Кедендік даулар
Жеке тұлға
Тауардың кедендік құны
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігіне (бұдан әрі – уәкілетті орган) «G» жеке тұлғасынан аумақтық мемлекеттік кірістер департаментіне (бұдан әрі – кеден органы) кедендік баждарды және ҚҚС есептеуге қатысты тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым түсті.
Іс материалдарынан анықталғандай, кеден органы көлік құралы – HYUNDAI PALISADE автокөлігінің кедендік құнын декларациялаудың дұрыстығына қатысты кедендік тексеру жүргізіп, нәтижесінде жалпы сомасы 1 467,94 мың теңгені құрайтын хабарлама берілді.
«G» жеке тұлғасы кеден органының қорытындысымен келіспей, апелляциялық шағым түсіріп, онда кеден органының шешімінің күшін жоюды сұрады.
Осылайша, 2023 жылы «G» жеке тұлғасы Корея Республикасынан HYUNDAI PALISADE көлігін әкелді. Бұл көлік жеңілдікпен аукционды сатып алу әдісімен «К» компаниясымен (Корея Республикасы, бұдан әрі – Компания) жасалған 07.06.2023ж. Корея Республикасында автокөлікті сатып алу қызметтерін көрсету туралы келісім (бұдан әрі – Келісім) бойынша сатып алынған және автокөліктің бастапқы (алғашқы) жалпы құны, оның ішінде жеткізу, 38 415 АҚШ долларын құрады.
«G» жеке тұлғасы Келісімге сәйкес Компания шығарған 09.06.2023ж. шот-фактура бойынша ақша аударымын жүргізді.
Аукцион кезінде көліктің соңғы құны жеткізілімін қосқанда 14 000 АҚШ долларды құрады. Компания 24 415 АҚШ доллары сомасындағы айырманы «G» жеке тұлғасына Компанияның Қазақстан Республикасындағы өкілі арқылы қолма-қол ақшамен қайтарды.
Кедендік ресімдеу мақсатында «G» жеке тұлғасы 15.06.2023ж. шот-фактура негізінде 14 000 АҚШ доллары бағамында тауардың құны көрсетілген тауарларға арналған декларацияны (бұдан әрі – ТД) тапсырды.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде «G» жеке тұлғасы тексеру нәтижелері туралы хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
Сыртқы экономикалық қатысушының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерделей келе, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 396-бабында кедендік декларациялау кезінде мәлімделген, әкелінетін тауарлардың кедендік құнына кедендік бақылауды жүргізу кезінде кеден органы тауарлардың кедендік құнын айқындаудың және мәлімдеудің дұрыстығын тексеруді жүзеге асырады.
Қаралып отырған іс бойынша «G» жеке тұлғасы Корея Республикасынан «ішкі тұтынуға шығару» кедендік рәсімімен орналастырумен «HYUNDAI PALISADE, 2022 ж.ш., көлемі: 3778 см3» маркалы автокөлікті әкелген.
Кедендік декларациялау кезінде «G» жеке тұлғасының кедендік құны 14 000 АҚШ доллары бағамы бойынша әкелінетін тауарлармен мәміле құны бойынша (1-әдіс) мәлімделеді. Алайда, тауарларды кедендік ресімдеу сатысында шығындар тәуекелінің профильдері іске қосылған кезде, кедендік құн 27 200 АҚШ доллары мөлшерлемесі бойынша есептелген кедендік баждар мен салықтарды төлей отырып, резервтік әдісті (6-әдіс) пайдалана отырып түзетілді.
Кодекстің 66-бабына сәйкес әкелінетін тауарлардың кедендік құны олармен жасалған мәміленің құны, яғни ЕАЭО кедендік аумағына әкету үшін өткізілген және толықтырылған осы тауарлар үшін іс жүзінде төленген немесе төленуге жататын баға болып табылады.
Құжаттарды тексеру нәтижелері бойынша тауарлар шығарылғаннан кейін кедендік құнға бақылау жүргізу кезінде кеден органы екінші деңгейдегі банкке (бұдан әрі – ЕДБ) сұрау салулар жолдағаны анықталды, оған жауап ретинде ЕДБ шоттар мен шоттардағы ақша қозғалысы туралы ақпарат, сондай-ақ 09.06.2023ж. ақша қаражатын аудару туралы үзінді және 09.06.2023ж. шот-фактура көшірмелері ұсынылды.
ЕДБ ұсынған ақпаратқа сәйкес, «G» жеке тұлғасы «Төлемнің мақсаты» бағанында 09.06.2023ж. шот-фактура көрсетілген, ал «Келісімшарт нөмірі, күні» бағанында Келісім туралы ақпарат жоқ, 09.06.2023ж. ақша қаражатын аударуға өтініші бойынша 38 415 АҚШ доллары сомасында төлем жасаған.
Осылайша, 14 000 АҚШ доллары мөлшерінде (кедендік ресімдеу кезінде ұсынылған) және 09.06.2023ж. 38 415 АҚШ доллары сомасында (ЕДБ-да көрсетілген) 15.06.2023ж. шот-фактуралардың бір тауар екені анықталды, атап айтқанда HYUNDAI PALISADE автокөлігі туралы ақпарат бар, бұл ретте екі шот-фактурада да Келісімге сілтеме жоқ және өнімнің бағасында айтарлықтай алшақтықтар бар.
Екі шот-фактура бойынша да тауарды жіберуші бір Компания болып табылады.
Сонымен қатар, интернетте Компания туралы жарнамалық беттер бар, оларда Корея Республикасынан жеңілдетілген шарттарда делдалсыз көліктерді сатып алу мүмкіндігі туралы ғана ақпарат бар, ал Компанияның тарихы, бағалар каталогтары, прейскуранттар туралы және басқа ақпарат жоқ.
Өткізілетін аукциондар, оларды өткізу тәртібі мен ережелері, сондай-ақ олардың нәтижелері туралы ақпарат жоқ.
Шағымда көрсетілген қаражатты қайтару мәселесі бойынша 02.07.2018ж. №167-VI «Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі - Заң) 7-бабына сәйкес резиденттер мен бейрезиденттердің валюталық операциялары бойынша төлемдері және (немесе) ақша аударымдары уәкiлеттi банктердегі банктік шоттар арқылы Қазақстан Республикасының валюталық заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.
Бұл ретте, Заңның 9-бабына сәйкес резидент (шетелдік ұйымның филиалын (өкілдігін) қоспағанда) ұлттық валютаны және (немесе) шетел валютасын экспорт немесе импорт жөніндегі валюталық шартта көзделген мерзімдерде репатриациялауды қамтамасыз етуге міндетті.
Репатриациялауға жататын және шетелдік банктердегі шоттарға есепке жатқызылған ұлттық валюта және (немесе) шетел валютасы уәкілетті банктердегі резиденттің (шетелдік ұйымның филиалын (өкілдігін) қоспағанда) шоттарына репатриациялау мерзімі өткенге дейін аударылуға тиіс.
«G» жеке тұлға аукцион кезінде көліктің соңғы құны жеткізуді қосқанда 14 000 АҚШ доллары болғанын атап өтеді. Компания «G» жеке тұлғасына алынған айырманы Қазақстан Республикасындағы Компанияның өкілі арқылы 24 415 АҚШ доллары сомасында қолма-қол ақшамен қайтарды.
Сонымен қатар, уәкілетті органның сұрауы бойынша «G» жеке тұлғасы аукционның скриншоттарын ұсынды, сонымен қатар аукцион және оның нәтижелері бойынша Компаниямен хат алмасудың жоқтығы туралы хабарлады.
Ұсынылған ақпаратқа сәйкес, тауардың құны 28 800 000 корей воны, декларациялау күніндегі бағам бойынша 22 700,95 АҚШ долларын құрайтыны анықталды.
Осылайша, «G» жеке тұлғасы ұсынған құжаттар мен мәліметтерде құжатталған кедендік құнды растамайтын сәйкессіздіктер бар.
Осылайша, «G» жеке тұлғасының 06.09.2023ж. шот-фактура бойынша 38 415 АҚШ долларын аудару фактісін растайтын екінші деңгейдегі банк ұсынған ақпаратты ескере отырып, кедендік әкелу баждары мен ҚҚС есептеу кеден органының кеңселік кедендік тексеруінің нәтижелері заңды болып табылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды.