды, жұмыстарды және қызметтерді алушылардың қарауы үшін оңай қолжетімді болуы тиіс.
25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарында бухгалтерлік құжаттамаға мыналар кіретіні белгіленген: бухгалтерлік құжаттама - «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) сәйкес оны жүргізуге жауапты тұлғалар үшін; стандартты аудит файлы - осы файлды ерікті түрде тапсыратын тұлғалар үшін; бастапқы бухгалтерлік құжаттар - осы баптың 4-тармағында көрсетілген тұлғалар үшін; салық нысандары; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді анықтау, сондай-ақ салық міндеттемелерін есептеу үшін негіз болып табылатын басқа да құжаттар.
Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше көзделмесе, салықтық есеп бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік есеп жазбаларын жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен белгіленеді.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес, бухгалтерлік есеп құжаттамасына бастапқы құжаттар, бухгалтерлік есеп регистрлері, қаржылық есептілік және бухгалтерлік есеп саясаты кіреді.
Осылайша, салық төлеушінің шығындары шегерімге жатады және ҚҚС-мен есепке алынады, бұл ретте тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге жұмсалған шығындар табыс табуға бағытталуы және салық салынатын айналым мақсаттары үшін пайдаланылуы тиіс, сондай-ақ басшы мен бас бухгалтер немесе салық төлеушінің бұйрығымен уәкілеттік берілген қызметкер қол қойған тиісті құжаттармен расталуы тиіс.
Қарастырылып отырған іс бойынша, салық аудитінің нәтижелері бойынша, 2023 жылға тауарларды сатып алу бойынша «N» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 100 741,0 мың теңге сомасындағы шығындар және есеп айырысудан алынған 12 088,9 мың теңге сомасындағы ҚҚС шегерімдерден алынып тасталды.
Негізгі қызмет түрі: ерекшеліктерсіз кең ауқымды тауарларды көтерме саудалау.
«N» Компаниясы өз орналасқан жерінде жоқ, бұл салық тексерулерінің есептерімен расталады.
«N» Компаниясы заңды мекенжайында болмауына байланысты 2024 жылдың 11 сәуірінде ҚҚС мақсатында тіркеуден шығарылды.
Сонымен қатар, шағымды қарау барысында «N» Компаниясының басшысы 2021-2023 жылдар аралығында Компанияға тауарларды (дизель генераторларын) жеткізудің нақты фактісін және мәмілелердің нақты орындалуын растайтын 03.05.2026 жылғы түсініктемелер берді (кедендік декларациялар, шот-фактуралар, жүкқұжаттар, шот-фактуралар, салыстырып тексеру есептері).
Шағымды қарау барысында «E» Компаниясы мен «N» Компаниясы 2022 жылғы 11 қазандағы № 2210-11 келісімшарт (бұдан әрі – 2022 жылғы 11 қазандағы келісімшарт) – 1600 кВт дизельді генераторды, номиналды қуаты 2000 кВт (1600 кВт) 400 В, 50 Гц, АТС-пен контейнерде жеткізуге жасалғаны анықталды. Төлем банк аударымы арқылы жүргізілді.
Компанияның дәлелдерін растау үшін шағымға «N» Компаниясынан тауарларды (дизель генераторын) сатып алу туралы құжаттар (келісім, үшінші тарапқа тауарлық-материалдық құндылықтарды беру туралы шот-фактуралар, электрондық шот-фактуралар, салыстырып тексеру есептері, фотоесептер) қоса берілгенін атап өткен жөн.
Шағымға сондай-ақ үшінші тарапқа материалдарды босату туралы электрондық шот-фактура және коносамент кіреді.
Сондай-ақ, шағымға қоса берілген тауарларды сату шартына, тауарларды үшінші тұлғаларға шығаруға арналған шот-фактураларға, электрондық шот-фактураларға, тауарлардың шығу тегі туралы ақпарат пен құжаттарға және оларға қосымшаларға (кеден декларациялары, шот-фактуралар, халықаралық жүкқұжаттары (CMR), тауарларды импорттау және жанама салықтарды төлеу туралы мәлімдемелер (328.00 нысаны), шот-фактуралар) сәйкес, «N» Компаниясы жоғарыда аталған тауарларды (дизель генераторы KG POWER KG3-1600 кВт) «G» Компаниясынан сатып алғанын, ал компания өз кезегінде тауарларды Қытай аумағынан импорттағанын атап өткен жөн.
Компанияның жоғарыда келтірілген дәлелдері және дәлелдерді негіздеу үшін қоса берілген құжаттар АЖ ЭШФ, АЖ СОНО, АЖ Астана-1-де көрсетілген ақпаратпен расталады.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, Компания мен «N» Компаниясы арасындағы өзара есеп айырысу туралы құжаттар шығындарды шегерімдерге жатқызуға және ҚҚС-ты Қазақстан Республикасының салық заңнамасының ережелеріне сәйкес есепке жатқызуға негіз болып табылады.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, «N» Компаниясынан тауарларды (KG POWER KG3-1600 кВт дизель генераторы) сатып алу шығындары шегерімге жатады.
Осылайша, «N» Компаниясымен есеп айырысуларды шегеруден шығындар мен ҚҚС-ты алып тастау және салық аудитінің нәтижелері бойынша осы бөлікте корпоративтік табыс салығы мен ҚҚС-ты тиісті есептеу негізсіз болып табылады.
Отырыс қорытындысы бойынша Апелляциялық комиссия тексеру нәтижелері туралы хабарламаны толығымен жою туралы шешім шығарылды.