Дау түрі: салықтық даулар.
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға.
Салық түрі: КТС, ҚҚС.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігіне (бұдан әрі – уәкілетті орган) «Т» компаниясының аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – мемлекеттік кірістер органы) КТС, ҚҚС, ЖТС, әлеуметтік салық, көлік құралдары салығы және заңды тұлғалардан төленетін әлеуметтік сақтандыру аударымдарды, зейнетақы қорына түсетін түсімдер, әлеуметтік аударымдарды алу есептеу бойынша тексеру нәтижелері туралы хабарламасына шағым түсті.
Іс материалдарынан анықталғандай, мемлекеттік кірістер органы «Т» компаниясына 01.01.2021- 31.12.2023жж. мерзіміне салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің, зейнетақы қорына түсімдердің, әлеуметтік аударымдар түсімдерінің, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру бойынша аударымдар мен аударымдар түсімдерінің дұрыс және уақтылы есептелуі мәселесі бойынша кешенді салықтық тексеру жүргізді, оның қорытындысы бойынша 542 081,5 мың теңге сомасында КТС, өсімпұл 119 490,0 мың теңге сомасында, 184 222,3 мың теңге сомасында ҚҚС, өсімпұл 52 171,2 мың теңге сомасында, ЖТС 3 159,1 мың теңге сомасында, өсімпұл 250,2 мың теңге сомасында, әлеуметтік салық 5 340,0 мың теңге, өсімпұл 1 440,7 мың теңге, заңды тұлғалардан көлік құралдары салығы 189,1 мың теңге, өсімпұл (-)11,8 мың теңге сомасында, міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыруға төлемдер және жарналар 4 441,4 мың теңге сомасында, өсімпұлдар 533,4 мың теңге сомасында, зейнетақы қорына түсімдер 9 742,4 мың теңге, әлеуметтік аударымдар түсімдері 2 845,0 мың теңге, өсімпұл 230,5 мың теңге.
«Т» компаниясы мемлекеттік кірістер органының қорытындысымен келіспей, апелляциялық шағым түсіріп, онда мемлекеттік кірістер органының шешімін бұзуды сұраған.
Шағымда «Т» компаниясы «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 25.12.2017 жылғы Кодексінің (Салық кодексі) 48-бабына сілтеме жасай отырып, мемлекеттік кірістер органының 2021 жылғы КТС және 2021ж. 4 тоқсанына ҚҚС есептеу бөлігінде бұзушылыққа жол бергенін, 2021 жылдың 22-ші тоқсанынан бастап, салықтық тексеріс актісі 22.01.2025ж. берілгеніне байланысты.
Салық тексеруінің қорытындысынан «Т» компаниясы Салық кодексінің 226-бабының 1-тармағының 1) тармақшасын, 227-бабының 1-тармағын бұза отырып, 51 530,6 мың теңге сомасында 2021 жылғы жиынтық жылдық табысты (ЖЖТ) төмендеткені анықталды.
Сондай-ақ салықтық тексеру актісінен «Т» компаниясы шегерімдерді 97 704,8 мың теңгеге асыра көрсеткен, сондай-ақ есептелген КТС 13 418,6 мың теңгеге кем көрсеткен.
Одан әрі салықтық тексеру актісімен «Т» компаниясы Салық кодексінің 372-бабының 1-тармағының 1) тармақшасын бұза отырып, ҚҚС бойынша өткізу бойынша айналымды 307 013,3 мың теңгеге төмендеткені көрсетілген.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 48-бабының 2-тармағына сәйкес (01.01.2021 ж. редакцияда), егер осы бапта өзгеше көзделмесе, талап қою мерзімі үш жылды құрайды.
Салық кодексінің 48-бабының 3-тармағында салық төлеушілердің мынадай санаттары үшін талап қою мерзімі осы бапта белгіленген ерекшеліктерді ескере отырып бес жылды құрайды:
1) Салық кодексіне сәйкес салықтық мониторингке жататын;
2) жер қойнауын пайдалануға арналған келісімшартқа сәйкес қызметті жүзеге асыру
3) Салық кодексінің 30-тарауының талаптарына сәйкес келетін Қазақстан Республикасының резиденттері.
Бұл ретте Салық кодексінің 48-бабының 9 және 10-тармақтарының нормалары талап қою мерзімін ұзарту және тоқтата тұру жағдайларын белгілейді.
Айта кетейік, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 22.12.2022ж. №9 «Соттардың салық заңнамасын қолдануының кейбір мәселелері туралы» нормативтік қаулысының 18-тармағына сәйкес мемлекеттік кірістер органының салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің есептелген, есептелген сомасын есептеу немесе қайта қарау құқығына қатысты талап қою мерзімі хабарламалар шығарылған күнге есептеледі.
Бұл ретте, Салық кодексінің 159-бабының 1-тармағына сәйкес салықтық тексерудің нәтижелері бойынша қабылданған шешім салықтық тексеру аяқталғаннан кейін шығарылған тексеру нәтижелері туралы хабарлама болып табылады.
Жоғарыда аталғандарды ескере отырып, 01.01.2021ж. кейін туындаған салық міндеттемелері бойынша талап қою мерзімі 3 жылды құрайды, тиісінше, салық органдары 2021 жылы талап қою мерзімін ұзартуды және/немесе тоқтата тұруды реттейтін Салық кодексінің 48-бабының ережелерін ескере отырып, салық кезеңдері үшін салықтардың және бюджетке төленетін төлемдердің есептелген сомасын есептеуге, есептелген сомасын есептеу немесе қайта қарауға құқылы.
Бұл ретте, Салық кодексінің 48-бабының 10-тармағында салықтардың және бюджетке төленетін төлемдердің есептелген, есептелген сомасын есептеу немесе қайта қарау бөлігінде талап қою мерзімі салық төлеушінің (салық агентінің) салық тексеруінің алдын ала актісіне жазбаша қарсылығын жасауы және ұсынуы және Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен салық органы оны қарауы кезеңіне тоқтатыла тұратыны белгіленген.
Қазақстан Республикасы Қаржы министрiнiң 12012-бап Қазақстан Республикасы Қаржы министрiнiң бұйрығымен бекiтiлген "Алдын ала салық тексеруi актiсiне жазбаша қарсылық бiлдiретiн, мұндай қарсылықты қарайтын салық төлеушiге салықтық тексерудiң алдын ала актiсiн табыс ету қағидалары мен мерзiмдерiнiң" 6-тармағына сәйкес, сондай-ақ салық төлеушiлердiң санаты бойынша алдын ала салық тексеруi актiсi туралы ережелер қолданылады. No 20 (бұдан әрі – 12.01.2018 ж. – Қағидалар) қаулысымен алдын ала акт салық төлеушіге (салық агентіне) салықтық тексеру кезеңі аяқталғанға дейін кемінде 5 (бес) жұмыс күні бұрын қол қою арқылы жеке өзі тапсырылатыны белгіленген. Алдын ала актімен бір мезгілде Салық кодексінің 146-бабының 4-тармағына сәйкес салықтық тексеруді тоқтата тұру туралы хабарлама жіберіледі.
Ереженің 7 тармағына сәйкес 12.01.2018ж. салық төлеушіге (салық агентіне) оның орналасқан жері бойынша болмауына байланысты алдын ала актіні тапсыру мүмкін болмаған жағдайда, салықтық тексеру Салық кодексінің 70-бабында белгіленген тәртіппен куәгерлерді тарта отырып жүргізілетіні көзделген.
Ереженің 8 тармағы 12.01.2018ж. алдын ала актiге жазбаша қарсылық алдын ала акт тапсырылған күннен бастап 15 (он бес) жұмыс күнi iшiнде салықтық тексеру жүргiзушi мемлекеттiк кiрiс органына қолма-қол берiлетiнi белгiленген.
Сонымен қатар, Ереженің 11 тармағы 12.01.2018 ж. салықтық тексеру аяқталуға жатады, оның ішінде осы Қағидалардың 8-тармағында белгіленген мерзімде жазбаша қарсылық берілмеген жағдайда оның мерзімі өткен күннен бастап 3 (үш) жұмыс күні ішінде.
Сондай-ақ, Қазақстан Республикасы ӘҚБтК-нің (бұдан әрі – ӘҚБтК) 73-бабының 1-тармағына сәйкес, әкімшілік орган немесе лауазымды тұлға әкімшілік процеске қатысушыға әкімшілік іс бойынша алдын ала шешім бойынша өз ұстанымын білдіру мүмкіндігін беруге міндетті екенін, бірақ ол туралы алдын ала әкімшілік іс жүргізу мерзімінен кешіктірілмейтінін атап өткен жөн. әкімшілік актіні қабылдағанға дейін үш жұмыс күні бұрын.
Сонымен қатар, АППК-нің 66-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес, әкімшілік процеске қатысушы сот отырысының уақыты мен орны немесе әкімшілік рәсімді жүзеге асыру үшін қажетті өзге де оқиғалар туралы хабардар етіледі. Хабарлама (хабарлама) қабылданғаны туралы қолхатпен тапсырыс хатпен, телефонограммамен немесе жеделхатпен, «электрондық үкімет» веб-порталындағы пайдаланушының есептік жазбасына «электрондық үкімет» веб-порталында тіркелген абоненттің ұялы телефонының нөміріне қысқа мәтіндік хабарлама жіберу арқылы, абоненттің ұялы телефонының нөміріне мәтіндік хабарлама жіберу арқылы немесе электрондық пошта мекенжайын жазбаша түрде немесе өзге де байланыс құралдарын пайдаланбау арқылы жіберіледі. қоңырау шалу.
Қаралып отырған іс бойынша мемлекеттік кірістер органының мәліметінен заңды мекенжайы бойынша жұмыста болмауына байланысты «Т» компаниясының директоры азамат Н.-ның салықтық тексерудің алдын ала актісін жеке өзі жеткізуі мүмкін болмағаны анықталды.
Одан әрі мемлекеттік кірістер органының мәліметінен салықтық тексерудің алдын ала актісі, салықтық тексеру мерзімін тоқтата тұру туралы хабарлама және жазбаша қарсылық білдіру үшін алдын ала актіні жіберу туралы хабарлама 27.12.2024ж. WhatsApp мессенджері арқылы «Т» компаниясының директоры азамат Н-ның телефон нөміріне жіберілді. Мессенджер деректері бойынша жоғарыда аталған құжаттар 27.12.2024ж. 11:52-де жеткізілген, 27.12.2024ж. 12:02-де қаралды.
Мемлекеттік кірістер органы сондай-ақ 12.01.2018ж. Қағидалардың 8-тармағында белгіленген салықтық тексерудің алдын ала актісіне қарсылық білдіру мерзімі ішінде (15 жұмыс күні), «Т» компаниясының директоры азамат Н.-ның ұялы телефонына 20.01.2025ж. дейін салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылықты тапсыру қажеттілігі туралы хабарлау мақсатында қоңыраулар жасалып, хабарламалар жіберілді. Алайда, «Т» компаниясының директоры азамат Н., қоңыраулар мен хабарламаларды жауапсыз қалдырған, осыған байланысты Ереженің 11-тармағына сәйкес 12.01.2018ж. салықтық тексеру 22.01.2025ж. аяқталды.
Айта кетейік, Салық кодексінің 159-бабының 5-тармағына сәйкес тексеру нәтижелері туралы хабарлама салық төлеушіге (салық агентіне) қолма-қол жеткізілуге және оның қолымен куәландырылуға немесе хабарламамен бірге тапсырыс хатпен жіберілуге тиіс. Егер осы бапта өзгеше белгіленбесе, хабарламасы бар тапсырыс хатпен жіберілген тексеру нәтижелері туралы хабарлама салық төлеушіге (салық агентіне) хабарламада почта байланысы немесе өзге де байланыс ұйымы алғаны туралы белгі қойылған күннен бастап салық төлеушіге (салық агентіне) жеткізілді деп есептеледі.
Қаралып отырған жағдайда, мемлекеттік кірістер органының мәліметінен «Т» компаниясы директорының заңды мекенжайы бойынша жұмыс орнында болмауына байланысты тексеру нәтижелері туралы хабарлама пошта арқылы жіберіліп, 24.01.2025 ж. табысталды.
Осылайша, салықтық тексеруді аяқтау салықтық тексерудің алдын ала актісіне жазбаша қарсылықты беру тәртібі мен мерзімдерін ескере отырып, алдын ала салықтық тексеру актісіне жазбаша қарсылықты жасау және беру мерзімдеріне сәйкес жүргізілді.
Сондықтан, салық заңнамасының нормаларына және 12.01.2018ж. Ережеде белгіленген ережелерге сәйкес, КТС бойынша 2021 жылға және 2021 жылдың 4 тоқсанына дейін ҚҚС бойынша талап қою мерзімі «Т» компаниясы салықтық тексерудің алдын ала қорытындысын алған сәттен бастап тоқтатылды.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде 2021ж. арналған КТС және 2021ж. 4 тоқсаны үшін ҚҚС есептеу негізделген.
2022-2023жж. арналған КТС есептеу, 2023ж. 3-тоқсаны үшін ҚҚС, 2023ж. 4-тоқсаны үшін ҚҚС-тың төмендеуіне қатысты.
«Т» компаниясының шағымы бойынша мемлекеттік кірістер органы 2022-2023жж. арналған КТС бойынша салық міндеттемелерін анықтау кезінде «Е» және «С» компаниялары бойынша жұмыстарды орындау және қызметтерді көрсету үшін сатып алынған тауарлық-материалдық қорлар есепке алынбаған.
Әрі қарай, «Т» компаниясының шағымынан есептелген ҚҚС сомасы барлық СЕФ салыстыру арқылы мұқият тексерілуге жататыны белгілі болды. «Т» компаниясының мәліметі бойынша, есептеу сомасы 2023 жылдың 3-ші және 4-ші тоқсандары үшін қосымша есеп беру нысандарында көрсетілген сомалардан құралған.
Салық тексеруінің қорытындысынан «Т» компаниясы Салық кодексінің 242-бабының 3-тармағын бұза отырып, 2022-2023 жылдарға кіріс алуға байланысты шығыстар бойынша шегерімдерді асыра көрсеткені анықталды.
Сондай-ақ, салықтық тексеру актiсiнде «Т» компаниясы Салық кодексiнiң 400-бабының 1-тармағының 1-тармақшасын бұза отырып, 2023 жылдың 3-4-тоқсандары үшiн ҚҚС бойынша есепке алуды асыра көрсетiп көрсеткенi көрсетiлген.
Шағымды қарау барысында мыналар анықталды.
Салық кодексінің 242-бабының 1, 3 және 4-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің кіріс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары, салық салуға жатпайтындарды қоспағанда, осы бапта және Салық кодексінің 243-263-баптарында белгіленген ережелер ескеріле отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегерімге жатады.
Салық төлеуші шегерімдерді оның кіріс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған жағдайда, нақты шеккен шығыстар бойынша жүргізеді.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес айқындалатын болашақ кезеңдердің шығыстары олар жататын салық кезеңінде шегерімге жатады.
Егер осы бапта және Салық кодексінің 243–263-баптарында өзгеше көзделмесе, осы бөлімнің мақсаттары үшін шығыстарды тану, оның ішінде оларды тану күні халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес шығыстарды тану тәртібі Салық кодексіне сәйкес шегерімдерді айқындау тәртібінен өзгеше болған жағдайда, көрсетілген шығыстар Салық кодексінде айқындалған тәртіппен салық салу мақсатында есепке алынады.
Салық кодексінің 190-бабының 2 және 3-тармақтарында бухгалтерлік құжаттамаға: бухгалтерлік құжаттама – «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Бухгалтерлік есеп туралы заң) сәйкес оны жүргізуге жауапты тұлғаларға; стандартты тексеру файлы – осы файлды өз еркімен тапсырған тұлғалар үшін; бастапқы есепке алу құжаттары – осы баптың 4-тармағында көрсетілген тұлғалар үшін; салық нысандары; салықтық есеп саясаты; салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болатын өзге де құжаттар.
Егер осы баптың 4-тармағында өзгеше көзделмесе, салықтық есепке алу бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік есепті жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
«Бухгалтерлік есеп туралы» Заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен реттелетін дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, есепке алудың және қорытындылаудың реттелген жүйесі болып табылады.
«Бухгалтерлік есеп туралы» Заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттамаға бастапқы құжаттарды, есеп регистрлерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар мәмілені немесе оқиғаны жасау кезінде немесе олар аяқталғаннан кейін дереу жасалуы керек.
Сонымен қатар, «Бухгалтерлік есеп туралы» Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз жеткізгіштегі де, электрондық жеткізгіштегі де бастапқы құжаттарда міндетті реквизиттер қамтылуға тиіс, олар басқалармен қатар, операцияны жасауға жауапты тұлғалардың (оқиғаны растау) лауазымының атауын, тегін, аты-жөнін және қолын, оның (оның) ресімделуінің дұрыстығын көрсетуді көздейді.
Осылайша, салық төлеушiнiң шығыстары тауарларға, жұмыстарға, қызметтерге жұмсалған шығыстар табыс алуға бағытталған, сондай-ақ басшы мен бас бухгалтер немесе салық төлеушiнiң бұйрығымен осыған уәкiлеттiк берген қызметкер қол қойған тиiстi құжаттармен расталған жағдайда шегерiмге жатады. Сонымен бірге Салық кодексінің нормаларына сәйкес салықтық есеп бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік есепті жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Қарастырылып отырған жағдайда, салықтық тексеру актісінен 1300 «Тауарлы-материалдық қорлар» шотының балансындағы мәліметтерге сәйкес 2022ж. тауарлық-материалдық құндылықтардың қалдығы кезең басына 619 373,5 мың теңгені, кезең аяғында – 1 092 288,1 мың теңгені құрады. Бұл ретте, 2022ж. «Т» компаниясы ұсынған КТС бойынша Декларация деректеріне сәйкес (100.00-нысан) салық кезеңінің басындағы босалқылар 243 504,4 мың теңгені (100.00.019 I-жол), салық кезеңінің соңындағы босалқылар – 219,15 мың теңгені құрады. 100.00.019 II). Бухгалтерлік есеп пен салық есебінің арасындағы көрсетілген алшақтық 497 265,0 мың теңге сомаға сатылған тауарларға, жұмыстарға және қызметтерге жұмсалған шығыстардың артық көрсетілуіне әкеп соқты, салықтық тексеру нәтижелері бойынша шегерімдерден алынып тасталды.
Айта кетейік, Салық кодексінің 179-бабының 5-тармағына сәйкес шағымда шағым беруші тұлға өз талаптарын негіздейтін мән-жайлар және осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелер көрсетіледі.
Бұл ретте, «Т» компаниясы шағымда 27 148,5 мың теңге сомасына 2022 жылға арналған ЖЖТ салық тексеруінің нәтижелері бойынша және 17 528,0 мың теңге негізгі құралдар бойынша шегерімдерге қысқарту бөлігінде осы мән-жайларды растайтын мән-жайлар мен дәлелдемелерді ұсынбаған.
Осылайша, жоғарыда аталғандарды және Салық кодексінің 190 және 242-баптарының ережелерін ескере отырып, 2022 жылға арналған салықтық тексеру нәтижелері бойынша КТС есептеу негізді болып табылады.
2023 жылға арналған КТС есептеу туралы келесіні атап өту қажет.
Салық кодексінің 225-бабының 1-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының резиденті заңды тұлғаның жылдық жиынтық табысы осы тұлға салық кезеңі ішінде Қазақстан Республикасындағы және одан тыс жерлердегі көздерден алуға жататын (алынған) кірістерден тұрады.
Сонымен қатар, Салық кодексінің 226-бабының 1-тармағында сатудан түскен кірістерді, сондай-ақ өзге де кірістерді қоса алғанда, жылдық жиынтық табысқа қосуға жататын кірістердің түрлері көрсетілген.
Қарастырылып отырған жағдайда «Т» компаниясының салықтық тексеру актісіне сәйкес 2023 жылға КТС декларациясы нөлдік көрсеткіштермен ұсынылған. Салық тексеруі барысында «Т» компаниясының 2023 жылғы бухгалтерлік есеп мәліметтері бойынша 2 855 579,4 мың теңгені құрайтыны анықталды. Сонымен қатар, 24.08.2023, 19.12.2023, 27.12.2023, 28.12.2023 ж.ж. жұмыстарды аяқтау туралы анықтамаларға сәйкес. «Т» компаниясы «Е» компаниясы жалпы сомасы 386 638,0 мың теңгеге жұмыс берді.
Салық кодексінің 143-бабының 1 және 2-тармақтарына сәйкес қарсы тексеру деп салық органы өзіне қатысты кешенді немесе тақырыптық тексеру жүргізіп жатқан салық төлеушімен (салық агентімен) операцияларды жүзеге асырған тұлғаларды салық органының тексеруі, көрсетілген мәмілелердің мазмұнын растау және осындай мәмілелердің мән-жайын растау кезінде осындай мәмілелердің мән-жайын растау мақсатында жүргізілетінін айта кеткен жөн. салық төлеуші (салық агенті). Қарсы тексеру – кешенді немесе тақырыптық тексеруге көмекші тексеру. Қарсы тексерулер уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен тағайындалады.
Қаралып отырған іс бойынша салықтық тексеру барысында «Т» компаниясы «Е» компаниясы арасындағы өзара есеп айырысуды растау мақсатында аумақтық мемлекеттік кірістер органына 21.08.2024ж. қарсы тексеру жүргізу туралы сұрау салу жолданды 17.09.2024ж. қарсы тексеру актісі бойынша. «Т» компаниясы мен «Е» компаниясы арасындағы өзара есеп айырысулар расталды.
Осылайша, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «Т» компаниясының 2023ж. ЖЖТ 3 242 217,4 мың теңгені (2 855 579,4+386 638,0) құрағаны анықталды.
Сондай-ақ, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «Т» компаниясының бухгалтерлік есеп деректері бойынша 2023 жылға КТС бойынша шегерімдердің жалпы сомасы 1 241 743,8 мың теңгені құрайтыны анықталды.
Тиісінше, «Т» компаниясының 2023 жылғы салық салынатын табысы 2 000 473,5 мың теңгені құрады (3 242 217,3 – 1 241 743,8).
Бұл ретте «Т» компаниясы қоғамдық қорға 100 000,0 мың теңге көлемінде қайырымдылық көмек көрсетті.
Салық кодексінің 288-бабы 1-тармағының 2-тармақшасына сәйкес салық төлеушілер, осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген салық төлеушілерді қоспағанда, егер салық төлеушінің шешімі бойынша салық салынатын табыс сомасын жәрдемақы алатын тұлғаның өтініші бойынша салық салынатын табыс сомасының 4 пайызынан аспайтын болса, қайырымдылық көмек бойынша шығыстарға азайтуға құқығы бар екенін атап өткен жөн.
Демек, «Т» компаниясы 80 018,9 мың теңге (2 000 473,5*4%) мөлшерінде салық салынатын табысты азайтуға құқылы.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде «Т» компаниясының 2023 жылғы салық салынатын табысы 1 920 454,6 мың теңгені құрады (2 000 473,5 – 80 018,9).
Осылайша, 2023 жылға арналған КТС бойынша салықтық тексеру нәтижелері бойынша 384 090,9 мың теңге (1 920 454,6*20%) сомасында есептеу негізделген.
Айта кету керек, «Т» компаниясы өз шағымында салық тексеруінің нәтижелері бойынша 2023ж. арналған 1 920 454,6 мың теңге сомасында ЖЖТ ұлғайту және 1 241 743,8 мың теңге сомасында шегерімдерді азайту бөлігінде Салық кодексінің 79-бабында көзделген мән-жайларды және осы мән-жайларды растайтын дәлелдемелерді ұсынбағанын атап өткен жөн.
Осылайша, жоғарыда аталғандарды және Салық кодексінің 190 және 242-баптарының ережелерін ескере отырып, салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2023ж. арналған КТС есептеу негізді болып табылады.
Салық кодексінің 369-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес Салық кодексінің 370-бабында көрсетілген салық салынбайтын айналымды қоспағанда, ҚҚС төлеушінің тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу кезінде жасаған айналымы салық салынатын айналым болып табылады.
Салық кодексінің 368-бабының 1) тармақшасына сәйкес салық салынатын айналым ҚҚС салу объектісі болып табылады.
Салық кодексінің 400-бабының 1-тармағында Салық кодексінің 367-бабының 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ҚҚС төлеуші болып табылатын тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді алушы есепке жатқызылған ҚҚС сомасы, егер олар пайдаланылған тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер үшін салық төлеуге жататын болса немесе айналымға жататын болса, төленуге жататын ҚҚС сомасы ретінде танылады, сондай-ақ, осы тармақтың 1) -4) тармақшаларында көрсетілген шарттар орындалса.
Айта кету керек, ҚҚС есепке жатқызу үшін Салық кодексінің 400-бабына сәйкес шот-фактура негіз болып табылады.
Бұл ретте, барлық ҚҚС төлеушілер үшін міндетті құжат болып табылатын шот-фактураны беру Салық кодексінің 412-бабының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Жоғарыда айтылғандай, Салық кодексінің нормалары бойынша салықтық есеп бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді. Бухгалтерлік есепті жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Осылайша, ҚҚС төлеушінің тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді өткізу кезіндегі айналымына ҚҚС салық салу объектісі болып табылады. Бұл ретте тауарларға, жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге арналған шығыстар салық салынатын айналым мақсаттары үшін пайдаланылуы, сондай-ақ тиісті құжаттармен расталған жағдайда салық төлеушінің шығыстары ҚҚС бойынша есепке жатқызылуға жатады. Сонымен бірге, Салық кодексінің нормаларына сәйкес салықтық есепке алу бухгалтерлік есеп деректеріне негізделеді, бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Қаралып отырған жағдайда, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «Т» компаниясының бухгалтерлік есеп деректері бойынша (6010 Өнімді өткізуден және қызметтерді көрсетуден түскен кірістер шоты) 2023ж. 3 тоқсанындағы 371 949,8 мың теңге сомасында салық салынатын айналымның төмендетілгені анықталды.
Сонымен қатар, «Т» компаниясы Салық кодексінің 400-бабын бұза отырып, 2023ж. 3-тоқсаны үшін 859 017,5 мың теңге ҚҚС есепке жатқызғаны анықталды.
Сондай-ақ, салықтық тексеру нәтижелері бойынша «Т» компаниясы 2023 жылдың 4-тоқсанындағы салық салынатын айналымын 299 455,3 мың теңгеге (6010 Өнімді өткізу мен қызмет көрсетуден түскен кіріс шоты бойынша) төмендеткені анықталды.
Сондай-ақ, «Т» компаниясы 2024ж.18.03. ұсынылған 2023ж. 4-тоқсанға арналған ҚҚС бойынша қосымша декларацияда «Есепке жатқызылған ҚҚС-тың жалпы сомасы» 300.00.023 жолында 139 623,9 мың теңгені көрсеткені анықталды.
Бұл ретте, 23.05.2024ж. «Т» компаниясы ұсынған 2023ж. 4-тоқсаны үшін ҚҚС бойынша қосымша декларациясында «Есепке жатқызылған ҚҚС-тың жалпы сомасы» 300.00.023 жолында (-) 822 477 теңге қате көрсетілген.
Сәйкесінше, 2023 жылдың 4-тоқсанына (-)682 853,5 мың теңге ҚҚС есепке алынды.
Ал ЭШФ АЖ деректері бойынша «Т» компаниясының жеткізушілері 2023ж. 4-тоқсанында. ҚҚС бойынша 113 238,5 мың теңге сомасына электронды шот-фактуралар жазылды.
Осылайша, жоғарыда аталғандарды, сондай-ақ Салық кодексінің 368 және 400-баптарының ережелерін ескере отырып, 3-тоқсандағы ҚҚС бойынша салықтық тексеру нәтижелері бойынша 903 651,5 мың теңге сомасында есептеу, сондай-ақ есептелген ҚҚС сомасының 764 мың теңгеге азайту негізді.