Дау түрі: салықтық даулар
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: ҚТС
ҚР Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) ірі кәсіпкерлік субъектілерінен және мұнай секторы ұйымдарынан (КТС) түсетін түсімдерді қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «С» компаниясының шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 01.01.2022 жылдан бастап 31.12.2023ж. дейінгі салық және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемелерін орындау мәселелері бойынша «С» компаниясына тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша КТС сомасы есептелген туралы хабарлама 49 483,8 мың теңге және өсімпұл 17 449,4 мың теңге мөлшерінде шығарылды.
«С» компаниясы салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының «G» компаниясымен және «К» компаниясымен өзара есеп айырысу бөлігіндегі шешімінің күшін жоюды сұрайды және мынадай дәлелдер келтіреді.
25.12.2017ж. Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы Қазақстан Республикасы Кодексінің (25.12.2017ж. Салық кодексі) 242-бабының 1, 3-тармақтарын бұзу шағым жасалған салық сомасын, өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылады. нәтижесінде «С» компаниясы 01.01.2022 жылдан 31.12.2023ж. дейін іс жүзінде қызмет көрсетусіз «G» компаниясымен және «К» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 35 979,8 мың теңге сомасындағы шығыстар негізсіз шегерімге жатқызылды.
Салық органының осы қорытындыларымен «С» компаниясы «G» компаниясымен және «К» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша растаушы құжаттар: бастапқы бухгалтерлік құжаттар, электрондық шот-фактуралар, тауар-ілеспе (босату) жүкқұжаттары, шоттар арасындағы ақша қаражатының қозғалысын растайтын банктік құжаттар ұсынылғандықтан келіспейді.
«С» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттеп, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 242-бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес Салық кодексіне сәйкес шегерімге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Шегерiмдердi салық төлеушi iс жүзiнде жүргiзiлген шығыстар бойынша оның табыс алуға бағытталған қызметiне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргiзедi. Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
25.12.2017ж. Салық кодексінің 3-бабы 190-тармағына сәйкес салық есебі бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Бұл ретте «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Бухгалтерлік есеп туралы заң) 6-бабының 3-тармағында операциялар мен оқиғалар бухгалтерлік есеп жүйесінде көрсетілетіні белгіленген, бұл ретте бухгалтерлік жазбаларды бастапқы құжаттардың түпнұсқаларымен барабар нығайтуды және барлық операциялар мен оқиғаларды бухгалтерлік жазбаларда көрсетуді қамтамасыз етуге тиіс.
Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп тіркелімдерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған кезде не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуға тиіс.
Бұл ретте Бухгалтерлік есеп туралы заңның 7-бабы 3-тармағының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер, атап айтқанда операцияны жасауға (оқиғаны растауға) жауапты адамдардың лауазымдарының атауы, тегі, аты-жөні және қолдары және оның (оның) ресімделуінің дұрыстығы қамтылуға тиіс.
Осылайша, тауарлар, жұмыстар, қызмет көрсетулер бойынша шығыстар сомасын шегерімге жатқызу осы шығыстар табыс алуға бағытталған және олар салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылатын немесе пайдаланылатын жағдайда операцияның не оқиғаның жасалу фактісін тіркейтін осы шығыстарды растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу Бухгалтерлік есеп туралы заңның талаптарына сәйкес, оның ішінде операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркеу бойынша жүзеге асырылады.
2022-2023 жылдардағы шегерімдерден алып тастауға негіздеме жалпы сомасы 18 151,8 мың теңгеге «G» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстар өзара есеп айырысуды растайтын құжаттардың, атап айтқанда тауарларды жеткізуге арналған шарттың, салыстыру актілерінің, тауар-көлік жүкқұжаттарының және тауарларды (көкөністер, жемістер) қабылдау-тапсыру актілерінің болмауы болды.
G компаниясының қызмет түрі: Мамандандырылған дүкендерде жемістер мен көкөністерді бөлшек саудада сату.
ҚҚС бойынша тіркеу есебінде тұрмайды.
18.07.2025ж. Салық кодексінің 5-бабы 193-тармағының 1 тармақшасына сәйкес шағымға салық төлеуші (салық агенті) өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттар қоса беріледі.
18.07.2025ж. Салық кодексінің 193-бабы 5-тармағының 1) тармақшасының аталған нормасына сәйкес «С» компаниясы шағымға қорларды тарапқа жіберуге арналған жүкқұжаттар мен электрондық шот-фактуралар (ЭШФ) қоса берілген.
Бұл ретте тауарларды жеткізуге арналған шарттар, төлем тапсырмалары, салыстыру актілері, тауар-көлік жүкқұжаттары, қабылдау-тапсыру актілері шағымға қоса берілмеген.
Банктің деректері бойынша 2022 жылы «С» компаниясы «G» компаниясының атына 866,9 мың теңге сомасында төлем жасады. Тауарларға ақы төлеу бойынша басқа құжаттар ұсынылмаған.
ЭШФ АЖ деректері бойынша 2022-2023 жылдары «G» компаниясының «С» компаниясының атына сатылған көкөністер мен жемістерді сатып алуы жоқ.
ОБЖШ АЖ деректері бойынша 2022-2023 жылдары 105101, 105115 БСК бойынша импортқа ҚҚС төлеу жоқ.
СЕӨЖ АЖ деректері бойынша 2022-2023 жылдары тауарларды әкелу және жанама салықтарды төлеу туралы өтініштерге сәйкес «С» Компаниясының атына сатылған көкөністер мен жемістердің импорты туралы деректер жоқ (328.00н.).
«G» компаниясы 2022 жылға КТС бойынша декларацияны (100.00н.) нөлдік көрсеткіштермен ұсынғанын, 2023 жылға КТС бойынша декларацияны (100.00н.) ұсынбағанын атап өткен жөн.
Баяндалған фактілер мен мән-жайларды ескере отырып, салықтық тексеруге ұсынылған «G» компаниясымен өзара есеп айырысу жөніндегі бастапқы құжаттар толық және шынайы ақпаратты қамтамасыз ете алмайды, сондай-ақ операцияларды көрсету үшін бухгалтерлік жазбаларды барабар нығайту тиісінше Қазақстан Республикасының салық және бухгалтерлік заңнамасының ережелеріне сәйкес шығыстарды шегерімге жатқызу үшін негіз болып табылады Қазақстан.
Осылайша, «G» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 18 151,8 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау салықтық тексеру нәтижелері бойынша негізделген болып табылады.
2022-2023 жылдардағы шегерімдерден алып тастауға негіздеме жалпы сомасы 17 828,0 мың теңгеге «К» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша шығыстар өзара есеп айырысуды растайтын құжаттардың, атап айтқанда салыстыру актілерінің, тауарлық-көліктік жүкқұжаттардың (жиһазды мекенжайы бойынша жеткізген кезде), қызметкерлердің штат кестесінің, бекітілген техникалық тапсырманың (дизайн-жоба) (шарт бойынша міндетті шарт) болмауы болды.
К компаниясының қызмет түрі: Өзге де жиһаздар өндірісі.
Салық салу режимі: Оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимі.
ҚҚС бойынша тіркеу есебінде тұрмайды.
«С» компаниясы мен «К» компаниясы (Орындаушы) арасында жиһаз дайындау және орнату бойынша қызмет көрсетуге шарт жасалды. «Шартты орындау тәртібі мен міндеттері» 2-тармағына сәйкес Орындаушы осы шартқа қол қойылған сәттен бастап 4 (төрт) ай ішінде жиһаз дайындау және орнату жөніндегі жұмыстарды орындауға міндеттенеді. Осы шарт бойынша жұмыстардың жалпы құны 5 587,0 мың теңгені құрайды. Шарттың 2.2-тармақшасына сәйкес Тапсырыс беруші Орындаушыға бекітілген техникалық тапсырманы (дизайн-жобаны) уақтылы беруге міндеттенеді.
18.07.2025ж. Салық кодексінің 193-бабы 5-тармағының 1) тармақшасына сәйкес «С» компаниясы шағымға шарт, орындалған жұмыс актілері (ОЖА) және ЭШФ қоса берген.
Банктің деректері бойынша 2022-2023 жылдары «С» компаниясы «К» компаниясының атына 19 090,5 мың теңге сомасына төлем жүргізді.
Ұсынылған құжаттар бойынша (ОЖА, ЭШФ) «К» компаниясы мынадай жиһаз түрлерін дайындау бойынша қызметтер көрсетті: кереует - 4 дана, үстел - 6 дана, шкаф - 4 дана, тумбасы бар үстел - 1 дана, парта - 1 дана, ресепшн - 1 дана, тумба - 3 дана, ас үй гарнитурасы - 1 дана, бар бағаны - 2 дана, стеллаж - 2 дана, есік - 2 дана, аяқ киімге арналған сөре - 1 дана.
Шағын бизнес субъектілері үшін оңайлатылған декларацияға сәйкес (910.00н.) «К» компаниясы 2022 жылдың 1-2 жартыжылдығында 18 062,0 мың теңге сомасында, 2023 жылдың 1-2 жартыжылдығында 25 333,9 мың теңге сомасында кіріс көрсетті.
Салық есептілігін тапсыру кезінде пайдаланылған IP-мекенжайларды талдау «К» компаниясының «С» компаниясымен өзара байланысын анықтаған жоқ.
Осылайша, жиһаз өндіру бойынша қызмет көрсету бастапқы бухгалтерлік құжаттармен (шарт, ОЖА, ЭШФ) және банк деректерімен расталғанын ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «К» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 17 828,0 мың теңге сомасындағы шығыстарды шегеруден алып тастау негізсіз болып табылады.
Салық кодексінің 182-бабының 1-тармағына сәйкес шағымды қарау аяқталғаннан кейін уәкілетті орган Апелляциялық комиссияның шешімін ескере отырып, дәлелді шешім шығарады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша «К» компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша шығыстарды шегеруден алып тастау бөлігінде тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламаның күшін жою, ал қалған бөлігін өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.