|
№ р/б |
Сыбайлас жемқорлық тәуекелінің сипаттамасы |
Сыбайлас жемқорлық тәуекелін жою бойынша ұсынымдар |
Аяқтау нысаны |
Уәкілетті мемлекеттік органның ұстанымы (ұсынымдарды басқа мемлекеттік органға жіберген кезде) |
Орындау мерзімі |
|
1 |
Салық кодексінің 67-бабының негізінде оңайлатылған тәртіппен дара кәсіпкерлердің жекелеген санаттарының қызметін тоқтату туралы өтініш берген кезде салық міндеттемелерінің орындалуын тексеру (бақылау) Салық кодексінің 67-бабының 2-тармағы шеңберінде автоматты режимде жүргізіледі. Бұл ретте талап қою мерзімдері бойынша салық есептілігінің нысандарын ұсыну, әкімшілік материалдардың орындалуы, жіберілген хабарламалардың орындалуы бойынша салық міндеттемелерінің орындалуы шеңберінде бақылау жүргізілмейді. Осылайша, бұл жағдайда сыбайлас жемқорлық тәуекелдері туындайды деп санаймыз, өйткені салық заңнамасы шеңберінде жоғарыда көрсетілген орындалмаған салық міндеттемелері болған кезде салық төлеушілер қызметін тоқтатады және жеке кәсіпкер ретінде тіркеу есебінен шығарады. |
- Салық кодексінің 67-бабына тиісті толықтырулар енгізілсін, атап айтқанда 2-тармақ толықтырылсын: - талап қою мерзімі бойынша салық есептілігінің нысандарын ұсыну бойынша салық міндеттемелерін орындау; - Орындалмаған хабарламалардың болмауы; Орындалмаған әкімшілік материалдардың болмауы. |
ҚР ҚМ МКК Шығыс хат. 07.06.2024 ж. № № МКД-14-5/3581 НҚА-ға өзгерістер мен толықтырулар енгізу бойынша. |
Ақпараттық жүйедегі өзгерістер ҰК-ға өзгерістер енгізілгеннен кейін іске асырылатын болады. |
2025ж |
|
2 |
"Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған кірістердің және ұсталған (төленген) салықтардың сомалары туралы анықтама беру" мемлекеттік қызметті көрсетуден бас тарту үшін негіздердің бірі салықтық өтініш берілген күні көрсетілетін қызметті алушының кірістерінен салық төлеудің болмауы болып табылады. Осы қызметке талдау жүргізу кезінде мыналар анықталды: 101.04 ТНК бойынша резидент .стер бойынша КТС есептеу және төлеу КБК 101110 бойынша дербес шотта көрсетіледі, онда резиденттердің заңды тұлғаларының КТС жеке шоттары да жүргізіледі. Сонымен қатар, салық төлеушілер (агенттер) КБК 101110 бойынша төлем жүргізген кезде төлем тағайындаудағы төлем құжатында төлемнің тиесілігі көрсетілмейді, сол арқылы төлемнің шетелдік тұлғалар үшін жүргізілгенін анықтау мүмкін емес. Сондай-ақ, дербес шоттарда 100.00, 101.01, 101.02 ТНК және т. б. бойынша азайтулар есебінен артық төлем бар. Осылайша, талдау нәтижелері көрсеткендей, салық төлеушілер резидентрезстердің кірістерінен КТС тиісті деңгейде төленбейді, сондай-ақ ағымдағы төлемдер, ТНК бойынша төмендетулер және т. б. есебінен артық төлем қолданылады. Декларациялар бойынша ұқсас жағдай 200.00. 200.00 декларацияда резидент работниковстер мен резидент-қызметкерлердің кірістерінен ЖТС бойынша есептеу жалпы сомамен көрсетіледі Резидент работниковстердің кірістерінен ЖТС және резиденттердің қызметкерлерінен ЖТС бойынша есептеу және төлеу жөніндегі дербес шоттар да бірыңғай 101201 КБК бойынша жүргізіледі Қазіргі уақытта қолданыстағы заңнаманың нормалары салық төлеуден жалтаруға мүмкіндік береді және нақты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін тудырады. |
1. ҚР-да айтарлықтай табыс алатын салық төлеушілердің жекелеген санаттары ретінде резидент обязстердің міндеттемелері жеке ТНК-да көрсетілуі тиіс және дербес шоттарды жеке КБК жүргізуі тиіс деп санаймыз. Бұл олардың салық міндеттемелерінің толық және уақтылы орындалуын бақылауға мүмкіндік береді |
ҚР ҚМ МКК Шығыс хат. 07.06.2024 ж. № № МКД-14-5/3581 НҚА-ға өзгерістер мен толықтырулар енгізу бойынша. |
Жоқ келісу |
2025ж |
|
3 |
10.07.2020 жылғы № 665 Мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларына сәйкес "Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған кірістердің және ұсталған (төленген) салықтардың сомалары туралы анықтама беру" мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тарту үшін негіздердің бірі болып табылады: көрсетілетін қызметті алушының (резидент /стің/салық агентінің) салық өтінішінің деректері көрсетілетін қызметті алушының және (немесе) салық агентінің салық есептілігі нысандарында көрсетілген деректерге сәйкес келмейді. Бұл ретте мемлекеттік қызмет көрсетуден бас тартуға негіз болып табылатын өтініш пен ТНК арасындағы деректердің нақты сәйкессіздіктері нақтыланбаған, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің, жанжалды жағдайлардың, салық төлеушілер тарапынан шағымдардың туындауына әкеледі. |
2. Салық кодексінде және мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларында көрсетілетін қызметті алушының және (немесе) салық агентінің салық есептілігі нысандарында және салық өтінішінде көрсетілген деректердің нақты сәйкессіздіктері көзделсін. |
ҚР ҚМ МКК Шығыс хат. 07.06.2024 ж. № № МКД-14-5/3581 НҚА-ға өзгерістер мен толықтырулар енгізу бойынша. |
Жоқ келісу |
2025ж |
|
4 |
Салық төлеушінің (салық агентінің) билік етуі шектелген мүлкін өткізу есебінен өндіріп алу "салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Кодексте (бұдан әрі Кодекс) белгіленген. Салық төлеушінің (салық агентінің) мүлкіне билік етуді шектеуді салық органы мүлікке қатысты жүргізеді: 1) меншік немесе шаруашылық жүргізу құқығында тиесілі және (немесе) осы салық төлеушінің (салық агентінің) балансында тұрған-осы баптың 1-тармағы бірінші бөлігінің 1) тармақшасында көрсетілген жағдайда; 2) Осы баптың 1-тармағы бірінші бөлігінің 2) тармақшасында көрсетілген жағдайда халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына және (немесе) Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес негізгі құралдар, жылжымайтын мүлікке инвестиция және (немесе) биологиялық актив болып табылатын Билікте шектеуге жатпайды: тіршілікті қамтамасыз ету объектілері; электр, жылу және энергияның өзге де түрлері; сақтау және (немесе) жарамдылық мерзімі бір жылдан аспайтын азық-түлік немесе шикізат. Салық төлеушіге (салық агентіне) салық төлеушінің (салық агентінің) мүлкіне билік етуді шектеу туралы шешімді тапсырған күннен бастап он жұмыс күні өткен соң салық органы уәкілетті орган белгілеген нысан бойынша мүлік тізімдемесінің актісін жасау арқылы салық төлеушінің (салық агентінің) қатысуымен билік етуінде шектелген мүліктің тізімдемесін жүргізеді Бұл ретте салық төлеушіде (салық агентінде) құқығы немесе мәмілелері мемлекеттік тіркеуге жататын мүліктің не мемлекеттік тіркеуге жататын мүліктің меншік құқығында тізімдеме болған жағдайда, бірінші кезекте мұндай мүлік ұшырайды. Сондай-ақ билік етуі шектелген мүліктің тізімдемесі актіде салық төлеушінің (салық агентінің) бухгалтерлік есебінің деректері негізінде айқындалатын баланстық құн немесе нарықтық құн көрсетіле отырып жүргізіледі. Қазақстан Республикасының бағалау қызметі туралы заңнамасына сәйкес жүргізілген бағалау туралы есепте айқындалған құн нарықтық құн болып табылады. Тізімдеме актісінде көрсетілген мүлік борышкердің сақталуында болады және оны иеліктен шығаруға болмайды сондай-ақ салық төлеуші ҚР Қылмыстық кодексіне сәйкес аталған мүлік үшін жауапты болады Салық төлеушінің (салық агентінің) билік етуі шектелген мүлкін салық берешегі есебіне өткізуді уәкілетті заңды тұлға сауда-саттық жүргізу жолымен жүзеге асырады. Сауда-саттықты өткізу билік етуі шектелген мүлікті өткізу қағидаларында көзделген. Алайда, уәкілетті орган ("ҚПҚ" ақ) борышкер болмаған кезде мүліктің болуы туралы актіні жасаған кезде жоқ екендігі туралы акт жасалады Бұл ретте мүлік тіркелген жерінде болады Яғни, борышкерге оның мүлкін сатуға беруден "босату" үшін уәкілетті орган болу актісін жасаған кезде келмеу жеткілікті, ал уәкілетті орган куәгерлермен бірге мүліктің болуы туралы акт жасамайды |
3. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін жою мақсатында ҚР Салық кодексіне және билік етуі шектелген мүлікті өткізу қағидаларына өзгерістер мен толықтырулар енгізу, атап айтқанда, бар болу актісін жасау функциясын Мемлекеттік кірістер органына беру қажет. |
ҚР ҚМ МКК Шығыс хат. № МКД-16-11/2972 16.05.2024 ж. НҚА өзгерістер мен толықтырулар енгізу бойынша. |
Жоқ келісу |
2025ж |
|
5 |
Автомобиль өткізу пункттерінде мемлекеттік шекара арқылы өткізілетін барлық автокөлік құралдары (бұдан әрі-АТС) басқарма қызметкерлерімен ҚР ҚМ МКК ЭШФ МЭК АЖ-да немесе №1 қосымшада ТНТ растау әдісімен көрсетілуге тиіс, тұрақты негізде № 1 және МЭК және "Бүркіт"АЖ қосымшаларына салыстыру, талдау жүргізеді. Тәуекел: Мемлекеттік кірістер органының лауазымды адамы пайдакүнемдік мақсаттарды көздеп, тасымалдаушымен сөз байласып, АТС бойынша деректерді енгізбеуі мүмкін, бұл сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің туындауына негіз береді |
4. Сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайту мақсатында барлық бақылаушы мемлекеттік органдар өткізу пунктінің аумағында бір үй-жайда болуға тиіс. Өткізу пунктінің аумағынан "кіру", "шығу" электрондық өту талонын (жүгіргішті) қалыптастыра отырып, электрондық форматта тіркелуі тиіс. Өткізу пунктінің аумағына келген тасымалдаушылар туралы ақпарат бір мезгілде барлық бақылаушы органдарға электрондық форматта келіп түсуге тиіс. Мониторинг жүргізілгеннен кейін әрбір орган осы тасымалдаушыны өткізу туралы шешім қабылдайды немесе қабылдамайды, өтудің электрондық талонына белгі қойылады |
ҚР Қаржымині МКК МКД хат-4-2-6/3328 30.05.2024 ж. |
Жоқ келісу |
2025ж |
|
6 |
ҚР ӘҚБтК-нің 802-бабы әкімшілік іс жүргізу туралы істерді қозғау үшін негіздемелер айқындалды, оның ішінде осы баптың бірінші бөлігінің 1-тармақшасына сәйкес бақылау және қадағалау субъектісіне қатысты Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексінде белгіленген тәртіппен жүргізілген тексеру нәтижесі, сондай-ақ бақылау және қадағалау субъектісіне (объектісіне) бару арқылы профилактикалық бақылау және қадағалау нәтижесі болып табылады Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 137 - бабы 3-тармағының үшінші бөлігінде көзделген жағдайларда. Алайда, практикаға сүйене отырып сот салық органы ҚР ӘҚБтК 802-бабының 3-бөлігіне сәйкес әкімшілік құқық бұзушылықтың құрамын анықтау үшін тексерулер жүргізуге міндетті екенін көрсетеді. Яғни, ADM қозуының негізі.өндіріс тексеру болады. Мысалы, ҚР ӘҚБтК - нің 272-бабы-салық есептілігін мерзімінде ұсынбау. Салық төлеуші есепті әр тоқсанның 15-күніне дейін ұсынуға міндетті, ал ҰК есепті не ұсынбаған,не мерзімінде ұсынбаған. Тиісінше, факт бар, құқық бұзушылықтың құрамы бар, мыңнан астам ҰК осы бапты бұзады. Осыған байланысты тексеру жүргізудің қажеті жоқ. Сондай-ақ, Салық кодексінің 142-бабында тексерудің белгілі бір мәселелері келтірілген және көптеген мәселелер ӘҚБтК-нің баптарына сәйкес келмейді. (ӘҚБтК-нің 272-бабы сондай-ақ ӘҚБтК-нің 275-бабы 5-бөлігі (ҚҚС бойынша есепке қойылмаған кезеңде айналым жасау)). |
5. ҚР ӘҚБтК-нің 802-бабының 3-бөлігіне өзгерістер енгізуді ұсынамыз, атап айтқанда, тексеру жүргізу қажет болатын баптарды тізімдеуді немесе ерекшелікті көрсетуді ұсынамыз баптардан басқа.... |
ҚР ҚМ МКК Шығыс хат. № МКД-7-1/3538 06.06.2024 НҚА-ға өзгерістер мен толықтырулар енгізу бойынша. |
Жоқ келісу |
2025ж |
|
7 |
Жеке нотариусты, жеке сот орындаушысын, адвокатты Мемлекеттік кірістер органында тіркеу есебіне қою туралы салықтық өтінішті және жеке кәсіпкерді тіркеу есебі, қызметтің жекелеген түрлері бойынша тіркеу есебі туралы хабарламаны берудің Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген мерзімдерін бұзу – ескертуге әкеп соғады. ӘҚБтК-нің 269-бабының 1-бөлігі дара кәсіпкерді тіркеу туралы хабарламаны жіберу мерзімдерін бұзу бөлігінде қолданылмайды, өйткені Салық кодексінде де, Кәсіпкерлік кодексте де ЖК тіркеу туралы хабарламаны жіберу мерзімдері көрсетілмеген (КК-нің 79-бабы, 35-бабы,36-бабы). Алайда, "дара кәсіпкер осы баптың 1-тармағында көрсетілген хабарламаны орналасқан жері бойынша салық органына оның тіркеу деректері және (немесе) бірлескен кәсіпкерліктің қатысушылары (мүшелері) туралы деректер өзгерген күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірмей табыс етуге міндетті"Салық кодексінің 80-бабының 2-тармағында мерзімдер бар |
6. ӘҚБтК 269 бабының 1 бөлігіне өзгерістер енгізуді ұсынамыз: Жеке нотариустың, жеке сот орындаушысының, адвокаттың Мемлекеттік кірістер органында тіркеу есебіне қою туралы салықтық өтінішті және жеке кәсіпкердің тіркеу деректеріндегі өзгерістер туралы хабарламаны, қызметтің жекелеген түрлері бойынша тіркеу есебін берудің Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде белгіленген мерзімдерін бұзу |
ҚР ҚМ МКК Шығыс хат. № МКД-7-1/3538 06.06.2024 НҚА-ға өзгерістер мен толықтырулар енгізу бойынша. |
Жоқ келісу |
2025ж |
|
8 |
1) кредитордың өтінішхаты бойынша уақытша және банкроттықты басқарушының негізгі сыйақыны төлеуге қатысты төлемдердің шамадан тыс сомасы фактілері анықталған МКҚ-да "оңалту және банкроттық туралы" Заңның (бұдан әрі заң) нормаларын бұзуға жол бермеу және түсіндіру мақсатында (Заңның 110-бабының 2-тармағы)қорытындылары бойынша тиісті хат жолданды; 2) Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 17 наурыздағы №178 бұйрығымен бекітілген банкроттың мүлкін сату бойынша электрондық аукцион өткізу қағидаларының 10, 14-тармақтарын бұзатын сыбайлас жемқорлық тәуекелі бар банкроттар бойынша электрондық аукцион әкімшілерінің өткізуіне қатысты; 3) әкімшінің Заңның 12-бабы 6-тармағының талаптарын сақтауы бөлігінде оңалту рәсімін және банкроттық рәсімін жүргізуге тиісті бақылауды қамтамасыз етуге қатысты; 4) сыбайлас жемқорлық тәуекелі әкімшінің борышкерлердің мүлкін сатуды тиісінше ұйымдастырмауынан, дебиторлық берешекті өндіріп алуды қамтамасыз етуден және субсидиарлық жауаптылыққа тартылған тұлғалардан залал сомаларын өндіріп алудан тұратын әкімшілердің кредиторлардың талаптарын қанағаттандыруына қатысты; 5) банкроттық рәсімінде әкімшіге төленген әкімшілік шығыстардың негізділігіне қатысты, мұнда сыбайлас жемқорлық тәуекелі әкімшілердің әкімшілік шығыстарды, оның ішінде негізгі сыйақыны өтеу шарттары мен тәртібін сақтамауы болып табылады бұл кредиторлардың талаптарын қанағаттандыру көрсеткіштеріне әсер етеді Нәтижесінде оңалту және банкроттық рәсімдерін басқарудың автоматтандырылған жүйесі жоқ. |
7. ИСНА АЖ жобасын іске асыру шеңберінде оңалту және банкроттық рәсімдері процесін автоматтандыру |
ҚР ҚМ МКК Шығыс хат. Оңалту және банкроттық рәсімдері процесін автоматтандыру бойынша 07.06.2024 ж. № МКД-19-23/3555. |
Жауап ҚР ҚМ МКК Шығыс. № МКК-06-13/20695-МК 20.06.2024, келісілді. АЖ ИСНА жобасын іске асыру шеңберінде оңалту және банкроттық рәсімдері автоматтандырылатын болады |
2025ж |