Сот жүйесі саласында тәжірибе алмасу

Страсбург, 2024 жылғы 13 мамыр – Страсбургқа жұмыс сапары аясында Жоғарғы Сот төрағасы Асламбек Мергалиев бастаған Қазақстан Республикасының делегациясы, сондай-ақ ҚР Президентінің құқықтық мәселелер жөніндегі көмекшісі Ержан Жиенбаев, ҚР Сот әкімшілігінің басшысы Наиль Ахметзакиров, ҚР Сот әкімшілігінің Халықаралық байланыстар бөлімінің меңгерушісі Шакир Шаяхметов Страсбург сотының төрағасы Филипп Бабомен кездесті.

Мазмұнды әңгіме барысында тараптар екі елдің сот жүйесінің жұмыс істеуіне қатысты мәселелердің кең ауқымын талқылады. Қазақстан Республикасының сот жүйесінің өкілдері елімізде жүргізіліп жатқан сот реформалары, жағдайы, деңгейлері, нормалары, сот ісін жүргізу және сот тәжірибесі туралы ауқымды ақпарат берді.

А.Мергалиев әңгімелесушінің назарын еліміздегі соттардың қалыптасуына, олардың тәуелсіздігі мен мызғымастығының кепілдіктеріне аударды. Диалогта Қазақстанның сот жүйесіндегі гендерлік теңдік мәселесіне ерекше көңіл бөлініп, онда әртүрлі деңгейдегі әйел судьялар санының тұрақты өсіміне назар аударылды, бұл осы саладағы әйелдердің ілгерілеуін көрсетеді (аудандық соттарда әйел судьялар бөлігі 55% жетті, облыстық соттарда – 45%, Жоғарғы сотта – 46% деңгейінде).

Өз кезегінде, Страсбург сотының төрағасы Францияда сот ісін жүргізуді ұйымдастырудың ерекшеліктерін ұсынды, тұрақты судьялардың тәуелсіздігін қамтамасыз ету әдістерін, соның ішінде оларды Жоғары Кеңестің ұсынысы бойынша ел Президенті етіп тағайындау процесін сипаттады.

Судьялар сонымен қатар сот істерінің әртүрлі санаттарындағы істерді қарау кезінде шешім қабылдау процесінде қолданылатын инновациялық әдістерді талқылады. Қазақстандағы істердің шамамен 25% өңдейтін жасанды интеллектті қолдануға ерекше назар аударылды, бұл судьялардың жұмысына жүктемені азайта отырып, сот процестерінің тиімділігі мен жылдамдығын арттыруға ықпал етеді.

Өз тарапынан Ф.Бабо Францияның Қазақстаннан цифрландыру және сот процестерін жеңілдету үшін енгізілетін инновациялық әдістер саласында үйренетін көп нәрсе бар екенін атап өтті. Ол Қазақстанның тәжірибесін одан әрі зерттеуге және Францияның сот ісін жүргізудегі осы әдістерді ықтимал бейімдеуге қызығушылық білдірді.

Әңгіменің соңғы кезеңі қатысушыларға сот жүйелерін жетілдіру жолында тәжірибе алмасу мақсатында тараптардың сұрақтарына жауап алуға мүмкіндік берді. Тараптар, кездесу Қазақстан мен Француз Страсбург арасындағы ынтымақтастықты дамытудағы маңызды қадам болғанын, бұл ретте одан әрі тәжірибе алмасуға, оның ішінде халықаралық шарттар шеңберінде бір-біріне өзара жәрдемдесуге дайын екендігін атап өтті.

Заключительный этап беседы позволил участникам получить ответы на имеющиеся у сторон вопросы с целью обмена опытом на пути совершенствования судебных систем. Стороны подчеркнули, что встреча стала важным шагом в развитии сотрудничества между Казахстаном и французским Страсбургом, при этом выражена готовность к дальнейшему обмену опытом, в том числе взаимного содействия друг другу в рамках международных договоров.