Кедендік даулар
Заңды тұлға
«Еркін қойма» кедендік рәсіміне орналастырылған тауарларды пайдалану шарттарын сақтау
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі – уәкілетті орган) Мемлекеттік кірістер аумақтық департаментінің (бұдан әрі-кеден органы) кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу туралы тексеру нәтижелері туралы хабарламаға «А» компаниясының шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, кеден органы тауарларды «еркін қойма» кедендік рәсіміне орналастыру және оларды осы кедендік рәсімге сәйкес пайдалану шарттарын сақтау мәселелері бойынша кедендік тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша жалпы сомасы 100 258, 2 мың теңгеге хабарлама шығарылды.
«А» компаниясы кеден органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда кеден органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Мәселен, «А» компаниясы кеден органы кедендік тексеруді ұзарту және оны тоқтата тұру туралы хабарламағанын, сондай-ақ қосымша құжаттарды ұсыну туралы сұрау салулар жібермегенін түсіндіреді.
Баяндалғанға байланысты «А» компаниясы кедендік тексеру нәтижелері бойынша шығарылған хабарламаның күшін жоюды сұрайды.
«А» компаниясы өз талаптарын негіздейтін басқа да мән-жайлар, сондай-ақ осы мән-жайларды растайтын мәліметтер ұсынылмаған.
СЭҚ қатысушысының дәлелдерін қарап, кеден органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
«Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Қазақстан Республикасы Кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 395-бабында кеден органдары кедендік рәсімге сәйкес тауарларды пайдалану шарттарының сақталуына кедендік бақылау жүргізетіні белгіленген.
Кодекстің 292-бабына сәйкес еркін қойманың кедендік рәсімі Еуразиялық экономикалық одақтың шетелдік тауарлары мен тауарларына қатысты қолданылатын кедендік рәсім болып табылады, оған сәйкес тауарларды осы кедендік рәсімге орналастыру шарттары сақталған кезде мұндай тауарлар кедендік баждарды, салықтарды, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждарын төлемей еркін қоймада орналастырылады және пайдаланылады және оларды осындай кедендік рәсімге сәйкес пайдалану.
Кодекстің 294-бабының 7-тармағында еркін қойманың кедендік рәсімімен орналастырылған тауарлардың барлығына немесе бір бөлігіне және (немесе) еркін қойманың кедендік рәсімімен орналастырылған тауарлардан дайындалған (алынған) тауарларға қатысты осы тауарларды иелену, пайдалану және (немесе) оларға билік ету құқықтарын беруді көздейтін мәмілелер жасалуы мүмкін екендігі анықталды. Бұл ретте еркін қойманың кедендік рәсімінің қолданылуы осы баптың 8-тармағына сәйкес еркін қойманың кедендік рәсімінің қолданылуын аяқтамай көрсетілген тауарларды беруге жол берілетін жағдайларды қоспағанда, Кодексте белгіленген тәртіппен аяқталуға тиіс.
Жоғарыда көрсетілген баптың 8-тармағында еркін қойманың кедендік рәсіміне орналастырылған тауарларды және (немесе) еркін қойманың кедендік рәсіміне орналастырылған тауарлардан дайындалған (алынған) тауарларды еркін қойманың кедендік рәсімінің қолданылуын аяқтамай иеленуге және (немесе) пайдалануға беруге жол берілетін жағдайлар белгіленген:
1) еркін қойма аумағында құрылыс және (немесе) монтаждау мердігерлік жұмыстарын жүзеге асыратын мердігерге (қосалқы мердігерге) немесе өзге тұлғаға;
2) тасымалдаушыға оларды тасымалдау үшін;
3) жөндеуді (күрделі жөндеуді, жаңғыртуды қоспағанда), техникалық қызмет көрсетуді жүзеге асыратын және осындай тауарларды қалыпты (жұмыс) жағдайда ұстау үшін қажетті басқа да операцияларды жасайтын адамдарға;
4) өндірістік процесте көзделген осындай тауарларды техникалық сынау, зерттеу, тестілеу, тексеру бойынша операциялар жасайтын, сондай-ақ оларды үлгілер ретінде көрсететін адамдарға;
5) Осы баптың 4-тармағының 1) және 2) тармақшаларында көзделген жағдайларда еркін қойма аумағынан әкетілетін тауарларға қатысты операциялар жасайтын адамдарға.
Кодекстің 296-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес еркін қойманың кедендік рәсімінің қолданылуы декларант еркін қойманың кедендік рәсімімен орналастырылған тауарларды және (немесе) еркін қойманың кедендік рәсімімен орналастырылған тауарлардан дайындалған (алынған) тауарларды иелену, пайдалану және (немесе) оларға билік ету құқықтарын өзгеге берген жағдайда аяқталуы тиіс Кодекстің 294-бабының 8-тармағында көрсетілген жағдайларда тауарларды беруді қоспағанда, Кодекстің 296-бабының 10-тармағына сәйкес тұлғаға.
Бұдан басқа, Кодекстің 297-бабы 4-тармағының 2) тармақшасына сәйкес еркін қойманың кедендік рәсімімен орналастырылған шетелдік тауарларды және (немесе) еркін қойманың кедендік рәсімімен орналастырылған шетелдік тауарлардан дайындалған (алынған) тауарларды осындай тауарларға қатысты еркін қойманың кедендік рәсімінің қолданылуы аяқталғанға дейін өзге тұлғаға берген жағдайда, мұндай тауарлар Кодекстің 294-бабының 8-тармағында көзделген жағдайларда кедендік әкелу баждарын, салықтарды, арнайы, демпингке қарсы баждарды төлеу мерзімімен берілуі мүмкін жағдайларды қоспағанда, өтемақы баждары тауарларды беру күні болып саналады, ал егер бұл күн белгіленбесе, мұндай беру фактісі анықталған күн болып саналады.
Кеден органының бұйрығына сәйкес «А» компаниясы еркін қоймалар иелерінің тізіліміне енгізілген.
Кедендік тексеру барысында «А» компаниясы 13 ТД бойынша еркін қойманың кедендік рәсіміне кедендік баждарды, салықтарды, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждарын төлемей «реагенттер» тауарларын орналастырғаны анықталды.
Атап айтқанда, ТД-ның бірі бойынша «А» компаниясы еркін қойманың кедендік рәсіміне кедендік әкелу бажы мен ҚҚС төлемей реагент орналастырды.
1311 шот карточкасының деректеріне сәйкес «А» компаниясы жоғарыда аталған тауарды еркін қойманың кедендік рәсімі аяқталмай үшінші тұлғаларға беруді жүзеге асырғаны анықталды, бұл орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актісімен және қорларды тарапқа босатуға арналған жүкқұжатпен расталады.
Еркін қойманың кедендік рәсімі аяқталмай тауарларды үшінші тұлғаға беру бойынша осындай жағдай 12 ТД-дан қалыптасты.
Бұдан басқа, «А» компаниясы ТД-ның бірінде (№2 тауар) компанияның негізгі құралдарында, оның ішінде бухгалтерлік есепті автоматтандыру жүйесінде мәлімделген «реагент 111» тауарын көрсету бойынша мәліметтер ұсынбаған.
Сонымен бірге, шағымда «А» компаниясы кеден органы анықтаған фактілерді жоққа шығармайды және тауарларды үшінші тұлғаға беру себептерін түсіндірмейді.
Тауарларды кедендік рәсімге орналастыру және оларды еркін қойманың кедендік рәсіміне сәйкес пайдаланбау шарттарын сақтамауға байланысты жоғарыда баяндалғандардың негізінде кедендік тексеру нәтижелері бойынша кедендік төлемдер мен салықтарды есептеу заңды болып табылады.
Апелляциялық комиссияның шешімімен кедендік тексеру нәтижелері заңды деп танылды.