Дау түрі: салық даулары
Салық төлеушінің санаты: заңды тұлға
Салық түрі: КТС
Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі (бұдан әрі-уәкілетті орган) корпоративтік табыс салығын (КТС) есептеу туралы аумақтық мемлекеттік кірістер департаментінің (бұдан әрі – салық органы) тексеру нәтижелері туралы хабарламаға О» компаниясының апелляциялық шағымын алды.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, салық органы 2018ж. 01.01.бастап 2020ж.31.12. дейінгі кезең үшін салықтың жекелеген түрлері және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша салық міндеттемесін орындау мәселесі бойынша тақырыптық салықтық тексеру жүргізді, оның нәтижелері бойынша 405 283,6 мың теңге салық сомасында корпоративтік табыс салығын (КТС) және өсімпұл 81 014,2 мың теңге есептеу туралы хабарлама шығарылды.
«О» компаниясы салық органының қорытындыларымен келіспей, апелляциялық шағыммен жүгінді, онда салық органының шешімінің күшін жоюды сұрайды.
Жарнамалық қызметтер бойынша шығыстарды шегеруден алып тастауға қатысты.
Салық Кодексінің 243-бабының 15 - тармағын, «Жарнама туралы» Қазақстан Республикасының 2003.12.19 №508-II Заңының (бұдан әрі-Жарнама туралы Заң) 6-бабын бұзу О» компанияның шағымданған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіздеме болып табылады. Осыған байланысты, тексеру барысында 2019-2020жж. арналған КТС бойынша шегерімнен жарнама бойынша шығыстар және сауда маркасының жарнамасына байланысты шығыстар алып тасталды.
«О» компаниясы осы тұжырыммен келіспейді және келесі тұжырымдарды келтіреді.
Шағымда жарнамалық шығындар кәсіпкерлік қызметке байланысты шығындар болып табылады және жылдық жиынтық кіріс алуға бағытталған.
Шағымда атап өтілгендей, Компания бастапқы құжаттамамен және азаматтық-құқықтық шарттармен расталған өз тауарларын сатуды арттыру үшін жарнамалық шығындарды шегерімге жатқызды.
Сондай-ақ, Компания шағымда 1.1-тармақты келтіреді. 2018 жылғы 5 қаңтардағы «AS» компаниясымен маркетингтік қызметтер көрсетуге арналған Шартта Тапсырыс берушінің (компанияның) тапсырмасы бойынша Орындаушының («AS» компаниясының) жазбаша келісімімен соңғысы Тапсырыс берушінің тауарларын ілгерілетуге бағытталған Қазақстан Республикасының аумағында жарнамалық және маркетингтік қызметтер көрсетуге міндеттенеді және нақты компания «AS» компанияның тауарлары бойынша жарнамалық қызметтер көрсетті және сәйкесінше бұл шығыстар жалпы қабылданған болып табылады және Салық Кодексінің 243-бабы 15-тармағының талабына жатпайды.
Осындай жарнамалық шығындар барлық қызмет провайдерлерінен сатып алынды.
«О» компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
Салық кодексінің 242 - бабының 1 және 3-тармақтарына сәйкес салық төлеушінің табыс алуға бағытталған қызметті жүзеге асыруға байланысты шығыстары, осы Кодекске сәйкес шегеруге жатпайтын шығыстарды қоспағанда, осы бапта және осы Кодекстің 243 - 263-баптарында белгіленген ережелер ескеріле отырып, салық салынатын табысты айқындау кезінде шегеруге жатады.
Осы тармақтың ережелері Салық төлеушінің Қазақстан Республикасында да, одан тыс жерлерде де шеккен шығыстарына қолданылады.
Шегерімдерді салық төлеуші өзінің табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде іс жүзінде жүргізілген шығыстар бойынша жүргізеді.
Салық кодексінің 190-бабының 3-тармағына сәйкес, егер осы баптың 4-тармағында өзгеше белгіленбесе, салық есебі Бухгалтерлік есеп деректеріне негізделетінін атап өту қажет. Бухгалтерлік құжаттаманы жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасында белгіленеді.
Салық кодексінің 190-бабының 2-тармағында есепке алу құжаттамасы: бухгалтерлік құжаттаманы, салық нысандарын, салықтық есепке алу саясатын, салық салу объектілерін және (немесе) салық салуға байланысты объектілерді айқындау үшін, сондай-ақ салық міндеттемесін есептеу үшін негіз болып табылатын өзге де құжаттарды қамтитыны айқындалған.
«Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Бухгалтерлік есеп туралы Заң) 6-бабының 1-тармағына сәйкес Бухгалтерлік есеп Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасымен, сондай-ақ есеп саясатымен регламенттелген дара кәсіпкерлер мен ұйымдардың операциялары мен оқиғалары туралы ақпаратты жинаудың, тіркеудің және жинақтаудың реттелген жүйесін білдіреді.
Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 1-тармағына сәйкес бухгалтерлік құжаттама бастапқы құжаттарды, бухгалтерлік есеп регистрлерін, қаржылық есептілікті және есеп саясатын қамтиды.
Бухгалтерлік жазбалар бастапқы құжаттар негізінде жүргізіледі. Бастапқы құжаттар операция немесе оқиға жасалған сәтте не олар аяқталғаннан кейін тікелей жасалуы тиіс.
Бұдан басқа, Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 7-бабының 6) тармақшасына сәйкес қағаз және электрондық жеткізгіштердегі бастапқы құжаттарда міндетті деректемелер болуға тиіс, мұнда басқалармен қатар операция жасауға (оқиғаны растауға) жауапты адамдардың лауазымдарының атауын, тегін, аты-жөнін және қолын көрсету және оның дұрыстығы көзделген (оның) ресімдеу.
Осылайша, тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстарды шегерімге жатқызу осы шығыстар табыс алуға бағытталған жағдайда операция не оқиғаны жасау фактісін тіркейтін растайтын бастапқы құжаттар болған кезде жүргізіледі. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу бухгалтерлік есеп туралы Заңның талаптарына сәйкес, оның ішінде операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркеу бойынша жүзеге асырылады.
Қарастырылып отырған жағдайда «О» сауда маркалы ұялы телефондардың және оларға керек-жарақтардың өндірушісі «ОЕС» компаниясы болып табылады (бұл компания Қытай Халық Республикасында) орналасқан, премиум тұтынушылық электроника өндірушісі, BBK корпорациясының бөлімшесі, 2001 жылы құрылған, «О» деп аталатын сауда маркасы бар.
Салықтық тексеру актісінен ұялы телефон деректерін жеткізушілер қытайлық «CH» және «CHANCE» (резидент еместер) компаниялары болып табылады.
Бұл ретте, салықтық тексеру нәтижелері бойынша теледидар, радио арқылы ұялы телефондарды жарнамалау бойынша шығыстар, инстраграммға, Интернетке орналастыру, маңдайша жазу, сауда жабдықтарын дайындау, смарт үстелдерді жеткізу, сыртқы жарнаманы орналастыру, жарнаманы монтаждау/бөлшектеу және өзара есеп айырысу бойынша «M.O.К» компаниясымен «K» Компаниясы , «ММ» Компаниясы, «ТМ» Компаниясы, «B» ЖК, «F» Компаниясы, «СС» Компаниясы, «M» Компаниясы, «С» Компаниясы, «А» Компаниясы, «BWM» Компаниясы, Б. К. ЖК, «Д» Компаниясы, С.О.И. ЖК, «А» ЖК, «FGroup» Компаниясы, «TO» Компаниясы, «С» Компаниясы, «M» Компаниясы, «DMC Company» Компаниясы, «SR» Компаниясы және басқа да жеткізушілермен барлығы 2 061 548,8 мың теңге сомаға жарнаманы орналастыруға байланысты басқа да шығыстар шегерімдерден алып тасталды, оның ішінде:
- 2019 жылы 673 653,2 мың теңге сомасында;
- 2020 жылы 1 387 895,6 мың теңге сомасында.
Тауарлар, жұмыстар, көрсетілетін қызметтер бойынша шығыстарды шегерімге жатқызу операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркейтін растайтын бастапқы құжаттар болған кезде, осы шығыстар табыс алу мақсатында пайдаланылған немесе пайдаланылатын жағдайда жүргізілетінін атап өткен жөн. Бұл ретте бастапқы есепке алу құжаттамасын жүргізу бухгалтерлік есеп туралы Заңның талаптарына сәйкес, оның ішінде операцияны не оқиғаны жасау фактісін тіркеу бойынша жүзеге асырылады.
Бұл ретте, компания шағымға мынадай құжаттарды: шот-фактуралар, орындалған жұмыстар актілері, қызмет көрсетушілермен шарттар, телефон жеткізушілермен шарттар, орындалған жұмыстар (көрсетілген қызметтер) актілері, ЭШФ, эфирлік анықтамалар, шығарылатын жарнама кестелері, қосымша келісімдер, шарттарға қосымшалар және жоғарыда көрсетілген өнім берушілермен өзара есеп айырысуды растайтын басқа да құжаттар қоса берді.
Бұрын айтылғандай, салықтық тексеру нәтижелері бойынша ұялы телефондарды жарнамалау бойынша шығыстар, жарнаманы монтаждау/бөлшектеу және жарнаманы орналастыруға байланысты басқа да шығыстар алынып тасталды, бұл ретте 2019-2020жж. көрсетілген шығыстар бойынша ҚҚС есептен алынып тасталмады.
Тиісінше, салықтық тексеру нәтижелері бойынша жоғарыда көрсетілген шығыстар бойынша ҚҚС салық салынатын айналым мақсатында пайдаланылған немесе пайдаланылатын ҚҚС ретінде танылды.
Бұдан әрі, компанияның іс жүзінде шығыстары оның табыс алуға бағытталған қызметіне байланысты осындай шығыстарды растайтын құжаттар болған кезде жүргізілді, тиісінше компания Салық кодексінің 242-бабының 1 және 3-тармақтарының, 190-бабының 2-тармағының, Бухгалтерлік есеп туралы Заңның 6-7-баптарының талаптарын сақтады.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі - ҚР Азаматтық кодексі) 406-бабының 1-тармағына сәйкес, сатып алу-сату шарты бойынша бір Тарап (сатушы) мүлікті (тауарды) екінші Тарапқа (сатып алушыға) меншікке, шаруашылық жүргізуге немесе жедел басқаруға беруге міндеттенеді, ал Сатып алушы осы мүлікті (тауарды) қабылдауға және сатып алу үшін төлеуге оның белгілі бір ақша сомасы (бағасы) міндеттенеді.
ҚР АК 408-бабының 1-2-тармақтарында сатушы сатып алушыға шартта көзделген тауарды беруге міндетті. Егер шартта өзгеше көзделмесе, сатушы тауарды берумен бір мезгілде сатып алушыға оның керек-жарақтарын, сондай-ақ оған қатысты нормативтік құқықтық актілерде немесе шартта көзделген құжаттарды (тауардың толықтығын, қауіпсіздігін, сапасын, пайдалану тәртібін және т.б. куәландыратын құжаттар) беруге міндетті.
ҚР АК 410-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес, егер сатып алу-сату шартында өзгеше көзделмесе, сатушының тауарды сатып алушыға беру міндеті, оның ішінде, егер шартта тауарды жеткізу жөніндегі сатушының міндеті көзделген болса, тауарды сатып алушыға немесе ол көрсеткен тұлғаға тапсыру сәтінде орындалған болып есептеледі.
Қаралып отырған жағдайда, шағымға ұсынылған 2019ж.23.09., 2020ж.20.07., Компания (сатып алушы) мен «S» компаниясы (өнім беруші) арасында 1.1-тармақшамен жасалған шарттардың ішінен. өнім беруші шартқа қосымша қосымшалар ретінде ресімделетін өтінім-спецификацияларға сәйкес «ұялы телефондарды» (бұдан әрі-тауар) санында, ассортиментінде және бағалары бойынша беруге, ал Сатып алушы қабылдауға және төлеуге міндеттенеді.
Тауарды жеткізу тәртібі 4.1-тармақшаларда көзделген. - 4.2. осы шарттар, оған сәйкес жеткізуші тауарды Гонконг портында тиеуді, тауарды сатып алушыға қоймаға жеткізуді жүзеге асырады. Бұл ретте жеткізуші жеткізілген тауармен бір мезгілде сатып алушыға мынадай құжаттарды: тауар жүкқұжатын, салық шот-фактурасын береді.
Осы шарттардың 5-тармағының талаптарынан тауарға меншік құқығы сатып алушы жеткізушіден салық шот-фактурасын және тауардың жеткізілген партиясына тауар жүкқұжатын алған сәттен бастап сатып алушыға ауысады.
Жоғарыда айтылғандардан ҚР АК 406-бабына сәйкес тауардың (телефондардың) меншік иесі Компания болып табылады, ол бойынша бір Тарап (сатушы) мүлікті (тауарды) екінші Тарапқа (сатып алушыға) меншікке, шаруашылық жүргізуге немесе жедел басқаруға беруге міндеттенеді, ал сатып алушы осы мүлікті (тауарды) қабылдауға міндеттенеді.
3-баптың 1-2) тармағына сәйкес «жарнама туралы» Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 19 желтоқсандағы № 508 - II Заңы, Жарнама-кез келген қаражаттың көмегімен кез келген нысанда таратылатын және (немесе) орналастырылатын, адамдардың белгісіз тобына арналған және жеке немесе заңды тұлғаға, тауарларға қызығушылықты қалыптастыруға немесе қолдауға арналған ақпарат, тауар белгілеріне, жұмыстарға, көрсетілетін қызметтерге және оларды іске асыруға жәрдемдесу.
Қарастырылып отырған жағдайда компания өз тауарын сатуды (өткізуді) ұлғайту үшін жеткізушілерді (жарнама берушілер - жарнаманы өндіру, тарату және орналастыру үшін жарнамалық ақпарат көзі болып табылатын жеке немесе заңды тұлғалар, жарнамалық ақпаратты таратуға және орналастыруға дайын нысанға келтіруді жүзеге асыратын жарнама өндірушілер, жарнама таратушылар - жарнамалық ақпаратты тарату және орналастыру арқылы таратуды және орналастыруды жүзеге асыратын (немесе) мүлікті, оның ішінде телерадио хабарларын таратудың техникалық құралдарын және өзге де тәсілдермен пайдалану).
Компания жарнамалық қызметтер көрсететін әрбір жеткізушімен шарттар, шот-фактуралар, орындалған жұмыстардың (көрсетілген қызметтердің) актілері, бухгалтерлік және салық заңнамасының талаптарына сәйкес келетін, осы шығыстардың ағымдағы өндірістік қызметпен және өнімді өткізумен байланыстылығын растайтын басқа да құжаттар жасалғанын және оларға қол қойылғанын атап өткен жөн.
Осылайша, Салық кодексінің 242-бабының, ҚР АК 406-бабының нормасын ескере отырып, ұялы телефондарды жарнамалау, жарнаманы монтаждау/бөлшектеу бойынша 2019-2020 жылдарға арналған шегерімдерден шығыстарды және Компанияның атына салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2 061 548,7 мың теңге сомасында жарнаманы орналастыруға байланысты шығыстарды алып тастау негізсіз болып табылады.
Ескіру мерзіміне қатысты.
Тексеру барысында «А» Компаниясының, «T» Компаниясының және «D» Компаниясының жеткізушілерімен өзара есеп айырысу бойынша шығыстардың азайтылғаны шағымданған салық сомасын және өсімпұлдың тиісті сомасын есептеу үшін негіз болып табылды.
«О» компаниясы осы тұжырыммен келіспейді және келесі тұжырымдарды келтіреді.
Компанияның шағымынан 2017ж. 25.12. Салық кодексінің 48-бабын бұза отырып, 2018ж. «А» Компаниясы бойынша 5 357,1 мың теңге сомасына, «T» Компаниясы 74 517,4 мың теңге сомасына және «D» Компаниясы бойынша 3 955,0 мың теңге сомасына шығыстарға түзету жүргізілгені шығады.
«О» Компаниясының дәлелдерін тексеріп, салық органы ұсынған материалдарды зерттегеннен кейін уәкілетті орган мынадай қорытындыға келді.
2017ж. 25.12. Салық кодексінің 48-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес салық органы бюджетке салықтар мен төлемдердің есептелген, есептелген сомасын есептеуге немесе қайта қарауға құқылы уақыт кезеңі талап қою ескіру деп танылады.
Салық кодексінің осы бабының 2 және 4-тармақтарында, егер осы бапта өзгеше көзделмесе, талап қою мерзімі үш жылды құрайтыны айқындалған.
Айта кету керек, 25.12.2017 жылғы Салық кодексінің 48-бабы 9-тармағының 1), 5) тармақшаларына сәйкес. салық төлеуші (салық агенті) осы баптың 2 және 3 - тармақтарында белгіленген талап қоюдың ескіру мерзімі бір күнтізбелік жылдан аз уақыт өткен кезең үшін қосымша салық есептілігін ұсынған жағдайда, бюджетке салықтар мен төлемдердің есептелген сомасын есептеу және (немесе) қайта қарау бөлігінде талап қою ескіру мерзімі бір күнтізбелік жылға ұзартылады. Қарастырылып отырған жағдайда компания 2018 жылға КТС (100.00-нысан) бойынша қосымша декларация ұсынбаған, тиісінше, талап қою мерзімі 2021ж.31.12. аяқталды, осыған байланысты 2018 жылға КТС салықтық тексерумен қамтылмаған.
Сондай-ақ, Мемлекеттік кірістер департаментінің ұсынылған есептеулерінен салықтық тексеру нәтижелері бойынша 2018 жылы «А» Компаниясымен, «T» Компаниясымен және «D» Компаниясымен өзара есеп айырысу бойынша жүргізілген шығыстар 2019 жылғы шегерімдерден алынып тасталмағаны шығады.
Апелляциялық комиссия отырысының нәтижелері бойынша ұялы телефондарды жарнамалау, жарнаманы монтаждау/бөлшектеу бойынша шығыстарды және жарнаманы орналастыруға байланысты шығыстарды алып тастау бөлігінде тексеру нәтижелері туралы шағымданатын хабарламаның күшін жою, ал қалған бөлігінде өзгеріссіз қалдыру туралы шешім қабылданды.