БҰҰ-ның Есірткі заттары жөніндегі комиссиясының шешіміне түсініктеме
БҰҰ шеңберінде каннабисті заңдастыру туралы таратылатын ақпаратқа байланысты келесіні хабарлаймыз.
2020 жылдың 2 желтоқсанында БҰҰ-ның Есірткі заттары жөніндегі комиссиясының (ЕЗК) дауыс беру нәтижелері бойынша каннабис пен оның шайырларын 1961 жылғы Есірткі заттары жөніндегі бірыңғай конвенцияның «IV Тізімінен» шығару туралы шешім қабылданды. Бұл тізім ерекше қауіпті қасиеттері бар есірткілік заттарға бақылау шараларын реттейді.
Осы тізімге өзгертулер енгізуді Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының сарапшылары ұсынған болатын. Еуроодақтың елдері мен АҚШ-ты қоса алғанда ЕЗК-ның 53 мүшесінің 27-сі бұл ұсынысты қолдап дауыс берді. Қазақстанның делегациясы ЕЗК-ның басқа 24 мүше мемлекеті сияқты (Бразилия, Мысыр, Қытай, Ресей, Жапония және т.б.) қарсы дауыс берді.
«IV Тізімінен» шығарылғанына қарамастан, каннабис 1961 жылғы Конвенцияның «І Тізіміне» сәйкес есірткі заты болып қала береді, яғни ол осы Конвенцияның негізінде алдағы уақытта да бақылаудың барлық түрлеріне жатқызылады. Осылайша, БҰҰ шеңберінде каннабисті заңдастыру бойынша мәселе қарастырылған жоқ. Осыған байланысты ЕЗК отырысына қатысушылар бұл шешім каннабиске қарсы халықаралық бақылаудың әлсіреуіне әкелмейтінін, ол бұрынғыдай халықтың денсаулығына үлкен қауіп төндіретінін атап өтті. Бұдан бөлек, Конвенцияның 39-бабына сәйкес, мемлекеттер осы Конвенцияда көзделмеген басқа да есірткімен күресудің қатаң шараларын қолдануға құқылы.
Сондықтан Қазақстанда және халықаралық конвенцияларға қатысушы көптеген басқа елдерде білім беру және ғылыми мақсаттардан тыс каннабис пен одан әзірленетін заттардың айналымына, сондай-ақ құрамында есірткі бар дәрілерді өндіруге қатаң тыйым салынған. Марихуана, гашиш және каннабистен әзірленетін заттардың халықтың денсаулығы мен әл-ауқатына, әсіресе балалар мен жастардың денсаулығына үлкен қауіп төндіретінін ескере отырып, Қазақстан каннабиске қарсы шараларды өзгертуге ойластырылған көзқарас ұстануды жалғастырады және осы мәселе бойынша халықаралық қоғамдастықпен тығыз байланыста жұмыс істей береді.
Анықтама: БҰҰ-ның Есірткі заттары жөніндегі комиссиясы Венада (Аустрия) орналасқан және құрамында төрт жылдық мерзімге сайланатын 53 мүше мемлекет бар. Қазақстан 2020-2023 жылдарға ЕҚЗ мүшесі болып сайланды.
Есірткіні бақылау жөніндегі халықаралық конвенцияларға сәйкес, ЕЗК заттардың әртүрлі бақылау режимдерін қарастыратын конвенциялардың Тізімдеріне енгізу арқылы олардың бақылау аясын шешуге уәкілетті. ЕЗК шешімдері Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының, Халықаралық есірткіге қарсы күрес кеңесінің және конвенцияларға қатысушы мемлекеттердің ұсыныстарына негізделген.
Каннабис және онымен байланысты заттар көптеген жылдар бойы 1961 жылғы Есірткіге қарсы бірыңғай конвенцияның және 1971 жылғы Психотроптық заттар туралы конвенцияның тиісті тізімдеріне енгізілген. Қазақстан аталған екі конвенцияның қатысушысы.