Кедендік даулар
Заңды тұлға
Тауарларды жіктеу
өзге де
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – кеден органы) кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «W» Компаниясының шағымын алды.
Іс материалдарына сәйкес, кеден органы тауарларды жіктеудің дұрыстығы мәселесі бойынша кедендік тексеру жүргізді – «гидравликалық сығу мойынтіректері» және мойынтіректер (ассортиментте), оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 4 374,9 мың теңгеге тексеру нәтижелері туралы хабарлама шығарылды.
«W» Компаниясы кеден органының қорытындыларымен келіспей, кеден органы шешімінің күшін жоюды өтінген апелляциялық шағыммен жүгінді.
Мысалы, «W» Компаниясы 8412 21 800 8 СЭҚ ТН коды бойынша «Өзге де күштік қондырғылар және желілік әрекеттегі гидравликалық қозғалтқыштар (цилиндрлер)» (кедендік баж – 7%) сияқты гидравликалық сығу мойынтіректері – тауарды жіктегенін хабарлайды, ал кеден органы 8482 10 900 8 кодын «Өзге де шарикті мойынтіректер» (кедендік баж – 10%).
«W» Компаниясы кеден органының шешімін мынадай негіздер бойынша дұрыс емес деп есептейді:
1) Бұйымның функционалдық мақсаты. Мәлімделген тауар интеграцияланған гидравликалық құрылғыны білдіреді, оның негізгі функционалдық элементі ілінісу тетігін іске қосу үшін күштер жасайтын цилиндр болып табылады. Негізгі функция – гидравликалық қысымды желілік механикалық күшке айналдыру, дәл осы цилиндрлерге тән;
2) Мойынтіректерді өз бетінше пайдалануды болдырмайтын бірыңғай корпус. Мойынтірек торабы гидроцилиндр корпусына орнатылған және оқшауланған қолдануға жатпайды, осыған байланысты таза түрдегі мойынтірек ретінде жылжытуға болмайды;
3) Функциялардың қазіргі заманғы технологиялық интеграциясы. Тауар гидрожүйеге тікелей қосылатын дәстүрлі элементтерді (айырды, сығу подшипнигін, цилиндрді) алмастыратын біріздендірілген құрылғы болып табылады;
4) Жіктеуге жүйелі тәсіл. Түсіндірудің негізгі ережелері (бұдан әрі – ТНЕ) сәйкес жіктеу кезінде тауардың негізгі функционалдық мақсатын негізге алу қажет.
Бұл ретте кеден органының қорытындысында шарикті мойынтіректің құрамы туралы қорытынды қалай жасалғаны және оның тауарда СЭҚ ТН 8482 10 900 8 коды бойынша жіктелуін айқындайтын дербес элемент ретінде пайдаланылатыны туралы негіздеме жоқ.
Айналуды қамтамасыз ететін элементтердің (оның ішінде тірек беттерінің) болу фактісі тауарды шарикті мойынтіректер санатына автоматты түрде жатқызуды білдірмейді.
Осыған байланысты, «W» Компаниясы СЭҚ ТН 8412 21 800 8 коды бойынша сығылған гидравликалық подшипникті заңды түрде жіктеді деп есептейді.
Бұдан басқа, «W» Компаниясы Солтүстік Македония Республикасының экономикалық палатасы берген тауарлардың шығу тегі сертификаттарының түпнұсқа даналарын танымау жөніндегі кеден органының қорытындыларымен келіспейді, өйткені Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелінетін тауарлардың шығу тегі туралы сертификатқа қойылатын талаптар туралы №2 қосымшаға сәйкес сертификаттарда Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің 13.07.2018ж. №49 шешім (бұдан әрі – №49 Шешім) тауарға арналған декларацияда көрсетілген тауарлармен сертификатта көрсетілген тауарлар сәйкестендірілген шынайы ақпарат бар.
Сертификаттарда инвойс деректемелерінің, келісімшартқа ерекшеліктің немесе олардағы тауарды сәйкестендіру мақсатында оның сипаттамасын пайдалану үшін өзге де тауарға ілеспе құжаттың, сондай-ақ брутто және (немесе) тауардың басқа сандық сипаттамалары дәрменсіз, өйткені талаптарға сәйкес инвойс деректемелерін көрсету рұқсат етілген, бірақ міндетті болып табылмайды, ал сандық сипаттамалар туралы мәліметтер ұсынылған сертификаттардың 7-бөлімінде көрсетілген (бірлік/данада).
Сертификаттарда көрсетілген сандық сипаттамалар, СЭҚ ТН коды, тауарлардың атауы және шығарылған елі қоса берілген инвойстағы сандық сипаттамаларға сәйкес келеді, бұл ретте инвойста осы тауарларды сәйкестендіруге мүмкіндік беретін тауардың артикулы көрсетілген.
Жоғарыда көрсетілген шешімнің 40-тармағының негізінде (қолданыстағы редакция) «қателердің болуы сертификатты толтыру кезінде жіберілген, мәліметтердің дұрыстығына әсер етпейтін тауардың шығу тегіне күмән келтірмейтін, мұндай сертификатты тауардың шығу тегі туралы құжат ретінде қарамауға негіз болып табылмайды» сертификаттарда бірқатар қосымша және міндетті емес параметрлердің көрсетілмеуі аталған елдерде тауардың өндірілу фактісін жоққа шығармайды және күмән туғызбайды Компания «W» ұсынған тауардың шығарылған жерін біржақты сәйкестендіруге мүмкіндік беретін құжаттар болған кезде.
Баяндалғанның негізінде «W» Компаниясы тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
Сыртқы саудаға қатысушының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерделей келе, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Тауарлардың жіктелуі бойынша.
«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 40-бабына сәйкес тауарларды сыныптау деп қарастырылатын тауарларды СЭҚ ТН бойынша нақты тауарлық позицияларға, қосалқы позицияларға және кіші қосалқы позицияларға кезең-кезеңмен жатқызу түсініледі.
Тауарларды сыныптау мына негізгі өлшемшарттар:
Бұл ретте, тауарлардың өңделу дәрежесі ескеріле отырып, оларды СЭҚ ТН берудің негізгі қағидаларын және бөлімдерге, топтарға ескертпелерді (оның ішінде тауарлық позицияларға, қосалқы позицияларға ескертпелерді), сондай-ақ өзіндік ерекшелігі бар сыныптау мәселелерін түсіндіретін қосымша ескертпелерді қолдану негізінде тауарлық кіші қосалқы позицияларға түбегейлі жатқызу қағидаты сақталады.
Тауарлардың дұрыс жіктелуін тексеруді кеден органы шығарғанға дейін де, шығарғаннан кейін де кедендік бақылау шеңберінде жүзеге асырады.
Қарастырылып отырған жағдайда, «W» компаниясы Польшадан ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсімімен орналастырылған гидравликалық сығу мойынтірегі – тауарды әкелуді жүзеге асырды. Осы тауарды «W» Компаниясы декларациялаған кезде ТД-ның 33-бағанында «Өзге де қозғалтқыштар мен күш қондырғылары» (кедендік баж –7%) сияқты 8412 21 800 8 СЭҚ ТН коды мәлімделген.
|
СЭҚ ТН Коды |
Зат атауы |
Импорттық кедендік баж салығы |
|
8412 |
Өзге де қозғалтқыштар мен күш қондырғылары: |
|
|
– күш қондырғылары мен гидравликалық қозғалтқыштар: |
|
|
|
8412 21 |
– – сызықтық әрекет (цилиндрлер): |
|
|
8412 21 800 |
– – – басқа: |
|
|
|
– – – – – басқа: |
|
|
8412 21 800 8 |
– – – – – – басқа |
7 |
Кеден органының талабына «W» Компаниясы ұсынған тауардың техникалық сипаттамасына сәйкес гидравликалық сығу мойынтірегі – бұл жүргізушінің іс-қимылын ілінісу торабының механикалық іс-қимылымен біріктіретін, берілістерді бірқалыпты ауыстырып қосуды қамтамасыз ететін және автомобильдің сипаттамасын жақсартатын компонент. Физикалық үйкеліс пен керілуді азайту есебінен ілінісу компоненттерінің тозуын төмендетеді. Материал алюминийден тұрады, пластикалық корпуспен үйлесімде.
Тауардың суреті мен сипаттамасын негізге ала отырып, мойынтіректе орнатылған гидроцилиндр жоқ, тауардың СЭҚ ТН 8412 тауар позициясының желілік гидравликалық цилиндрлеріне тән сұйықтық қысымын механикалық күшке айналдыру функциясы жоқ.
Техникалық сипаттамадан тауар сыртқы күштің әсерімен осьтік орын ауыстыру кезінде ілінісуді қосуға арналған тірек түріндегі шарикті мойынтіректі білдіреді.
Ілінісудің гидравликалық жетегі (гидроцилиндр) бұйымның құрамына кірмейді. Сығу мойынтіректері сыртқы цилиндрдің күшін қабылдайды және оны айналмалы ілінісу себетіне береді.
Еуразиялық экономикалық комиссия Алқасының 12.03.2013ж. №4 «Еуразиялық экономикалық одақтың сыртқы экономикалық қызметінің бірыңғай тауар номенклатурасына түсіндірмелер туралы» тауарлар санатына 8412 тауар позициясының мәтіндерін негізге ала отырып, (Б) Күштік қондырғылар мен гидравликалық қозғалтқыштар жатады (3) Мысалы, жез немесе болат цилиндрден және май қысымымен іске қосылатын поршеннен тұратын гидроцилиндрлер сұйықтық қысымының энергиясын желілік қозғалысқа өзгертетін поршеньнің (біржақты әсер ететін) бір жағынан немесе екі жағынан (екіжақты әсер ететін) қоса берілетін (немесе басқа сұйықтық).
Бұйымның ішінде гидрожарғыны түрлендірудің болмауы 8412 тауар позициясында жіктеуді болдырмайды.
XVI «БӨЛIКТЕР» бөлiмiне 2-ескертуге сәйкес жалпы алғанда тек қана немесе негiзiнен нақты машиналарда немесе аппараттарда (8479 немесе 8543 тауар позициясының машиналары мен аппараттарын қоса алғанда) немесе сол тауар позициясының машиналары немесе аппараттары топтарында пайдалануға жарамды бөлiктер машиналар немесе аппараттар сияқты сол тауар позициясына енгiзiледi.
Жоғарыда көрсетілген ережелер осы бөлімнің тауар позицияларының бірімен қамтылған бұйымды өздері құрайтын бөліктерге жатпайды (8487 және 8548 тауар позицияларынан басқа); олар тiптi олар нақты машинаның бiр бөлiгi ретiнде жұмыс iстеуге арнайы арналса да, барлық жағдайларда тиiстi тауар позицияларына енгiзiледi. Атап айтқанда, бұл мынадай бөліктерге қатысты, оның ішінде:
(5) Шарикті немесе роликті мойынтіректер және қайсысының аз болуына байланысты 1% немесе 0,05 мм аспайтын шегі бар жылтыратылған болат шариктер (8482 тауар позициясы).
СЭҚ ТН 8412 тауар позициясында жіктеуге қысымды түрлендіру функциясы бар орнатылған гидроцилиндр болған кезде ғана жол беріледі, бұл жағдайда ол жоқ және ұсынылған құжаттармен расталмайды.
Гидрожүйемен қосылу фактісі, егер ол іс жүзінде энергияны түрлендірмесе, тауардың қуатты қондырғы немесе желілік қозғалтқыш белгілеріне ие екенін білдірмейді.
Осылайша, ТНЕ 1-ге сәйкес және СЭҚ ТН 8482 тауар позициясының мәтіндеріне сәйкес осы тауар позициясына барлық шарикті, роликті немесе инелі роликті мойынтіректер енгізіледі, тиісінше жоғарыда көрсетілген тауарды жіктеу «Шарикті мойынтіректер немесе роликті, басқалары» (кедендік баж – 10%).
Бұдан басқа, «W» Компаниясы ұқсас тауарды декларациялауды кедендік тексеру нәтижелері бойынша кеден органы қабылдаған 8482 10 900 8 СЭҚ ТН тауарлық кіші субпозициясында жүзеге асырады.
Осылайша, тауардың дұрыс жіктелмеуіне байланысты кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу – гидравликалық сығу подшипнигі заңды болып табылады.
Демпингке қарсы шараларға қатысты.
Кодекстің 397-бабына сәйкес тауарлардың шығарылған жеріне кедендік бақылауды жүргізу кезінде тауарлардың шығарылған жері туралы құжаттар, кедендік декларацияда мәлімделген және (немесе) кеден органы ұсынған құжаттарда қамтылған тауарлардың шығарылған жері туралы мәліметтер, оның ішінде тауарлардың шығарылған жері туралы құжаттарда қамтылған мәліметтердің анықтығы, сондай-ақ тауарлардың шығарылған жері туралы сертификаттардың төлнұсқалығы, олардың ресімделуінің және (немесе) толтырылуының дұрыстығы тексеріледі.
Бұдан басқа, Кодекстің 398-бабына сәйкес кеден органдары Қазақстан Республикасында төленуге жататын кедендік баждардың, кедендік алымдардың, салықтардың, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждарының дұрыс есептелуіне және бюджетке уақтылы төленуін бақылауды жүзеге асырады.
Мысалы, «W» Компаниясы Польшадан 1 ТД бойынша (№ 2-3, № 6-9, № 25, № 30-32, № 34, № 58-59 тауарлар) – 8482 10 900 8 және 8482 20 000 9 СЭҚ ТН кодтары бойынша мәлімделген мойынтіректерді (ассортиментте) әкелуді жүзеге асырды.
Осы тауарларға қатысты Сәйкестік туралы декларацияның 44-бағанында «W» Компаниясы «06013 – «А» нысаны тауарлардың шығу тегі туралы сертификат» коды бойынша 21.09.2022ж. тауарлардың шығу тегі туралы сертификаттарды жариялады.
ТД мәлімделген мәліметтер бойынша тауарлардың шығарылған елі Словакия, Үндістан, Вьетнам, Венгрия, Түркия және Корея Республикасы болып табылады.
Кедендік тексеру барысында кеден органы «W» Компаниясына құжаттарды ұсыну, атап айтқанда «W» Компаниясы ұсынған тауарлардың шығу тегі туралы сертификаттардың түпнұсқаларын ұсыну туралы талап жіберді.
Бұл ретте Солтүстік Македония Республикасы берген жоғарыда көрсетілген тауарлардың шығу тегі туралы сертификаттарда бағандар баспа тәсілінен өзгеше толтырылған, тауардың сипаттамасы мен инвойстың деректемелері, сондай-ақ тауардың брутто салмағы бойынша мәліметтер жоқ.
Еуразиялық экономикалық одақ туралы шарттың 37-бабына сәйкес (ҚР 14.10.2014ж. №240-V ЗРК Заңымен ратификацияланған), кедендік-тарифтік реттеу шараларын қолдану (тарифтік преференциялар беру мақсаттарын қоспағанда), тарифтік емес реттеу шараларын қолдану және ішкі нарықты қорғау, тауарлардың шығу тегін таңбалау талаптарын белгілеу, мемлекеттік (муниципалдық) сатып алуды жүзеге асыру, тауарлардың сыртқы саудасы бойынша статистиканы жүргізу мақсаттары үшін Еуразиялық экономикалық комиссия белгілеген Одақтың кедендік аумағына импортталатын тауарлардың шығу тегін анықтау ережелері (тауарлардың шығу тегін анықтаудың преференциялық емес ережелері) қолданылады.
Осы ережені іске асыру үшін №49 шешім қабылданды. №49 Шешімнің 21-тармағы тауарлардың шығу тегі туралы декларациямен немесе декларанттың қалауы бойынша шығу тегі туралы сертификатпен расталатынын белгілейді, осы шешімнің 35-37 және 39-тармақтарында белгіленген жағдайларды қоспағанда, тауарлардың шығу тегі туралы сертификатпен растау міндетті болып табылады.
№49 Шешімнің 26-тармағына сәйкес, шығу тегі туралы сертификат №49 Шешімнің №2 қосымшасында белгіленген талаптарға сәйкес беріледі.
Осылайша, №49 Шешімнің 35-тармағында егер өнім шығу тегіне байланысты ішкі нарықты қорғау шарасына жататын өнімге ұқсас болса, мұндай өнімнің шығу тегі шығу тегі туралы сертификатпен расталуы тиіс екендігі белгіленген.
№49 Шешімнің 2-тармағына сәйкес, ұқсас тауарлар Еуразиялық экономикалық одақтың Сыртқы экономикалық қызметтің тауар номенклатурасының сол коды бойынша жіктелген және шығу тегіне байланысты жауап шараларына немесе ішкі нарықты қорғау шараларына жататын тауарлармен бірдей сипаттамаға ие тауарлар ретінде анықталады.
Сонымен қатар, №49 Шешімнің №2 қосымшасында шығу тегі туралы сертификатқа қойылатын талаптар белгіленген.
Нақтырақ айтқанда, №49 шешімнің №2 қосымшасының 2-тармағы сертификат ағылшын, француз немесе орыс тілдерінде баспа тілінде толтырылуы тиіс екенін белгілейді.
№49 шешімнің №2 қосымшасының 5-тармағына сәйкес, сертификатта келесі ақпарат болуы керек:
1) тауардың шыққан елінің атауы;
2) сертификатты тіркеу нөмірі және сертификатты берген уәкілетті органның атауы (егер мөрде уәкілетті органның атауы болса, қосымша ақпарат қажет емес).
3) экспорттаушының (тауар өндірушінің, сатушының немесе жөнелтушінің) атауы мен мекенжайы;
4) баратын елдің атауы немесе алушының атауы мен мекенжайы;
5) кеден органдарының оларды кедендік ресімдеу кезінде декларацияланған тауарлармен сәйкестендіруі үшін тауарлардың жеткілікті сипаттамасы.
Осы тармақшаның бірінші абзацында көрсетілген тауарлардың сипаттамасынан басқа, сәйкестендіру мақсаттары үшін онда қамтылған тауарлардың сипаттамасын пайдалану мақсатында шот-фактураның, келісімшарт сипаттамасының немесе басқа да ілеспе құжаттың мәліметтерін көрсетуге рұқсат етіледі;
6) тауарлардың жалпы салмағы және/немесе басқа сандық сипаттамалары;
7) сертификатты куәландыру туралы ақпарат (сертификатты берген уәкілетті органның мөрі, осы уәкілетті органның лауазымды тұлғасының қолы және сертификат берілген күні).
Егер уәкілетті орган берген сертификат түпнұсқа қағаз сертификатсыз электронды түрде пайдаланылса, уәкілетті органның мөрін және сол уәкілетті органның лауазымды тұлғасының қолын қосу талабы алынып тасталуы мүмкін. Мұндай сертификатта уәкілетті орган мөрінің графикалық бейнесі болуы тиіс, уәкілетті орган мұндай сертификатта қамтылған ақпаратты тексеруге мүмкіндік беретін №49 Шешімнің 47-тармағында көзделген электрондық дерекқорды пайдаланған жағдайларды қоспағанда.
Солтүстік Македония Республикасы берген, қаралып отырған ТД бойынша кеден органы ұсынған тауарлардың шығу тегі туралы сертификаттардың түпнұсқаларын қарап, мыналар анықталды:
– № 6 және № 25 тауарларға шығу тегі туралы сертификаттар (шығу елі Словакия);
– № 7, № 31, № 32 және № 59 тауарларға шығу тегі туралы сертификаттар (шығу елі Корея);
– № 8 тауарларға шығу тегі туралы сертификаттар (шығу елі Вьетнам);
– № 9 және № 58 тауарларға шығу тегі туралы сертификаттар (шығу елі Венгрия);
– № 30 тауарларға шығу тегі туралы сертификаттар (шығу елі Үндістан);
– № 34 тауарларға шығу тегі туралы сертификаттар (шығу елі Түркия) ұсынылды.
Кодекстің 397-бабының 5-тармағының 3) тармақшасына сәйкес тауардың шығарылған жері жағдайларда, егер тауарлардың шығу тегін кедендік бақылау нәтижелері бойынша тауарлардың шығу тегі туралы сертификаттың түпнұсқа емес екендігі немесе мұндай тауардың шығу тегі туралы сертификат оны ресімдеу және (немесе) толтыру тәртібіне қойылатын талаптарды бұза отырып берілгені және (немесе) толтырылғаны анықталса, тауарлардың шығу тегі расталмаған болып саналады.
Жоғарыда аталған сертификаттар келесі себептер бойынша №49 Шешімнің №2 қосымшасымен бекітілген шығу тегі сертификатына қойылатын талаптарға сәйкес келмейді:
– сертификаттар басылғаннан басқаша толтырылған;
– сертификаттарда тауарлардың жалпы салмағы көрсетілмеген;
– өнім атауларында тауар нөмірлері және шот-фактураға сілтеме жоқ, бұл оларды сәйкестендіруді мүмкін емес етеді.
№2 және №3 тауарлар үшін (шығу елі Словакия) шығу тегі туралы сертификаттар берілмеген және 44-бағанда мәлімделмеген.
Жоғарыда айтылғандарға және Кодекстің 397-бабына сүйене отырып, аталған декларация бойынша мәлімделген тауарлардың (№2-3, №6-9, №25, №30-32, №34, №58-59 тауарлар) шығу тегі расталмаған болып саналады.
Сондай-ақ, Еуразиялық экономикалық комиссияның веб-сайтында орналастырылған, үшінші елдердің уәкілетті органдарының олар берген артықшылықты және артықшылықсыз сауда шеңберіндегі тауарлардың шығу тегі туралы сертификаттарды тексеру үшін пайдаланылуы мүмкін электрондық дерекқорлар туралы ақпаратқа сәйкес, Солтүстік Македония Республикасы Экономикалық палатасының дерекқорына қол жеткізу осындай сертификатқа бекітілген QR кодын және https://e-mchamber.mk веб-порталын сканерлеу арқылы жүзеге асырылатынын хабарлаймыз.
Жоғарыда аталған шығу тегі сертификаттарында QR кодтары жоқ. Солтүстік Македония Республикасының Экономикалық палатасының веб-сайтына кіру үшін тіркелу қажет, ал сайтқа македон тілінде кіру керек. Сондықтан сертификаттардың және ұсынылған шығу тегі сертификаттарындағы ақпараттың түпнұсқалығын тексеру мүмкін болмады.
Сондықтан, кеден органының аталған кедендік декларациялар бойынша (№ 2-3, 6-9, 25, 30-32, 34 және 58-59 тауарлар) демпингке қарсы баждарды есептеуі заңды болып табылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік баждар мен салықтарды есептеуге қатысты кедендік тексеру нәтижелері расталды.