Даудың түрі: салықтық даулар
Салық төлеуші санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС, ҚҚС
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі (бұдан әрі - уәкілетті орган) мұнай секторы ұйымдарынан түсетін түсімдерді (КТС), өндірілген тауарларға, орындалған жұмыстар мен көрсетілген қызметтерге қосылған құн салығын қоспағанда, заңды тұлғалардан корпоративтік табыс салығын есептеу туралы аумақтық Мемлекеттік кірістер департаментін (бұдан әрі - салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «I» Компаниясының апелляциялық шағымын алды (ҚҚС)
Іс материалдарынан көрінетіндей, салық органы 01.01.2019 ж. бастап салық және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің жекелеген түрлері бойынша салық міндеттемелерін орындау мәселесі бойынша кешенді салықтық тексеру жүргізді. 31.12.202ж, бойынша, оның нәтижелері бойынша 95 131,6 мың теңге сомасындағы КТС және 44 026,7 мың теңге өсімпұл, 57 079,0 мың теңге сомасындағы ҚҚС және 28 022,4 мың теңге өсімпұл есептелгені туралы хабарлама шығарылды.
«I» компаниясы салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Салық кодексінің 190, 242, 400-баптарын бұзу шығыстар шегерімге және ҚҚС «Р» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша есепке жатқызылды.
«Е» компаниясы «О» және «М» компанияларымен өзара есеп айырысу жеткізу шарттарымен және электрондық шот-фактуралармен расталғандықтан, салық органының бұл қорытындысымен келіспейді.
Бұл компаниялар «Е» компаниясына құрылыс материалдарын сатты. «Е» компаниясы алынған құрылыс материалдарын мемлекеттік сатып алу келісім-шарттары бойынша нысандарды салуға пайдаланды.
«Е» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерделей келе, уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 264-бабының 5) тармақшасына сәйкес заңды күшіне енген сот шешімі негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша шығыстар шегерімге жатпайды.
Салық кодексінің 403-бабының 2) тармақшасына сәйкес бұрын есепке жатқызылатын қосылған құн салығы ретінде танылған қосылған құн салығы соттың заңды күшіне енген шешімі негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша алып тасталуға жатады.
Демек, соттың заңды күшіне енген шешімі негізінде жарамсыз деп танылған мәміле бойынша шығыстар мен ҚҚС шегерімге жатпайды.
Қаралып отырған жағдайда салықтық тексеру нәтижелері бойынша тауарларды (газ құбыры, болат құбырлар, тік тігісті электрмен дәнекерленген құбырлар) сатып алу бойынша шығыстар шегерімнен алынып тасталды. 241 809,9 жылдың 4 тоқсанында есептегенде 2019 мың теңге және ҚҚС сомасында «Р» компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша 29 017,2 мың теңге сомасында.
«Р» компаниясы қызметінің негізгі түрі «Жүк автомобиль көлігінің қызметі» болып табылады.
«Р» компаниясы 19.11.2019ж. ҚҚС бойынша есептен шығарылды. орналасқан жері бойынша болмауына байланысты.
«Р» компаниясының ИС СОНО сәйкес:
- мүлік салығы, көлік құралдары салығы, жер салығы бойынша декларация (ф.700.00) 2019 жылға табыс етілмеген;
- жеке табыс салығы және әлеуметтік салық бойынша декларацияда (ф.200.00) ең төменгі жалақысы бар 3 қызметкер көрсетілген.
Жоғарыда келтірілгендерден «Р» компаниясының «I» компаниясының атына тауарларды жеткізуді жүзеге асыру үшін материалдық және еңбек ресурстары жоқ екендігі шығады.
Бұл ретте, «I» компаниясы шығыстарды шегерімге және ҚҚС «Р» компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша есепке жатқызудың негізділігі Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Әкімшілік іс жөніндегі Қаулысында 31.12.2021 жылғы камералдық бақылау нәтижелері бойынша мемлекеттік кіріс органдары анықтаған бұзушылықтарды жою туралы хабарламаның күшін жою бойынша белгіленген деп санайды.
Сонымен қатар, Мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттың 23.06.2022 ж. (бұдан әрі - МАЭС 23.06.202ж. шешімі) 18.12.202ж. 241 809,9 мың теңгеге, «I» компаниясы мен «Р» компаниясы арасында жасалған 29 017,2 мың теңге сомасындағы ҚҚС.
МАЭС 23.06.2022ж. шешімінде сот «Р» компаниясының тіркеу мекенжайы бойынша жоқ екенін анықтады, бұл ретте заңды мекен-жайы бойынша серіктестіктің болмауы басшының және оларсыз заңды тұлға жұмыс істей алмайтын басқа тұлғалардың тұрақты әрекет ететін органының жоқтығын куәландырады.
Бұл мән-жайлар сот үшін преюдициалдық мәнге ие және қайтадан дәлелденбейді.
Бұдан басқа, «Р» компаниясының тауарын «I» компаниясының атына жеткізудің мүмкін еместігі салық есептілігін талдаумен расталады, одан «Р» компаниясының:
- тауарды жеткізу, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету үшін автокөлік, еңбек ресурстары және басқа да активтер жоқ.
- азаматтық-құқықтық сипаттағы жасалған шарттар бойынша мәліметтер жоқ;
- Еуразиялық экономикалық одаққа мүше елдерден Қазақстан Республикасына тауарлар импорты жүргізілмеген;
- Еуразиялық экономикалық одаққа мүше емес мемлекеттерден тауарлар импорты жүргізілмеді, яғни сыртқы экономикалық қызметке қатысушы болып табылмайды.
Бұл ретте «I» компаниясы өкілінің осы талапты беру мемлекеттік кірістер органдарының міндеттеріне қайшы келеді деген қарсылығы, себебі олар жауапкердің атына хабарламалар шығарған, хабарламаға дау айту бөлігінде әкімшілік талап арыз қаралады, сот дәрменсіз деп есептейді. Осыған байланысты сот іс бойынша іс жүргізуді тоқтату үшін де, дауды мәні бойынша қарауды тоқтата тұру үшін де негіз таппайды.
Сондай-ақ МАЭС 23.06.202ж. жауапкерлердің салық міндеттемелерін барынша азайту және бюджетке салық төлеуден жалтару мақсатында формальды құжат айналымын жасағандығын куәландыратын белгіленген мән-жайлар жиынтығында сот талапкердің талабы негізді және қанағаттандыруға жатады деп есептейді.
Осылайша, сот 18.12.2029ж. айналымның жалпы сомасына 241 809,9 мың теңге, «I» компаниясы мен «Р» компаниясы арасында жасалған 29 017,2 мың теңге сомасындағы ҚҚС, сондай-ақ бастапқы құжаттар салық міндеттемелерін барынша азайту және бюджетке салық төлеуден жалтару мақсатында жасалған.
Қалалық соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 27.09.2022ж. (бұдан әрі - Сот алқасының 27.09.202ж. қаулысы) МАЭС 23.06.202ж. өзгеріссіз қалдырылды, ал «Р» компаниясы өкілінің апелляциялық шағымы қанағаттандырылмайды.
Бұл ретте сот алқасы бірінші сатыдағы соттың
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 10.07.2023ж. Алматы қаласы МАЭС 23.06.2022ж. шешіміне шағымдану мерзімін қалпына келтіру туралы «I» компаниясының өтінішін қанағаттандырудан бас тартылды. және қалалық соттың Сот алқасының 27.09.2022ж.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 10.07.2023ж. Қаулысында. Қазақстан Республикасы Азаматтық іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі - ҚР АІЖК) 431-бабына сәйкес апелляциялық сатыдағы соттың сот актілері жария етілген күннен бастап күшіне енетіні көрсетілген. Осы іс бойынша бірінші сатыдағы соттың шешімі өзгеріссіз қалдырылған апелляциялық алқаның қаулысы 27.09.2022ж. заңды күшіне енді.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2023 жылғы 10 шілдедегі қаулысында. Қазақстан Республикасы АІЖК-нің (бұдан әрі – ҚР АІЖК) 431-бабына сәйкес апелляциялық сатыдағы соттың сот актілері жарияланған күннен бастап заңды күшіне енеді деп көрсетілген. Осы іс бойынша бірінші сатыдағы соттың шешімін күшінде қалдырған апелляциялық алқаның шешімі 2022 жылдың 27 қыркүйегінде заңды күшіне енді.
Айта кетейік, Қазақстан Республикасы АІЖК-нің 21-бабының 2-бөлігіне сәйкес соттың заңды күшіне енген шешімдері, ұйғарымдары, қаулылары мен өкімдері, сондай-ақ заңды бұйрықтар, талаптар, нұсқаулар, Соттар мен судьялардың шақырулары мен өзге де өтініштері барлық мемлекеттік органдар, жергілікті өзін-өзі басқару органдары, қоғамдық бірлестіктер, өзге де заңды тұлғалар, лауазымды адамдар мен азаматтар үшін міндетті және Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында бұлжытпай орындалуға жатады.
Осылайша, Салық кодексінің 264-бабының 5) тармақшасына және 403-бабының 2) тармақшасына сәйкес «Р» компаниясымен өзара есеп айырысуды есепке алу үшін шығыстар мен ҚҚС шегерімге жатпайды.
Жоғарыда айтылғандардың негізінде, «Р» компаниясымен өзара есеп айырысулар бойынша есепке жатқызудан ҚҚС және шегерімдерден шығыстарды алып тастау және салықтық тексеру нәтижелері бойынша осы бөлікте КТС пен ҚҚС сәйкес есептеу негізді болып табылады.
Апелляциялық комиссия отырысының қорытындысы бойынша тексеру нәтижелері туралы шағым жасалған хабарламаны өзгертусіз, ал шағымды қанағаттандырусыз тоқтату туралы шешім қабылданды.